Ervaringsdeskundige Wil Hooijmans: ‘ik accepteer zo veel mogelijk en doe de dingen die ik kan'

Wil HooijmansWil woont in Amersfoort boven Winkelcentrum Emiclaer met haar partner Conny. Zij is met pensioen en werkte eerder voor de LFB. Ze geeft ons een inkijkje in haar leven en in de manier waarop zij omgaat met het ouder worden.

‘Ik werkte bij de LFB, eerst als belangenbehartiger voor mensen met een verstandelijke beperking. Later werd dat meer administratief werk op een kantoor in Baarn. Daar verstuurde ik uitnodigingen en maakte verslagen van themacafés in Amersfoort, Hilversum, Utrecht en Zeist. Dat werk vond ik altijd heel leuk, maar als je ouder wordt, moet je op een gegeven moment toch stoppen.’

Soepel blijven

‘Nu bestaat een gewone dag voor mij uit opstaan en starten met veel therapeutische oefeningen voor mijn armen en benen. Om los te komen en een beetje soepel te blijven en om goed te leren bewegen en lopen’. Wil zat tegen een dwarslaesie aan wegens een beknelling in haar nek. Zij kon op laatst niet meer lopen met de rollator. Na het operatief rechtzetten en opheffen van de beknelling (kanaalstenose) en twee vervolgoperaties voor nieuwe knieën, is zij nu weer iets mobieler.

‘Ik heb na de nekoperatie veel dingen terug gekregen, maar de zenuwen zijn wel beschadigd. Dat veroorzaakt tintelingen in mijn handen en het gevoel in de punten van mijn vingers is weg. Dat voelt een beetje ‘wattig’. Door te oefenen, blijft de situatie enigszins stabiel. Lopen gaat wat beter, sinds mijn knieën weer wat steviger zijn.’ Wil is sinds een paar maanden bezig om samen met de therapeut weer te kunnen traplopen, ‘maar dat durf ik nog niet zonder de therapeut.’

Dagprogramma

Na de oefeningen volgt aankleden en ontbijten. Daarna ruimt zij de vaatwasser uit. ‘Dat hoeft niet iedere dag, want wij koken niet iedere dag. Ik kook zoveel mogelijk zelf en gebruik daarbij een aangepast aardappelmesje. Als Conny dan thuiskomt uit haar werk, hoeft ze het eten alleen maar af te gieten en dan kunnen we eten. De grote vaat zet Conny na het eten in de vaatwasser, de kleine vaat neem ik voor mijn rekening. Verder houd ik regelmatig de was bij. Ik doe nu weer meer in het huishouden dan ik zelf had verwacht.’

Hulp van Boven

Voor de zwaardere huishoudelijke klussen hebben Wil en Conny twee huishoudelijke hulpen, die ieder om de week twee keer komen. De afspraken worden vastgelegd in de agenda. ‘Het zijn goede hulpen, die volgens mij van Boven gestuurd zijn. We betalen ze zelf. Ze helpen niet alleen bij het schoonmaken, maar ook met papieren, of moeilijke vragenlijsten, de plantjes watergeven of het balkon opkalefateren. En ik kan even mijn praatje bij ze kwijt en luister naar hun verhalen. Laatst kwam er iemand om maten op te nemen voor een oprijplaat voor de drempel op de galerij. Dan is het ook prettig als er iemand bij is die hoort wat er gezegd wordt.’

Lastige verpakkingen

De hulpen helpen Wil ook met het openen van verpakkingen. Die zijn door de aandoening aan haar handen lastig open te krijgen voor Wil, waardoor dit extra tijd kost. Om kaas te snijden heeft ze een speciale kaasschaaf en zuivel- en sappakken koopt ze met een dop, want andere pakken krijgt ze niet open. ‘Bij verpakkingen die moeilijk te openen zijn, pak ik meestal de schaar. Verpakkingen zijn niet op ouderen afgestemd, daar wordt slecht over nagedacht. De mensen die het bedenken zijn vaak jong, dan denk je niet aan ouderen. Ze beseffen niet dat ze hier later ook last van kunnen krijgen.’

'De mensen die het bedenken zijn vaak jong, dan denk je niet aan ouderen.'

Boodschappen

De grote boodschappen doet Wil één of twee keer per week, samen met een maatje van vrijwilligersorganisatie InDeBuurt033, om Conny te ontlasten. Eerst deden de hulpen dat nog na het schoonmaken, maar dat werd teveel. De winkels zijn dichtbij, ze woont er inmiddels elf jaar boven. ‘Bij weinig boodschappen doe ik die ook weleens alleen, dat kan ik nu weer.’

Aanpassingen in en rond huis

Het appartement is met kleine aanpassingen geschikt gemaakt. Zo zijn er beugels bij het verhoogde toilet, de douche en de wastafel, waaraan Wil zich kan vastgrijpen. ‘De opstap bij de douche die we eerst hadden, was te gevaarlijk. Die is eruit gebroken door de gemeente. Daarvoor moeten zij nog vijf jaar vierwekelijks een bedrag betalen.'

'Het flatgebouw beschikte niet vanaf het begin over automatische deuren en drempelplaten, wel over liften. In de flat wonen veel jongere mensen, die nog geen aanpassingen nodig hebben. Het regelen van automatische deuren gebeurde in goed overleg met de Vereniging van Eigenaren. Maar als het bij mij echt een dwarslaesie was geworden, hadden we hier niet kunnen blijven wonen.’

Een beperking kost geld

‘Ik overleg met Conny als ik iets nodig heb en de contacten om iets te krijgen zijn goed. Het nadeel is dat je, als je gehandicapt bent, vaak wel meer moet betalen. Gelukkig hebben we twee inkomens, dus dan kunnen we het met elkaar oplossen. Anders kom je dik in het rood te staan. Je wil tóch graag kwaliteit van leven hebben.’

Brievenbuspraatjes

In de flat hebben Wil en Conny alleen contact met een ouder echtpaar om de hoek. ‘De rest zijn allemaal werkende mensen, die ’s morgens weggaan en ’s avonds weer terugkomen. Af en toe kom ik ze tegen, dan hebben we een brievenbuspraatje, maar het is niet zo dat je bij elkaar op de koffie komt. Contacten heeft Wil wel via wekelijkse activiteiten zoals gym en zang en via het ouderenzwemmen van ‘Meer Bewegen voor Ouderen’. Ik bezoek ook de ouderendagen van SRO. Daar kun je je laten controleren, bijvoorbeeld op bloeddruk of cholesterol. De eerstvolgende keer komt Olga Commandeur, maar ik weet niet of ik er heen ga, want ik heb een drukke week.'

SRO organiseert verder halfjaarlijkse fiets- en wandeldagen voor senioren. En Heleen Zuiderduin van SRO organiseert aan het eind van een activiteitenseizoen midgetgolf. Daaraan heeft Wil een aantal jaren met plezier deelgenomen, voor het laatst in 2013, toen ze nog een beetje kon lopen. Vanaf 2014 lukte dat niet meer.

Persoonlijke sportdag

Wils week is goed gevuld. ‘Voor de wekelijkse gymlessen word ik opgehaald door iemand van de gym. Van daaruit ga ik met de Regiotaxi naar het zwembad, allemaal op één dag. Dat is mijn sportdag. In de zomer ga ik vanaf het zwembad terug met de bus, in de winter neem ik daarvoor ook de Regiotaxi. Als de taxi op tijd is, ben ik een beetje bijtijds terug. Dan kan ik nog even uitrusten of op bed liggen. De eerste Regiotaxiritten waren €6 heen en €6 terug; dat werd onbetaalbaar. Ik kreeg uiteindelijk een pasje waardoor ik goedkoper kon reizen, maar moest daar wel een tijd op wachten.’

Geen last van verveling

‘Zingen is op woensdagmiddag, bij het Middelpuntkoor. Daarvoor bestel ik op de heenweg ook een Regiotaxi, want met de bus is het een beetje koud en nat.’ Naast de gym- en zwemlessen heeft Wil ook nog twee keer per week therapie. Pas geleden is Wil begonnen met het spelen van panfluit.

‘Met een blokfluit moet je al je vingers gebruiken. Met een panfluit is het een kwestie van de blaastechniek leren en hoef je de fluit alleen heen en weer te schuiven. Je moet er wel een goede adem voor hebben.’ Wil verveelt zich niet gauw. Conny kan dan ook rustig haar eigen gang gaan, Wil vermaakt zich goed.

Nadelen van het ouder worden

Het meest vervelend van ouder worden, vindt Wil de aandoeningen. ‘De tintelingen en het kussentjesgevoel in mijn handen en vingers en de beperkte motoriek van mijn handen vind ik erg hinderlijk en vervelend. Ik laat steeds dingen uit mijn handen vallen. Vervelend is ook dat ik met een rollator moet lopen en mijn evenwicht nog niet terug heb. Ik heb het gevoel dat het erg langzaam gaat met de genezing. Nu bijna drie jaar na de operatie is er zeer beperkte vooruitgang. Als ik veertig was, was ik al veel verder genezen. Ik ben nu te oud om sneller te genezen.’

'Een ander nadeel is dat ik steeds het gevoel heb dat ik als oudere niet meetel. Dat geldt bijvoorbeeld voor die voedingsverpakkingen die ik zeer slecht openkrijg en soms helemaal niet.'

En dat geldt ook voor ons stadsbusvervoer, sinds er Syntus stads- en streekbussen rijden vanaf december 2016. Deze bussen zijn voor mij en andere ouderen en gehandicapten ontoegankelijk geworden. In kan niet meer zelfstandig in- en uit stappen, vanwege de hoge treehoogte en stoelen die op een verhoging staan, waardoor ik mijn rollator niet meer bij mijn stoel kwijt kan.

Oefenen in neuzen

‘Vóór de operatie in 2013 kon ik nog redelijk veel, ik fietste nog en bracht kranten rond. En we konden naar het buitenland op vakantie, naar Tenerife en Spanje en de Griekse eilanden. Meestal in oktober of januari, want dan was het daar lekker warm. In 2005 heb ik een mooie studiereis naar New Zealand gemaakt van tweeënhalve week. We bezochten daar mensen met een handicap, een inclusieve school, een school voor speciaal onderwijs en een gemeente. De Maori’s traden voor ons op en mensen uit onze groep vertelden iets over hun leven. Van tevoren moesten we oefenen met de Maorigewoonte om als begroeting te neuzen. Dat was om ervoor te zorgen dat we niet in de lach zouden schieten. Maar bij het oefenen konden we ons lachen echt niet inhouden; dat was leuk.’

Niet alles is wat het lijkt

Voor de vakantie zoeken Wil en Conny altijd naar een bestemming met een MIVAkamer (mindervaliden-kamer), zonder trappen en waar Wil fijn kan douchen. Maar ondanks beschrijvingen waarin staat dat een locatie geschikt is voor mensen met een beperking, kan dat in de praktijk nog weleens tegenvallen. ‘Op één bestemming, twee jaar geleden in Lanzarote, was er midden in onze kamer een trap van drie treden zonder leuning waar ik prompt vanaf kukelde. Ik had toen al zwakke knieën, was nog niet geopereerd en zakte op de trap door mijn knieën. Ik ben toen maar boven aan het trapje gebleven om TV te kijken. Ik kon niet in de benedenruimte en op het terras komen. Daarna heeft Conny voor januari 2017 een hotel met een MIVAkamer gevonden.

Betaalbare vakanties

‘Cyprus was de laatste buitenlandse (herfst)vakantie. Nu gaan we alleen nog maar één keer per jaar in januari op vakantie, omdat we twee vakanties niet meer kunnen betalen. We kiezen een goed toegankelijk hotel, wat niet persé een hotel of kamer voor mensen met een beperking hoeft te zijn. Als de kamer maar groot genoeg is, zodat ik er met de rollator in kan, en over een verhoogd toilet en inloopdouche beschikt, met beugels voor ouderen.

Ik vind het ook leuk om in de zomer weg te gaan, naar een B&B, of een paar nachten in een hotelletje. We hebben boottochten gemaakt en musea en kerken bekeken. Dat doen we nu al twee jaar samen met een vriendin uit Aalsmeer, die dan hier logeert. We gaan er dan met zijn drieën op uit. En we gaan ook nog weleens weekenden weg, naar broers of zussen, waar ik goede contacten mee heb. Conny gaat wat vaker in het weekend naar een museum, ik ben wat vaker thuis.’

Wils aanbevelingen:

Ik hoor wel van ouderen om me heen en op de tv dat ze gekort worden op huishoudelijke hulp. Ik zou willen dat gemeenten meer geld vrijmaken voor de zorg voor ouderen, zodat die de zorg en huishoudelijke hulp krijgen die ze nodig hebben. Èn hulpmiddelen zoals bedden, rollators en rolstoelen, want sommige mensen kunnen dat niet betalen. Als ik dan lees dat er bij gemeenten geld op de plank blijft liggen, denk ik: ‘laat ze dat dan uitgeven voor de zorg, zodat mensen niet vereenzamen’.

Positief blijven

Als ik iets mag wensen is het dat ik door het vele oefenen weer mobieler wordt; dat dat nog iets beter mag gaan. Ik probeer het leven van de positieve kant te bekijken, de dingen te doen die ik kan. En ik ga niet bij de pakken neerzitten over wat niet kan, ik accepteer zo veel mogelijk en doe de dingen die ik kan.’

Interview: Marion Keizer en MIreille de Beer

Rapport Ouderen in het vizierOuderen in het vizier

Dit interview is ook meegenomen in het project 'Ouderen in het vizier', waarin onderzoek is gedaan naar de manier waarop organisaties kennis over de ondersteuning van ouderen met verstandelijke beperkingen delen. De resultaten van dit onderzoek vind je in het rapport Ouderen in het vizier (pdf).

Lees ook de interviews met de andere ervaringsdeskundigen

Bekijk in deze flyer hoe het Kennisplein kan ondersteunen bij onderzoeksprojecten (pdf)

Deel deze content

Reageren:

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.

Meer weten...