Home Nieuws Nieuws 2014 februari Vlaanderen toont interesse aanpak vrijheidsbeperkende maatregelen

Vlaanderen toont interesse aanpak vrijheidsbeperkende maatregelen // 12/02/2014

Zorginstellingen (voorzieningen) in Vlaanderen zijn geïnteresseerd hoe in Nederland een aanpak werkt om vrijheidsbeperkende maatregelen tegen te gaan. Daarom nam het Steunpunt Expertise Netwerken, kortweg SEN, het initiatief om met een Vlaamse delegatie van instellingen op bezoek te gaan bij Lunet zorg, waar Vilans een traject heeft begeleid. De dag bestond uit uitleg over het plan van aanpak, resultaten werden getoond en vervolgens werd laten zien hoe in praktijk gewerkt wordt met cliënten.

Het SEN in Vlaanderen zet zich in om de deskundigheid van professionals te bevorderen wat betreft preventie, diagnose en (be)handeling van mensen met een handicap. Dat doet het SEN door onder andere het faciliteren van uitwisseling van expertise.

Bewustwording vanuit werkveld zelf

Het werkbezoek maakt onderdeel uit van een plan van aanpak om het thema vrijheidsbeperkende maatregelen in Vlaanderen vorm te geven. Aanleiding om naar Nederland te kijken is dat Nederland een proces van jaren volgt en al veel ervaring heeft met het thema. Ali Kazem Zadeh, stafmedewerker bij SEN: “Nederland is al langer bezig met het thema, in Vlaanderen zijn we minder ver. We merken wel dat er een bewustwording op gang komt, hoe zijn wij in Vlaanderen bezig, waar hebben we behoefte aan, hoe kunnen we expertise uitwisselen? De aanleiding was het project ‘Ban de band’, waar we met veel interesse naar hebben gekeken. We willen hier graag van leren. Het mooie is dat het initiatief vanuit de sector zelf komt.”

Aangenaam verrast

De Vlaamse delegatie was aangenaam verrast over zowel het beleid van vrijheidsbeperkende maatregelen als het in praktijk omzetten ervan, zoals dat bijvoorbeeld bij Lunet zorg heeft plaatsgevonden. Positief vindt Kazem Zadeh het wettelijk uitgangspunt ‘Nee tenzij…’. Dit wetsvoorstel gaat uit dat onvrijwillige zorg alleen toegepast mag worden als er geen alternatieven zijn. Hierbij gaat het om zware én lichte maatregelen, zoals onrustbanden, medicijnen, beperking van de bewegingsvrijheid, bedhekken, de rolstoel op de rem, een dichte buitendeur, vaste bedtijden en geen keuze in maaltijden. Kazem Zadeh: “Dat geeft een totaal andere houding dan ‘Ja maar…’ In Vlaanderen hebben we wel een ruime wettelijke omkadering die gaat over kwaliteit van de zorg, met daarbij een onderdeel over afzonderingsmaatregelen. Dat zal nog nader ingevuld moeten worden door de instellingen zelf door het opstellen van een handboek, met concrete invullingen hoe onder andere vrijheidsbeperkende maatregelen wel of niet getroffen worden.” Overigens is in Nederland de wet Zorg en Dwang door de Tweede Kamer aangenomen, maar moet het nog goedgekeurd worden door de Eerste Kamer. “Daarnaast kregen we de indruk dat in Nederland de invulling van vrijheidsbeperkende maatregelen breder is geworden. Hoe ga je om met onvrijwillige zorg en hoe behoud je regie over je eigen lijf. Deze invulling van de vrijheidsbeperkende maatregelen vertoont daarom ook een link naar inclusie en maatschappelijke participatie. Daarnaast vonden we het positief dat er ook aandacht is voor de omgang met vrijheidsbeperking in de thuissituatie.”

Coach op de werkvloer

Om voorbereid te zijn op de nieuwe wet, heeft Vilans met een aantal zorginstellingen een traject uitgevoerd om vrijheidsbeperkende maatregelen tegen te gaan, met Lunet zorg als één van de deelnemende organisaties. Wat SEN opviel was dat het traject bij Lunet zorg een heel bewust en weloverwogen traject is. Bijvoorbeeld het werken met een coach die met alle lagen van de organisatie werkt aan bewustwording. “Hoe vaak zeg je bijvoorbeeld per dag aan een cliënt ‘dit mag niet, dit kan niet, hoe vaak leg je je wil op zonder te overleggen? Om je vervolgens af te vragen of dit een vrijheidsbeperkende maatregel is. Er kwam een bewustwording op gang dat cliënten veel vaker in hun vrijheid belemmerd werden dan wenselijk was. Medewerkers konden vervolgens zelf met creatieve voorstellen komen voor alternatieve maatregelen. Bij Lunet zorg is veel aandacht en tijd voor de eigen evaluatie van je functioneren. De hele organisatie werkt aan het terugdringen van maatregelen en de aanpak wordt ook door de hele organisatie gedragen, van directie en tot de werkvloer.”

Financiële middelen nodig

“Lunet zorg is een grote instelling, we merkten dat er juist door die schaalgrootte meer mogelijkheden zijn. Zo zagen we een cliënt die een aangepast bed kreeg, hij stond blijkbaar graag op bed, door het bed aan te passen en een hoger plafond kon hij dat doen wanneer hij wilde, terwijl hij daarvoor was vastgebonden op bed. Daarvoor heb je wel de financiële middelen nodig. Ook voor de aanpak en de coaching zijn financiën nodig om dat te realiseren. In Vlaanderen werken we met kleinere instellingen, waardoor de financiering een issue kan zijn.”

Waardevol

Voor SEN en de Vlaamse delegatie was het bezoek en het leren van Nederland erg waardevol. In het vervolgproces worden de goede voorbeelden meegenomen die ze gezien hebben. Een van de vervolgactiviteiten is dat SEN een studiedag gaat organiseren rondom het thema. De Vlaamse delegatie wil dan ook graag inbreng van Nederland om verdere bewustwording te realiseren. “We hebben veel tips mee gekregen, zeker vanuit Vilans en vanuit Lunet zorg” aldus Kazem Zadeh.

Meer weten?

Op de hoogte blijven?

Abonneer je gratis op de tweewekelijkse nieuwsbrief van het Kennisplein Gehandicaptensector

Op de hoogte blijven?

Abonneer je gratis op de tweewekelijkse nieuwsbrief van het Kennisplein Gehandicaptensector

Kennisplein Gehandicaptensector gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer