'De kwetsbare doelgroep motiveert mij'

 - Fysieke fitheid heeft invloed op ons welbevinden. Dat geldt ook voor mensen met ernstige verstandelijke en visuele beperkingen. Maar hoe meet je fitheid bij mensen voor wie bewegen niet zo vanzelfsprekend is? Aly Waninge deed er onderzoek naar.

Binnen de gehandicaptenzorg staan participatie, welbevinden en kwaliteit van bestaan hoog in het vaandel. Fit zijn en je gezond voelen zijn hierop van invloed, zo blijkt bij andere doelgroepen. Wij wilden graag weten hoe het zit met de fitheid van blinde of slechtziende mensen met een ontwikkelingsniveau beneden de 4 jaar. Vaak hebben deze mensen nog andere beperkingen, zoals spasticiteit, vergroeiingen, obstipatie en epilepsie. Of en hoe vaak ze bewegen is meestal afhankelijk van hun begeleiders.

Meetinstrumenten

Ik ben begonnen met een literatuurstudie naar bestaande testprocedures, meetmethodes en -instrumenten. De methodes heb ik aangepast en onderzocht bij cliënten van Visio De Brink. We hebben gekeken naar lichaamsverhoudingen, balans, spierspanning, spierkracht en uithoudingsvermogen.

Lopen op de loopband?

Het uithoudingsvermogen hebben we getest op de loopband. Dat lijkt eng voor iemand die niet kan zien, maar het bleek een groot succes. We merkten dat de cliënten die we getest hebben, op de loopband veel gemakkelijker hun tempo verhoogden: door de cadans en de voorspelbaarheid voelden zij zich veel zekerder dan in de gymzaal.

Resultaat

In ons onderzoek hebben we uitvoerbare, betrouwbare en valide testen ontwikkeld om de fysieke fitheid van deze groep cliënten te meten. Een eerste stap naar een betere gezondheid. Bovendien bleek dat je deze cliënten kunt laten wennen aan de testen, als je maar de juiste voorwaarden creëert. We lieten ze eerst oefenen en we deden de tests tijdens het reguliere gymuurtje met de vertrouwde begeleider of bewegingsagoog.

Persoonlijk beweegplan

Visio De Brink heeft inmiddels voor elke cliënt een persoonlijk beweegplan opgesteld. Per cliënt wordt vastgesteld hoeveel hij dagelijks beweegt. Cliënten met overgewicht of gebrek aan conditie krijgen een trainingsschema. Elk jaar meten we de vooruitgang en evalueren we het beweegplan. Iedere groep heeft een contactpersoon die 3 keer per jaar training krijgt om de deskundigheid van de begeleiders te vergroten.

Effecten

Het project heeft veel losgemaakt: er is aandacht voor bewegen en voeding. Visio organiseert gezondheidsweken, begeleiders maken samen met cliënten het bed op of lopen met hen naar de dagbesteding. Voor mensen die niet actief kunnen bewegen zijn speciale bewegingsbanken aangeschaft. Ook de dagbesteding doet mee: cliënten brengen lege flessen naar de glasbak, mesten de stallen uit en gaan vaker dan vroeger zwemmen of paardrijden. We zien dat de cliënten een gezonder gewicht krijgen sinds we met het project zijn gestart. Dankzij de fittesten weten we dat balans (evenwicht tijdens bewegen) een belangrijk aandachtspunt is voor interventies. En we zien dat de fitheid niet is afgenomen terwijl de cliënten wel ouder worden. Dat is dus wel degelijk een vooruitgang. Laatst sprak ik een vader die zei: 'Mijn dochter beweegt nu veel soepeler dan voorheen, niet meer als een oude vrouw.'

En nu verder

We kunnen nu de fysieke fitheid in kaart brengen. Een volgende stap is het meten van de participatie van deze cliënten. En hoe verbeteren we vervolgens de fysieke fitheid en participatie? Studenten van de Hanzehogeschool gaan dit onderzoeken bij mensen met ernstige verstandelijke en visuele beperkingen. Die doelgroep motiveert mij. Ik heb bewondering voor hun veerkracht. Steeds weer moeten ze over drempels, steeds weer in het diepe. Ik vind dat altijd weer mooi om te zien.

Aly Waninge is lector participatie en gezondheid van mensen met een verstandelijke en visuele beperking aan de Hanzehogeschool in Groningen. In mei 2011 promoveerde zij op een onderzoek naar het meten van fysieke fitheid bij deze doelgroep.

Deel deze content

kennispleingehandicaptensector.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten