Hoe heilig is veilig?

Kom ook naar het Begeleiderscongres 'Hoe heilig is veilig?' over veiligheid op de werkvloer. Schrijf je in

Kom ook naar het Begeleiderscongres 'Hoe heilig is veilig?' over veiligheid op de werkvloer. Schrijf je in

Inclusiever leven met ondersteunende technologie

 - ‘Een eigen leven en een eigen plek’ is het motto van De Lichtenvoorde, een zorginstelling voor mensen met een beperking in Oost-Gelderland. Dat betekent: aansluiten bij wat de zorgvrager kan, hem/haar zelfstandiger maken en eigen regie laten voeren. ‘Ondersteunende technologie kan daar een waardevolle bijdrage aan leveren”, vertelt Angela Scholten, clustermanager en verantwoordelijk voor de portefeuille Technologie. ‘Verrassend hoe snel mensen met een verstandelijke beperking leren hoe ze met knopjes moeten omgaan. Ze maken er écht gebruik van!'

‘Toen ik nog in de thuiszorg werkte, heb ik me ’s avonds bij het sluiten van de voordeur vaak afgevraagd of het allemaal wel goed zou gaan tot de volgende ochtend. Je laat iemand achter die niet in staat is zelf zijn voordeur te openen en te sluiten. Tien jaar geleden ging ik bij De Lichtenvoorde werken en ook daar kwam ik dit weer tegen. Je eigen leven kunnen bepalen moet toch ook bij deze doelgroep mogelijk zijn, was mijn stellige overtuiging. Dit gaf een stimulans aan mijn creativiteit.’

Renoveren met een nieuwe visie

In 2002 heeft De Lichtenvoorde een aantal panden verkocht aan de woningcorporatie, om ze na renovatie weer terug te huren. In de renovatieplannen is een eerste aanzet gemaakt voor een gebouw met nieuwe mogelijkheden. Angela: ‘Cliënten kregen een eenpersoonsappartement met een eigen keuken en badkamer. Dat is stoeien geweest met de woningcorporatie, de gemeente en de provincie. Ik wilde bijvoorbeeld veel ‘loze’ leidingen in het gebouw, zodat we later nog functionaliteiten toe konden voegen.

Leren luisteren naar cliënten

‘Bij het maken van de verbouwtekeningen hebben we cliënten en familie betrokken. Daar is veel uit naar voren gekomen. Zo wilden cliënten bijvoorbeeld zelf in en uit de woning kunnen gaan, zelf het licht aan en uit kunnen doen en de televisie kunnen bedienen. Ook is aan begeleiders en vrijwilligers gevraagd wat zij nodig hebben om goed werk te kunnen leveren. Alle wensen en behoeften zijn gebundeld in een draaiboek. De Roessingh Diensten Groep heeft onze doelgroep gescreend en vastgesteld welke woonfuncties minimaal nodig zijn om cliënten eigen regie te laten voeren.’

Voorbeelden van ondersteunende (woon)technologie

Cliënten kunnen nu vanuit hun appartement communiceren met begeleiders. Als er iets aan de hand is drukken ze op een knop. Er gaat een signaal naar de mobiele telefoon van de begeleider, die vervolgens contact opneemt met de cliënt. Ook aan de veiligheid is veel aandacht besteed. Als een cliënt ’s nachts uit bed stapt, gaat de nachtrouteverlichting branden. Deze verlichting leidt naar de badkamer. De badkamerverlichting gaat automatisch aan bij het openen van de deur. Wanneer de nachtrouteverlichting langer blijft branden dan de vooraf ingestelde tijd, krijgt de begeleiding een signaal. 

