Toon zoekbalkToon menu

Hoe kun je persoonlijk en uniek afscheid nemen in coronatijd?

Annemieke Kappert is geestelijk verzorger bij Amerpoort en schreef de afspraken en protocollen voor als een cliënt zou komen te overlijden als gevolg van corona. Niet wetende dat ze die al een paar dagen later zelf moest volgen bij het eerste overlijden. In een interview vertelt ze over het is om cliënten te moeten begraven in coronatijd en wat ze heeft geleerd.

‘Hij was nog maar 26, echt hartverscheurend’, vertelt Annemieke. ‘Toen ik de afspraken en protocollen schreef voor Amerpoort, hoopte ik echt nog dat ik die nooit zou hoeven te gebruiken. En een paar dagen later overleed onverwacht deze jonge jongen. Ineens moest ik mijn eigen geschreven protocol erbij pakken. Dat was wennen, maar we gingen er minder zwaar mee om dan daarna. De fysieke nabijheid is toch heel vanzelfsprekend als je troost biedt. Gelukkig is toen niemand besmet geraakt.’

Moeilijke momenten

In de periode na het eerste overlijden raakten meer mensen besmet. Een nieuwe fase begon, want corona was serieus en ongrijpbaar. ‘Medebewoners mochten een uitvaart niet meer persoonlijk bijwonen, alleen via een live-stream. Dat was heel erg wennen.’

Annemieke vertelt ook over hoe lastig het is om te kiezen als de situatie verslechtert en je de verwanten belt. ‘Dat is een gesprek waarin ik de vraag stel of ze nog afscheid willen nemen van bijvoorbeeld hun dierbare broer of zus. Deze verwanten lopen alleen vaak zelf een groter risico op besmetting, bijvoorbeeld vanwege hun leeftijd. Het antwoord was daarom vaak “nee”. Om dan te moeten zeggen “Het kan zijn dat u hem of haar dan nooit meer levend ziet”, is het zwaarste dat ik heb moeten doen.’

Anders verbinden

Als geestelijk verzorger loopt Annemieke normaal gesproken regelmatig in en uit bij de locaties, maar tijdens corona en nu nog steeds werkt ze van huis uit. ‘Ik heb op een andere manier contact gezocht en gehouden. Als verwanten niet persoonlijk kunnen komen om afscheid te nemen, dan bel ik dagelijks. Ik vraag ze of ze iets nodig hebben en hoe het gaat. Vanuit de locatie krijgen ze ook foto’s en appjes. Dat vinden ze heel fijn.’

‘Naar de uitvaart zelf mochten eerst maar 10 mensen komen. Voor mij staat voorop dat er tijdens een uitvaart recht gedaan wordt aan het leven dat iemand gehad heeft. Dat is anders met zo’n kleine groep mensen, maar wel heel intiem en echt respectvol. Fijn om met hen een eigen ritueel te doen. Ondertussen kijken medebewoners en verwanten mee via de live-stream en dat geeft een mooie verbinding. Op deze manier samen zijn was heel veilig.’

De medebewoners hebben wel behoefte aan een eigen ritueel van afscheid nemen en iets afsluiten. Een nieuwe medebewoner mocht pas komen kijken voor de woonplek van de overleden 26-jarige jongen toen ze dat ritueel gedaan hadden.

Toekomst

‘Het is gebruikelijk bij Amerpoort om het leven te vieren van degene die is overleden met een feest. Ik hoop echt dat dat straks door kan gaan. Verder blijven we voorzichtig en houden we ons aan onze afspraken tot oktober. Daarna willen we weer naar een “echt” afscheid, meer zoals we dat gewend zijn.’

Tips voor collega’s

Annemieke heeft veel geleerd van deze coronatijd en deelt graag een paar tips met collega’s:

  • ​Kijk bij een afscheid echt naar wie deze persoon was. Wat was echt waardevol als het over hem of haar gaat?
  • Focus op wat wel kan, zoals een boodschap laten inspreken door een naaste. Deze kun je laten zien tijdens de uitvaart. Kijk ook of je andere rituelen kunt doen, bijvoorbeeld door de straat van een medebewoner rijden.
  • Probeer creatief te denken voordat iemand komt te overlijden. Daarna is daar vaak geen ruimte meer voor, door alle emoties.
  • Kijk hoe je anders kunt verbinden met minder fysieke nabijheid. Bijvoorbeeld door te (beeld)bellen of door iets anders persoonlijks te doen met aandacht.

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.kennispleingehandicaptensector.nl]





Cookies op de website van Kennisplein Gehandicaptensector

Kennisplein Gehandicaptensector gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer