Re-integratie na NAH
Introductie
Mensen die getroffen worden door hersenletsel (NAH) willen het liefst zo snel mogelijk de draad weer oppakken. Dat betekent ook: terug naar de oude werkplek. Maar vaak blijkt dit niet mogelijk. Ze hebben last van concentratiestoornissen, traagheid en geheugenverlies. Hun uithoudingsvermogen is vaak verminderd net zoals hun vermogen tot plannen. Een goed re-integratietraject is dan belangrijk.
HEADwerk is een interventie gebaseerd op ervaringen in de regio Oost-Noord-Brabant. De interventie is bedoeld voor organisaties die zich bezighouden met re-integratie na NAH en overwegen een netwerk te ontwikkelen in hun regio, zoals:
- UWV-kantoren
- instellingen voor revalidatie
- gemeenten
- re-integratiebedrijven
- arbodiensten
- letselschadeverzekeraars
- onderwijsinstellingen

Principes
HEADwerk is een regionale en multidisciplinaire aanpak voor re-integratie van mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH).
Kenmerken van de aanpak:
- een uitgebreid neuropsychologisch onderzoek
- onderzoek naar (mentale) duurbelasting aangevuld met informatie uit MELBA/IDA-onderzoek en tests en trainingen
- proefplaatsing en inzet van een jobcoach
Deelnemers moeten:
- (in potentie) loonwaarde hebben
- bekend zijn met NAH
- wonen in de regio
- niet met een ander re-integratietraject bezig zijn
- gemotiveerd zijn werk te vinden en mee te doen aan een re-integratietraject
Aanpak
Elke cliënt met NAH heeft zijn eigen vragen en (on)mogelijkheden. Alles is van invloed op de activiteiten die nodig zijn om weer een betaalde baan te krijgen. Het volgen van een keten van activiteiten volgens een vaststaand patroon werkt niet bij deze groep. Voorwaarde voor succes is dat zij kunnen kiezen uit een netwerk van activiteiten in de volgorde die voor hun op dat moment passend is.
Zo'n aanpak volgens de interventie HEADwerk heeft een aantal vaste onderdelen.
Verwijzing
De verwijzing verloopt via UWV-kantoren, zorginstellingen of andere betrokken organisaties (zoals re-integratiebedrijven, gemeenten of arbodiensten).
Intake
Twee personen nemen de intake af: een van het re-integratiebedrijf, de ander van het revalidatiecentrum. Voordelen:
- De deelnemer hoeft maar een keer zijn/haar verhaal te doen.
- Inhoudelijke en complementaire vragen komen in hetzelfde gesprek aan de orde.
- Intakers vullen elkaar aan op basis van hun professionaliteit zodat sneller een compleet beeld ontstaat.
- Efficiëntere afstemming van de noodzakelijke multidisciplinaire inzet.
Assessment
De assessment bestaat uit:
- MELBA: een systeem om een capaciteitenprofiel van de cliënt te maken
- praktijkobservatie
- neuropsychologisch onderzoek
- duurbelasting/werkpleksimulatie
- functionele capaciteitentest (FCE)
- beroepskeuzeonderzoek
Activering
De activering bestaat uit:
- Werkervaringstage bij Leerwerkbedrijf, eventueel gevolgd door een proefplaatsing. Door de inzet van een jobcoach krijgt deze plaatsing meer kans op succes.
- Training van vaardigheden ter compensatie van uitval.
Systeemondersteuning
Om een plaatsing op de arbeidsmarkt te laten slagen is ondersteuning van het thuisfront noodzakelijk. De interventie HEADwerk onderzoekt waar eventueel problemen liggen en hoe het draagvlak van het systeem vergroot kan worden.
Jobfinding
Trajectbegeleiders zijn tijdens de begeleiding en in contacten met werkgevers voortdurend alert op plaatsingsmogelijkheden.
Persoonlijke Ondersteuning
Als plaatsing bij een werkgever een te grote stap is, is proefplaatsing een optie. Dan is de inzet van de Regeling Persoonlijke Ondersteuning mogelijk. Zo wordt de werkgever gestimuleerd de proefplaatsing tot een succes te maken en om te zetten in een arbeidsovereenkomst.
Nazorg
Nazorg vindt plaats door:
- begeleiding op de werkvloer na plaatsing
- inzet van de trajectbegeleiders: zij helpen bij het realiseren van werkplekaanpassingen, zoeken mee naar eenvoudige oplossingen en bewaken de randvoorwaarden
Resultaat
Resultaten van de eerste groep in Oost-Noord-Brabant (41 personen):
- 14 mensen zijn geplaatst
- 18 deelnemers hadden onvoldoende mogelijkheden om een realistische loonwaarde te genereren
- 4 mensen zijn niet geplaatst
- 4 mensen zijn gestopt
- 1 persoon kreeg scholing
Na de ervaringen met deze eerste groep is een belangrijke wijziging doorgevoerd: de inzet van een voorschakeltraject. Hierin wordt bekeken of voor de cliënt voldoende loonwaarde aanwezig is. Bij positief antwoord krijgt de persoon toegang tot fase twee: opstellen en uitvoeren van een trajectplan.
Resultaten van de tweede groep in Oost-Noord-Brabant (december 2009):
- 74 personen aangemeld voor het voorschakeltraject
- 39 door naar het re-integratietraject
- 14 zijn niet door vanwege onvoldoende loonwaarde
- 3 mensen zijn tijdelijk gestopt
- 11 mensen zijn voortijdig gestopt
- 3 deelnemers zitten nog in de voorschakelfase
- van 3 deelnemers zijn de gegevens onbekend
- 1 plaatsing direct na de voorschakelfase
Op andere plaatsen in het land heeft dit voorbeeld navolging gevonden, zoals Brainpower in Zwolle en Kopkracht in Arnhem/Nijmegen.
Meer weten
Links
Afasie Vereniging Nederland (externe link)
De Afasie Vereniging Nederland is opgericht om mensen met afasie en hun familie te helpen. Ook mensen die via studie of beroep te maken hebben met afasie kunnen hier terecht.
Brainkids (externe link)
Speciaal voor kinderen en jongeren met NAH is er de website van Brainkids.
HEADwerk (externe link)
Organisatie die re-integratietrajecten uitvoert voor mensen met NAH (Niet Aangeboren Hersenletsel) in de regio Oost-Brabant
HEADwerk: Bevindingen van een experiment in de regio Oost-Noord-Brabant (pdf)
Beschrijving van een regionale en multidisciplinaire aanpak voor de re-integratie van mensen met niet-aangeboren hersenletsel. Inclusief stroomschema’s, quickscans, vragenlijsten en andere instrumenten
Hersenstichting Nederland (externe link)
De Hersenstichting Nederland doet wetenschappelijk hersenonderzoek, verzorgt publieksvoorlichting en bevordert samenwerking tussen organisaties die zich bezighouden met hersenen en hersenonderzoek.
Hersenstichting, hersenletselteams (externe link)
Waar in Nederland vindt u hersenletselteam? Waarmee kunt u daar terecht?
Interventies naar werk (externe link)
Website met informatie over de effectiviteit van re-integratie. Via een databank worden interventies gepubliceerd met werkzame bestanddelen voor re-integratie.
Mee - Regiemap voor mensen met hersenletsel (externe link)
MEE Oost-Gelderland heeft voor mensen met hersenletsel een regiemap ontwikkeld met praktische tips en stappenplannen die de patiënt helpen weer grip te krijgen op het dagelijks leven.
Nederlandse CVA-vereniging Samen verder (externe link)
De Nederlandse CVA-vereniging Samen verder komt op voor de belangen van mensen die een CVA (een beroerte of herseninfarct) hebben gehad. Ook voor mensen die iemand in hun naaste omgeving hebben die door een CVA is getroffen.
Vereniging Cerebraal (externe link)
Vereniging Cerebraal is de patiëntenvereniging voor mensen die na hun geboorte getroffen zijn door hersenletsel.
