Toon zoekbalkToon menu

Seksualiteit

Informatie voor begeleiders

Ook mensen met een verstandelijke beperking hebben het recht om op het gebied van seksualiteit eigen keuzes te maken. Seksualiteit en hoe ermee omgaan is een groeiproces. Experimenteren en leren door ervaring is dus belangrijk. Er is nog veel handelingsverlegenheid bij de (professionele) omgeving om met mensen met een verstandelijke beperking hierover te praten.

Seksualiteit gehandicaptenzorg cartoon

Cartoon: René Krewinkel

Disability Studies in Nederland (DSiN) verzamelde en ontwikkelde les- en studiemateriaal over seksualiteit. Een selectie daarvan vind je op deze pagina.

Disability Studies logoHet studiemateriaal gaat ook over het recht op seksualiteitsbeleving voor mensen met lichamen ‘die afwijken van de norm’ in het algemeen. Voor mensen die door het brede publiek vaak niet als ’seksuele wezens’ worden beschouwd.

De Fluweelboom voor seksualiteit

Fluweelboom over seksualiteit
De boom is van de hand van Saar De Buysere. Elk thema op de website van Disability Studies heeft een boom als introbeeld. Seksualiteit kreeg de fluweelboom.

De fluweelboom krijgt prachtige witte tot paarse vlinderbloemen. Daaruit groeien de peulvruchten. Sommige peulen zijn bedekt met haartjes, die als zacht fluweel aanvoelen. Daarom heet de plant fluweelboom.

De fluweelboom is dus op meerdere manieren een zinnelijke boom: kleur, geur, smaak en aanraking. Daarom is deze boom gekozen voor het thema seksualiteit.

Kijken naar seksualiteit

Filmmaker Rose Schonblum interviewde in Love, Seks & Disability uiteenlopende mensen met een beperking over hun ervaringen. Dat doet ze op een nieuwsgierige en integere manier. Intieme en openhartige verhalen zijn het resultaat. Bekijk de film Love, Seks & Disability:

https://www.youtube.com/watch?v=x9bI25bsalQ

Meer kijken naar seksualiteit

  • Fotoserie ‘Je t'aime moi aussi’ 
    Olivier Fermariello fotografeerde mensen met een beperking die zich soms gediscrimineerd voelen. Ze vinden dat ze niet voor een volwaardige man of vrouw worden aangezien. 
  • Lunchlezing Disability Studies over seksualiteit en beperking 
    Deze lunchlezing (2016) ging over disability studies en seksualiteit. Jacqueline Kool & Marie-Sol Reindl gaven een presentatie over de betekenis van seksualiteit en erotiek vanuit het perspectief van mensen met een beperking.

Wegwijzer seksualiteitLezen over seksualiteit

  • Wegwijzer 'Omgaan met seksualiteit'
    Deze Wegwijzer, ontwikkeld door dr. Dilana Schaafsma in opdracht van het ministerie van VWS, geeft inzicht in het aanbod van seksuele voorlichtingsprogramma’s en materialen voor mensen met een verstandelijke beperking.
  • Boek 'Eros in de kreukels' - Jacqueline Kool (2010)
    ‘We leven in een wereld vol strakke, perfecte lichamen: op billboards, in glossy’s en in tv-reclames. Maar al die mooie plaatjes vertellen niet het hele verhaal. Want een lichaam is kreukbaar en het leven gaat door, kreukels of niet.’ In het boek Eros in de kreukels vertellen vrouwen onomwonden over hun onwillige lijf, hun lust en hun leven.

Website liefde en seksualiteitWebsites over seksualiteit en beperking

  • Op meerdanliefde.nl vind je veel direct toegankelijke informatie over bijvoorbeeld lichaamsbeweging, seksualiteit, vriendschap, weerbaarheid en kinderwens.
  • Seks in de praktijk.nl
    Website over het bespreekbaar maken van seks, voor zorgprofessionals.
  • Sense.info
    Voor alle vragen over seks, verliefdheid, liefde en alles wat daarbij komt kijken. Op deze website is ook informatie te vinden over seks en seksualiteit voor jongeren met een beperking.

Praatmethode Lofjoe

Seksualiteit van Lofjoe kun je op meerdere manieren inzetten voor je cliënt. De methode bestaat uit kaartjes en een map met insteekkaarten. Op de kaartjes vind je stappen in een relatie, vanaf het moment dat je iemand leuk vindt tot aan trouwen. Ook de verschillende stappen die passen binnen een seksuele relatie komen aan bod.

Cliënt en stelletjes ondersteunen

Voor sommige mensen zijn deze stappen niet vanzelfsprekend, waardoor ze aansluiting missen bij de partner. Ze verschillen in snelheid of slaan stappen over. Of wensen verschillen. En dan kunnen er misverstanden ontstaan in de relatie. Met de Praatmethode ondersteun je de individuele cliënt en stelletjes in het nemen van de stappen en het afstemmen op de ander. Met de kaartjes inventariseer je ook leerwensen en ervaringen die je op een later moment stap voor stap op kunt pakken.

Hoe ziet de Praatmethode eruit?

De kaartjes zijn eenvoudig in gebruik en de afbeeldingen zijn samen met de doelgroep vormgegeven. De map komt met een uitgebreide handleiding voor begeleiders met achtergrondinformatie en voorbeelden van vragen bij de kaartjes. Je krijgt een training aangeboden voordat je gaat starten met de methode.
Ga naar de website van Lofjoe

Reageer op deze pagina

Wil je reageren op het Kennisplein Gehandicaptensector? Lees dan eerst de spelregels door.