Uitgaan van de norm in onze samenleving

Angela: ‘We hebben met de cliënten besproken wat ‘normaal’ is in onze samenleving en wat er voor nodig is om te kunnen participeren. Je eigen deur openen, je eigen spullen kiezen en kopen en je woning naar eigen smaak inrichten hoort daarbij. Dus geen servies meer van De Lichtenvoorde, maar je eigen bekers, borden, bestek, waterkoker of magnetron. Niet meer wachten tot de kapper bij je thuis komt, of het kledingbedrijf met beperkte keuzemogelijkheden, maar naar de kapper toe gaan of naar de stad om nieuwe kleren te kopen in de winkel van je eigen keuze. De cliënten vonden het fantastisch! De meesten hadden nog nooit iets voor zichzelf gekocht. Nu pas ontdekken ze wat ze wel en niet mooi vinden.’

Leren door te zien en te doen

In samenwerking met een ROC volgen de cliënten van De Lichtenvoorde cursussen. Dit gebeurt in blokken van een aantal avonden rond een bepaald thema, zoals schoonmaken, koken of veiligheid. Na afloop ontvangen ze een certificaat. ‘Onze huidige visie op wonen en de daar op afgestemde zorg- en dienstverlening heeft voor een groot deel bepaald hoe onze cliënten nu in het leven staan’ vertelt Angela. ‘Het schoonhouden van de eigen woning bijvoorbeeld is voor cliënten een heel ander begrip geworden. Nu zijn ze trots op hun woning en hun spullen, dus het schoonhouden is een minder grote opoffering’.

Weinig weerstand door het juiste verhaal te vertellen

In 2005 is het eerste gerenoveerde gebouw geopend en inmiddels zijn meerdere wooncomplexen met dezelfde aanpak gerealiseerd. Was er weerstand? Angela: ‘Dat wordt voor een groot deel bepaald door de manier waarop je je verhaal presenteert. Als je weet over te brengen wat de toegevoegde waarde van een verandering is (meer zelfstandigheid, meer veiligheid en een grotere kwaliteit van leven), zijn mensen goed te overtuigen.’ Angela merkt op dat de tijd toen vrij gunstig was. ‘We beschikten over projectsubsidie van het Zorgkantoor. Nu zou het absoluut meer moeite en investering kosten. Maar het is mijn overtuiging dat geld nooit de enige reden mag zijn om iets niet te doen.’

Ontwikkelen van een digitaal planbord

De Lichtenvoorde investeert ook in de ontwikkeling van technologie die cliënten ondersteunt bij het plannen en structureren van activiteiten in het dagelijks leven. Samen met een softwarebedrijf, een technisch ontwikkelbedrijf en een hogeschool ontwikkelen zij een digitaal planbord waarmee de bewoners ondersteund worden in hun dagelijkse ritme. Meteen ‘s ochtends bij het opstaan krijgen zij begeleiding van het digitaal planbord zodat ze op tijd klaar zijn voor  werk of dagbesteding. Ook bij het groepswonen verwacht De Lichtenvoorde positieve effecten. Doordat cliënten meer inzicht krijgen in de onderlinge taakverdeling, zullen er minder conflicten zijn. Angela: ‘Cliënten kunnen bijvoorbeeld activiteiten ruilen. Maar in eerst instantie is het planbord bedoeld voor individueel gebruik. We willen het combineren met aandachtspunten uit het zorgplan. Stel, een cliënt wil leren fietsen. Een familielid maakt een afspraak in de agenda op een bepaald tijdstip. De cliënt ziet dat en kan het accepteren. De uitdaging ligt in het zo eenvoudig mogelijk maken van de bediening van het planbord en de agenda.’

Effectieve inzet medewerkers

Naast de positieve effecten voor de cliënten, verwacht De Lichtenvoorde ook een meer effectieve inzet van haar medewerkers. Er is minder tijd nodig om cliënten aan te sporen, dus meer tijd voor zorg en individuele begeleiding.

Meer informatie vind je in het themaboekje Ondersteunde Technologie van Stichting de Lichtenvoorde (pdf, externe link). Als je meer wilt weten over ondersteunende technologie binnen De Lichtenvoorde kun je een afspraak maken voor een werkbezoek via telefoon (0544) 371130 of e-mail: info@delichtenvoorde.nl. Contactpersoon is Angela Scholten.

Deel deze content

kennispleingehandicaptensector.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten