17 vragen en antwoorden over de Wet Zorg en Dwang

wet-zorg-dwang-vragen-bopz-wzd-gehandicapten-beperking-verstandelijk

 -  De nieuwe wet Zorg en Dwang gaat over onvrijwillige zorg aan mensen met dementie en een verstandelijke beperking. De nieuwe wet komt in de plaats van de wet BOPZ. Het uitgangspunt is dat dwangmaatregelen niet thuishoren in de zorg, behalve als er sprake is van ernstig nadeel voor de cliënt of zijn omgeving. We zetten 17 prangende vragen en antwoorden over de wet zorg en dwang voor je op een rij.

Stappenplan

De Wet Zorg en Dwang beschermt cliënten tegen onvrijwillige zorg met een stappenplan waarin zorgverleners alle mogelijkheden voor vrijwillige zorg in beeld brengen. Bekijk het Stappenplan Wet Zorg en Dwang (PDF). Dit stappenplan is nog niet definitief. Een definitieve versie verschijnt begin 2018. Let op: Het stappenplan kan je wel nu al helpen om het proces zorgvuldig aan te pakken, maar het is nog niet verplicht om helemaal zo te werken.

17 Stappen

1. Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen de BOPZ en de WZD?

De WZD gaat de BOPZ vervangen. De WZD stelt de cliënt centraal en is cliëntvolgend. Dit betekent bijvoorbeeld dat onvrijwillige zorg kan worden toegepast op de plek waar de cliënt zich bevindt, zoals op de dagbehandeling of tijdens de dagbesteding. Daarnaast geeft de wet aandacht aan het recht op vrijheid van de cliënt. Dit houdt in dat je zorg verleent waar de cliënt mee instemt en dat je alleen een vrijheidsbeperkende maatregel (in de WZD ‘onvrijwillige zorg’) inzet als het echt niet anders kan.

2. Voor wie geldt de WZD?

De WZD geldt voor cliënten met een verstandelijke beperking of dementie als:

  • een ter zake deskundige arts heeft vastgesteld dat zij professionele zorg nodig hebben om ernstig nadeel te voorkomen
  • als de cliënt van het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) een indicatie hebben ontvangen voor zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz).

De WZD geldt niet voor cliënten met een verstandelijke beperking of dementie die verblijven in een justitiële jeugdinrichting, penitentiaire inrichting (gevangenis of huis van bewaring) of tbs-inrichting.

3. Wat betekent ernstig nadeel?

In de WZD betekent ernstig nadeel dat:

  • de cliënt zichzelf of anderen in levensgevaar brengt;
  • ernstig lichamelijk letsel toebrengt;
  • ernstige psychische, materiële, immateriële of financiële schade toebrengt, ernstig verwaarloost of ‘maatschappelijk ten onder gaat’;
  • de eigen ontwikkeling van de cliënt ernstig verstoord is of hij andermans ontwikkeling ernstig verstoort;
  • de veiligheid van de cliënt bedreigd wordt, al dan niet onder invloed van een ander;
  • het gedrag van de cliënt zo hinderlijk is dat het agressie van anderen oproept;
    de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar is.

4. Geldt de WZD als een cliënt Wmo-ondersteuning krijgt?

Als een deskundig arts (bijvoorbeeld een arts voor verstandelijk gehandicapten) heeft vastgesteld dat er sprake is van een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening en de cliënt zorg of ondersteuning nodig heeft. In dat geval komt deze cliënt ook onder de reikwijdte van de WZD te vallen, mits er onvrijwillige zorg verleend wordt. Dit betekent dat naast Wlz-zorg ook ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) onder de reikwijdte van de wet kan komen te vallen.

5. Waar geldt de WZD?

De WZD geldt overal waar cliënten met onvrijwillige zorg te maken kunnen krijgen:

  • in zorgaccommodaties waarin mensen met een verstandelijke beperking of mensen met dementie zorg krijgen, wonen of tijdelijk verblijven;
  • bij ambulante zorg (bij mensen thuis, in kleinschalige wooninitiatieven of aanleunwoningen).

Bekijk hier het overzicht van de vragen en antwoorden rondom de WZD.

Voorbeelden van ambulante zorg vs WZD

Hieronder staan een paar voorbeelden van ambulante zorg waarbij de WZD van toepassing is. In dat eval krijgt een cliënt (tegen zijn zin in) hulp of begeleiding bij:

  • persoonlijke verzorging, omdat hij zichzelf anders ernstig zou verwaarlozen;
  • de financiën, omdat hij onverantwoorde uitgaven doet en grote schulden heeft of dreigt te krijgen;
  • het huishouden, om te voorkomen dat het huis onleefbaar wordt;
  • de opvoeding van zijn kinderen, om te waarborgen dat zij een veilig thuis hebben en zich goed kunnen ontwikkelen.
  • reguleren van zijn gedrag, om te voorkomen dat zijn gedrag agressie bij anderen uitlokt.

Meer lezen over de Wet Zorg en Dwang

Deel deze content

Reageren:

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

kennispleingehandicaptensector.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten