De Kemphaan, leerwerkbedrijf voor cliënt-ondernemers

De Kemphaan is een centrum voor arbeidsmatige dagbesteding in Almere. Het is een initiatief van Triade. Ongeveer 20 cliënt-ondernemers met een (licht) verstandelijke beperking krijgen hier arbeidsmatige dagbesteding op basis van ‘je eigen bedrijf opzetten en ontwikkelen’. Vrijwel alle deelnemers hebben of delen een eigen werkplaats waar zij hun producten verkopen. De groepen worden zo samengesteld dat deelnemers elkaar aanvullen. Elke groep krijgt professionele begeleiding op basis van de gebruikelijke norm: één begeleider op 8 cliënten.

werkende handen

Inclusie is een belangrijk thema in de gehandicaptenzorg. Toch bestond er bij de start enkele jaren geleden nog geen vergelijkbaar initiatief. Het was dus zoeken naar een goede formule. ‘Beetje bij beetje bouwen we verder, maar het kost tijd’, aldus Ben Blommestein, bedenker van het concept en drijvende kracht in de eerste jaren.

Stapsgewijs ontwikkelen

Het concept ontwikkelen gaat geleidelijk. Twee aspecten zijn daarbij belangrijk:

  • Begin klein, laat mensen op zichtbare werkplekken werken en maak resultaten zichtbaar. Die resultaten zijn vervolgens de beste voedingsbodem om op voort te bouwen, medewerkers mee te krijgen en zaken uit te breiden.
  • Neem de tijd om koudwatervrees te overwinnen, vertrouwen op te bouwen en een positie te zoeken en te vinden, zowel intern als extern.

Andere succesfactoren:

  • visie en geloof in de mogelijkheden van het concept
  • persoonlijke wil van betrokkenen om te slagen
  • ondernemersgeest en -vaardigheden bij trekkers en begeleiders
  • kansen zien, in mogelijkheden denken
  • praktisch: het moet wel werken
  • werken met respect en veiligheid voor de cliënten
  • werken op basis van de ‘presentiemethode’: rondlopen, er zijn, zien wat er nodig is en op kansen inspelen

Rocco, meubelmaker

Ook Rocco werkt met veel plezier bij de Kemphaan. Hij runt zijn eigen meubelmakerij. Zijn moeder vertelt hoe belangrijk het is om uit te gaan van mogelijkheden en talenten: ‘Rocco had een indicatie voor dagbesteding. Hij was niet goed genoeg voor de sociale werkvoorziening. Zo zijn we bij de Kemphaan terechtgekomen. Daar kregen ze al snel door dat Rocco meer in zijn mars had. Hij kon na verloop van tijd zelfstandig tegelen, paden aanleggen en dieren verzorgen. Vervolgens ging hij picknicktafels, banken, stoelen en plantenbakken maken én verkopen. Hij bepaalt nu zelf zijn prijzen en rekent zelf af met de klant. In zijn eigen werkplaats/winkel heeft hij een uitgebreide klantenkring.’

Verkoop van houtproducten

De Kemphaan krijgt houten pallets aangeleverd door een bedrijf in de buurt. Deze worden gesloopt, het hout wordt spijkervrij gemaakt, geschuurd en van de houten planken worden verschillende producten gemaakt, zoals plantenbakken, banken, (picknick)tafels, stoelen, krijtborden en grote houten bloemen. Daarnaast maakt de Kemphaan met hout  van Staatsbosbeheer openhaardhout in kant en klare zakken en kleine houtwerkjes, zoals 3D-schilderijen en vogelhuisjes. 

Op het terrein van de Kemphaan liggen de verkooppunten van de cliënt-ondernemers dicht bij elkaar. ‘Ondanks de redelijk afgelegen locatie van de Kemphaan participeren de deelnemers in de samenleving’, vertelt Ben Blommestein. ‘Wij halen de samenleving naar binnen en dankzij de verkoopfunctie lukt dit ook.’ De opbrengst van de verkochte spullen wordt deels gebruikt om algemene kosten te dekken, zoals terreinhuur en transportkosten. Het grootste deel gaat naar materialen, gereedschappen en machines.  Zo geeft het weinig rompslomp en geen problemen met Wajong-uitkeringen.

Samen leren (en) ondernemen

De medewerkers van de Kemphaan werken in drie verschillende groepen:

  • de ondernemers: zij maken en verkopen producten
  • de hulptroepen: zij produceren – begeleid of zelfstandig -  onder andere haardhout, aanmaakhout en andere kleinere artikelen van hout en zij ondersteunen de ondernemers
  • de productiewerkers: zij verrichten deeltaken voor de anderen zoals sjouwen, spijkers verwijderen, pallets slopen en hout kloven.

De drie groepen stimuleren en ondersteunen elkaar. Ze zien van elkaar wat ze doen en wat dit oplevert. Dat motiveert enorm. Iedereen heeft zijn eigen taken. Zoveel mogelijk zelfstandig, waar nodig met hulp van begeleiders of andere deelnemers. ‘De kracht van de Kemphaan zit in de collectiviteit en onderlinge samenhang’, aldus Ben Blommestein. De moeder van Rocco vertelt hoe dit in de praktijk werkt. ‘Rocco heeft moeite met lezen en schrijven en kan maar aan één opdracht tegelijk werken. Je kunt dan kijken of iemand anders die dingen van Rocco kan overnemen. Zo ontstaat een mix van twee of meer bedrijfjes en competenties die elkaar aanvullen. Bijvoorbeeld iemand met MS die een administratiekantoor heeft samen met iemand met een verstandelijke beperking die tuinmeubels maakt. Wie of wat plak je erbij zodat het samen weer 100% wordt, dat is de vraag.’

Alleen winnaars

De ondernemers van de Kemphaan zijn geen ‘echte’ ondernemers. Ze hebben geen eigen risico en werken niet voor eigen rekening. Het ondernemerschap bij de Kemphaan betekent: uitgaan van een persoonlijke en individuele invulling van arbeidsmatige dagbesteding en talenten en persoonlijke kwaliteiten beter benutten. Iedereen heeft zijn eigen verantwoordelijkheden in het werkproces en daardoor het gevoel ‘nodig te zijn’. Deelnemers vullen elkaar aan en vragen elkaar over en weer om hulp. De begeleiders staan in principe aan de zijlijn. Dan blijkt altijd weer dat er meer mogelijk is dan op voorhand bedacht. Het is opvallend hoe zelfstandig iedereen functioneert.

Vilans heeft de ervaringen van de Kemphaan tot 2009 vastgelegd in het boekje Verstandig ondernemen. Dit laat aan de hand van Amerikaanse voorbeelden én Nederlandse initiatieven zien dat ondernemerschap extra kansen biedt, ook voor mensen met een verstandelijke handicap. Op basis van dit boekje is deze webinformatie samengesteld.

Meer informatie

Deel deze content

Reageren:

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

kennispleingehandicaptensector.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten