Hoofdbescherming bij epilepsie

Mensen met epilepsie kunnen vallen tijdens het krijgen van een epileptische aanval en kunnen daarbij hun hoofd bezeren. Een epilepsiehelm kan het hoofd beschermen tegen de gevolgen van stoten of vallen bij een aanval. Er zijn verschillende soorten helmen die hiervoor bescherming kunnen bieden. In dit artikel bespreken we voor wie deze helmen beschikbaar zijn en welke risicoafweging hiervoor gemaakt dient te worden. Er wordt beschreven hoe een helm aangemeten wordt en welke type helmen  er te verkrijgen zijn. Tot slot bespreken we het effect van het dragen van een helm en de vergoeding van een valhelm.

Voor wie kan het passend zijn om een helm te dragen?

Het dragen van een helm kan verstandig zijn voor mensen die ondanks hun epilepsiebehandeling nog regelmatig aanvallen hebben waarbij ze hun hoofd bezeren. Het bezeren van het hoofd door een val wordt bij verschillende aanvalstypen gezien. Dit is bijvoorbeeld aanwezig bij mensen die atone aanvallen hebben, tonische aanvallen of tonisch-clonische aanvallen. Het dragen van een helm maakt echter zichtbaar dat je een epileptische aandoening hebt. Dit kan weerstand oproepen om een helm te gaan dragen. Per individu is het daarom heel belangrijk om goed te kijken naar de voordelen en of deze opwegen tegen de nadelen van het dragen van een helm. Er dient hiervoor een uitgebreide risicoafweging gemaakt te worden voor het valgedrag van de individuele cliënt.

Welke risicoafweging?

Binnen een risicoafweging kijk je vanuit verschillende invalshoeken naar de aanwezige risico’s van het vallen. Hoe ervaart iedereen dit? Hierbij kunnen verschillende personen aanwezig zijn. Zo heeft de cliënt, indien mogelijk, persoonlijk een inbreng, maar daarnaast worden ook ouders of familie betrokken. Bovendien kunnen de neuroloog, orthopedagoog en de woon-,  activiteiten-  of werkbegeleiders betrokken worden. Vanuit verschillende perspectieven kan zo multidisciplinair naar het valrisico gekeken worden. Aan de hand hiervan kan een afweging gemaakt worden voor het wel of niet aanschaffen van een helm. Hierin worden alle voor- en nadelen afgewogen en uiteindelijk gekozen voor de minst ingrijpende maatregel. Zo kan er ook gekozen worden dat een helm slechts tijdens transfers gedragen dient te worden. Er wordt een afweging gemaakt waarin ieders standpunt en expertise wordt meegenomen en de kwaliteit van leven van de betreffende persoon het belangrijkste uitgangspunt is.

Het aanmeten van een helm

Voordat iemand recht heeft op een valhelm, heeft hij een medische machtiging nodig van de huisarts of van de arts of neuroloog bij wie de behandeling plaatsvindt. Binnen Kempenhaeghe zou er een afspraak gemaakt kunnen worden bij de fysiotherapie van de paramedische dienst. Deze bepaalt samen met de cliënt, het cliëntsysteem en de verwijzer welke type helm het meest geschikt is. Voor het bepalen van het geschikte type helm, wordt gekeken naar verschillende punten. Zo wordt onder andere gekeken naar het type aanvallen en daarnaast wordt rekening gehouden met de persoonlijke wensen. Afhankelijk van het gekozen type helm wordt vervolgens een afspraak geregeld bij een gespecialiseerd orthopedisch instrumentenmaker. Het totale traject duurt ongeveer twee maanden. Nadat de fysiotherapeut een doorverwijzing stuurt naar de gespecialiseerde orthopedische instrumentenmaker gebeurt het aanmeten, vervaardigen en aanpassen van de helm in drie stappen.

  1. De intake: Er vindt een intake plaats bij de gespecialiseerde orthopedische instrumentenmaker. Samen wordt gekeken naar de verschillende mogelijkheden. U kunt hierbij denken aan het type van de helm, de kleur en eventuele extra beschermingsopties. Vervolgens wordt een maatname gemaakt van het hoofd. Dit houdt in dat het hoofd wordt opgemeten zodat de helm op maat kan worden gemaakt.
  2. De pasafspraak: de tweede afspraak is een afspraak om de helm te komen passen. Tijdens deze pasfase is er ruimschoots aandacht voor het draagcomfort van de helm. Samen wordt gekeken hoe de helm zo comfortabel mogelijk gemaakt kan worden.
  3. De afleverafspraak: Tijdens deze laatste afspraak kan de definitieve helm opgehaald worden. De helm is nu klaar voor gebruik.

De verschillende typen helmen:
Er zijn drie verschillende typen helmen: de confectiehelm, het schedelkapje en de maathelm.

  • De confectiehelm: Confectiehelm epilepsie
    De confectiehelm biedt bescherming bij alle valpatronen. De confectiehelm wordt fabrieksmatig verwaardigd. De helm is beschikbaar in verschillende maten, kleuren en verschillende modellen. De helm kan onder andere worden uitgerust met een extra kinbescherming of voor- of achterstootrand.
  • Het schedelkapje, ook wel de pet- of mutshelm genoemd:Schedelkapje epilepsie
    Het schedelkapje biedt slechts bescherming bij een licht valpatroon waarvoor toch een helm vereist is. Dit type helm is uitermate geschikt voor mensen die hun helm iets minder zichtbaar willen dragen. Indien gewenst kan er gekozen worden voor het laten aanbrengen van zachte binnenbekleding. Een kinbescherming is niet altijd noodzakelijk en het is zelfs mogelijk om de helm te bekleden met een pet, een muts of eventueel een pruik. Het schedelkapje is een helm die geen bescherming biedt aan het voorhoofd en daarnaast is de ventilatie niet optimaal. Bovendien moet het hoofd een geschikte vorm hebben om de helm te fixeren. Dit betekent dat de helm blijft zitten tijdens een val. De pet of pruik dient zelf aangeschaft te worden, deze wordt niet vergoed.
  • Een maathelm:
    Een maathelm wordt op maat gemaakt en dus helemaal aangepast aan de wensen. De cliënt en betrokkenen kunnen dus zelf meedenken in de samenstelling en vormgeving van de helm. Zo is de helm onder andere uitvoerbaar in zacht en hard materiaal.
    - De lederen helm (zachte helm): Lederen helm epilepsie
    De lederen helm biedt lichte bescherming tijdens het naar voren, opzij en naar achteren vallen. Hij beschermt het voor- en achterhoofd. De helm kan worden voorzien van een kinbescherming, een voorhoofdstootrand of een verstevigde achterhoofdbescherming. De lederen helm heeft een goed draagcomfort.
    - De integraalhelm (de harde helm met kinbescherming):
    Integraalhelm epilepsieDe integraalhelm biedt bescherming bij alle soorten valpatronen. De helm beschermt vooral de achter- en de zijkant van het hoofd. De buitenzijde van de integraalhelm is gemaakt van hard materiaal. De binnenzijde is voorzien van een zachte binnenbekleding die goed gereinigd kan worden. De integraalhelm kan eveneens worden voorzien van een kinbeschermer. Daarnaast kan er gekozen worden uit verschillende sluitingen, stootbumpers, ventilatiegaten en andere aanpassingen. De integraalhelm bedekt een groot gedeelte van het hoofd waardoor de ventilatie mogelijk minder is. Het biedt daarentegen wel een optimale bescherming en een optimale pasvorm.

Het dragen van een helm

Aan het dragen van een helm kan een persoon erg moeten wennen. De helm bedekt een groot gedeelte van het hoofd waardoor je de warmte minder goed kwijt kan. Daarnaast kan het riempje onder de kin je een wat opgesloten gevoel geven. Door het dragen van een helm wordt eveneens zichtbaar dat iemand een aandoening heeft. Dit kan allemaal weerstand oproepen om een helm te willen dragen. Per individu is het daarom van belang om goed te kijken of de voordelen van een helm opwegen tegen de nadelen van het dragen van een helm. Er dient hiervoor een uitgebreide risicoafweging gemaakt te worden per individuele cliënt zoals besproken is in het eerste deel van dit artikel.

Vergoeding

Een epilepsiehelm is een medisch hulpmiddel. Met een verwijzing van een behandelend specialist vergoeden de meeste zorgverzekeringen daardoor de kosten van een epilepsiehelm. Het is verstandig om dit altijd voortijdig bij de verzekering na te vragen. Zo kom je niet voor verassingen te staan.

Wil je meer informatie?

Binnen Kempenhaeghe is  fysiotherapeut Ad Lammers  gespecialiseerd in hoofdbescherming. Vragen ten aanzien van hoofdbescherming kunnen aan hem gesteld worden via  Lammersa@kempenhaeghe.nl 

> Lees meer over risicoafweging bij epilepsie

Deel deze content

Reageren:

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

kennispleingehandicaptensector.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten