Goed ouderschap bereiken op eigen kracht

Soms botsen de meningen behoorlijk. Want ook hulpverleners hebben verschillende ideeën over ouderschap en kinderwens bij mensen met een verstandelijke beperking. Dat bleek op een invitational conference voor professionals op 16 juni 2010. Duidelijk werd dat deskundigheid, samenwerking, respect en focus op de opvoeding succesfactoren zijn om goed genoeg ouderschap te kunnen bereiken. Twee cliënten aan het woord.

‘Iedereen verdient een kans om voor een kind te zorgen,’ zegt Rachelina. Ze is moeder, heeft een lichte verstandelijke beperking en woont in een moeder-kind huis van ASVZ. 'Als je alleen naar het negatieve beeld kijkt, dan help je iemand niet. Een hulpverlener die vindt dat ik geen kinderen moet hebben, die kan mij niet begeleiden.’

Begeleiding als bedreiging 

Ik heb vriendinnen bij wie ik zie dat ze ondersteuning nodig hebben. Maar ze weten de weg daarnaartoe niet. Ze zien begeleiding ook als bedreiging en als meekijkers. Als zij een ander beeld zouden hebben, zouden ze makkelijker hulp accepteren.’ Daarmee slaat Rachelina de spijker op de kop. Ook onder hulpverleners bestaat vaak een negatief beeld over kinderwens en ouderschap, zo blijkt uit enquêtes van Vilans en het NCRV-programma Rondom Tien. 60% Vindt bijvoorbeeld dat gedwongen anticonceptie mogelijk moet zijn als mensen bewezen hebben geen goede ouder te kunnen zijn.

Weerstand door negatieve houding

William Westveer is directeur van Landelijke Federatie van Belangenverenigingen (LFB) én lid van het Werkgezelschap Ouderschap en Kinderwens, een van de netwerken op het Kennisplein Gehandicaptensector. ‘Begeleiders hebben vaak een negatieve houding en dan krijg je een tegenreactie bij cliënten’, zegt William. ‘Rachelina heeft goede ondersteuning, maar als je een aantal slechte ervaringen hebt, dan is de openheid weg. Een houding van “ze kunnen het toch niet” bevordert dat ook niet. Ik ben zelf vader van twee kinderen. Wij hebben vooral ondersteuning nodig bij structuur krijgen. Mijn zoon heeft ook een verstandelijke beperking en  gedragsproblemen. Iemand uit onze omgeving heeft een keer ten onrechte een melding gedaan bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK). Dan komt er iemand een kwartiertje praten en denkt dan meteen dat wij het niet kunnen. Dat hebben we gelukkig uit zijn hoofd kunnen praten. Bij dat gesprek was ons hele netwerk aanwezig en dat heeft geholpen.’

Ineens zwanger

Rachelina: ‘Ik heb drie kinderen: twee meisjes en één jongen. Het was niet direct een bewuste keuze om kinderen te krijgen. Wel heb ik nagedacht of het de juíste keuze was. Ik dacht niet meteen dat het wel zou lukken. Ik woonde bij mijn zus en moeder. Met hen heb ik het niet overlegd. Ik was ineens zwanger en dat was wel even schrikken voor hen. Maar ze hebben mij meteen gesteund. Zelf vond ik dat ik klaar was voor het moederschap ook al was ik nog maar 18 jaar en komt er heel wat bij kijken als je kinderen hebt. Afspraken buiten de deur, kinderen naar school brengen, logopedie. Als je zwanger bent dan denk je daar allemaal niet aan. Alleen maar dat het kind van jou is. Wat mijn beperking is, weet ik zelf niet en ik sta daar ook niet bij stil. Ik heb het zo druk met dagelijkse dingen. Ik heb wel een beperking, maar iedereen heeft zijn beperkingen’. Na even nadenken zegt ze: ‘Ik vind mezelf wel een goede moeder. Ik vind veel dingen moeilijk bij het opvoeden. Maar ik kan altijd in gesprek met mijn persoonlijk begeleider (PB'er).’

Trots op mezelf

‘Ik ben trots op mijn kinderen en op mezelf. Als ik kijk naar de samenleving, hebben veel moeders het zwaarder dan ik en ik pak dingen best snel op. Mijn plan is om over anderhalf tot twee jaar buiten de flat te gaan wonen, geen 24-uurs begeleiding, maar een tot twee keer per week ondersteuning. Het zal een grote stap zijn, maar wel een uitdaging. Het gevoel dat ik me moet bewijzen, heb ik niet. Andere moeders met wie ik samenwoon bij het moeder-kindproject hebben dat wel. Dan zeg ik: je moet relaxed zijn en een positieve instelling hebben. Als mensen met een verstandelijke beperking kinderen willen, dan zou ik vragen: ben je er klaar voor? Weet je wat er allemaal bij komt kijken? Als je daar niet klaar voor bent, moet je geen kinderen nemen, ook al wil je dat wel.’

Uit: Verslag van een invitational conference over ouderschap en kinderwens op 16 juni 2010 door Max Paumen (pdf)

 

Tags: kinderwens, seksualiteit, zelfbeschikkingsrecht, leefwensen