Kennisplein Gehandicaptensector gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Vrijheidsbeperking

Uitgelicht

Voor op de werkvloer

Voor de organisatie

Leren

Praktijkverhalen

Onderzoek

De vrijheid van Viviane

Interview door Mireille de Beer

Viviane is geboren in Congo. Toen ze 2,5 was, is ze geadopteerd door een gezin in Zeeland. Dat gebeurde via Terre des Hommes, een organisatie die strijdt tegen de uitbuiting van kinderen. Zelf weet ze daar niets meer van. Nu, 46 jaar later, is ze mijn collega bij de LFB. In de tussentijd is er veel gebeurd. Samen kijken we terug op haar leven.

Jeugd

Het pleeggezin van Viviane bestond uit vader, moeder, broer en zus. Viviane was de jongste. Omdat het leeftijdsverschil erg groot was, speelde ze veel alleen, met haar poppen. In het begin, toen ze nog klein was, was het een liefdevol gezin. Maar later begon haar vader haar te mishandelen, meestal als haar moeder niet in de buurt was.

Hij sloeg haar en soms werd ze zonder eten naar bed gestuurd. Het gevolg is dat ze nu een eetstoornis heeft. Haar moeder is nu 85, haar vader is inmiddels overleden.

Volwassen

Viviane heeft 20 jaar op zichzelf gewoond. In die tijd is ze getrouwd, heeft ze een zoon gekregen en is ze ook weer gescheiden. Haar zoon is nu 24. Hij is opgevoed door haar pleegouders, want met Viviane ging het al snel de verkeerde kant op.

Ze kreeg last van psychoses en ging met verkeerde mannen om. Uiteindelijk is ze via een rechterlijke machtiging gedwongen opgenomen in een psychiatrische inrichting. Daar heeft ze ruim 5 jaar gewoond. Het was een harde les voor haar. Ze was zich er niet van bewust dat ze een gevaar was voor zichzelf en voor anderen.

Ze moest bewijzen dat het ook anders kon en dat kostte veel moeite. Gelukkig is ze daar nu vanaf. Toch heeft ze nog steeds last van die periode en is ze bang dat ze zoiets opnieuw moet meemaken.

Hechting

Viviane heeft last van hechtingsproblemen omdat ze al jong bij haar familie is weggehaald. Ze heeft geen contact meer met haar biologische moeder. Wel heeft ze met haar broer gecorrespondeerd. Dat vond ze moeilijk, want door zijn toedoen is haar gezicht gedeeltelijk verminkt.

Gelukkig is dat door een operatie voor een groot deel hersteld. Nu wil ze graag weer in het reine komen met hem. Door haar hechtingsproblemen voelt zich vaak niet gewaardeerd en heeft ze moeite met aarden. Ze zoekt verbondenheid met mensen, maar ze vindt het ook lastig met die verbondenheid om te gaan. En soms zoekt ze verbondenheid met de verkeerde mensen.

Op dit moment heeft ze veel heimwee naar Congo. Ook al heeft ze niet veel herinneringen aan het land, het roept toch een verlangen naar vrijheid in haar op.

Wonen

Viviane woont nu anderhalf jaar begeleid zelfstandig bij een zorgorganisatie in Zeeland. Daar moet alles volgens de regels, waardoor ze zich vaak nog onzekerder voelt. Ze doen haar tekort in haar persoonlijke groei en ze beperken haar vrijheid, niet alleen fysiek maar ook in haar kansen en mogelijkheden.

Als je als een klein kind behandeld wordt, voel je je vanzelf klein, vindt Viviane. Ze mist hier de deskundigheid die er in de psychiatrische inrichting wel was. Deskundigheid over de ingewikkelde combinatie van hechtingsproblemen, psychoses en een lichte verstandelijke beperking.

Werk

Sinds anderhalf jaar werkt Viviane als leerwerkstudent op een lokaal steunpunt van de LFB. Het leertraject duurt 3 jaar. In die tijd wordt ze opgeleid tot ervaringsdeskundige. Ze hoopt dat ze daarna trainer kan worden. Een hele verbetering met de baan die ze hiervoor had: medewerker in een kringloopwinkel. Dat voelde meer als dagbesteding. Daar moest ze zich voortdurend bewijzen en als dat niet lukte werd ze naar beneden gehaald.

Nu kan ze gewoon zichzelf zijn. Ze mag haar grenzen aangeven, ze leert beter te luisteren (ook naar zichzelf) en ze kan situaties beter inschatten. Ook vindt ze het fijn dat ze nu anderen kan helpen.

Vrijheid

Zelf vindt Viviane dat ze wordt betutteld. Ze krijgt elke dag een uur begeleiding, ook als ze dat zelf niet nodig vindt. Ze zou graag meer in haar ondersteuningsplan willen kijken en meer zicht hebben op wat er over haar geschreven wordt. In het verleden was ze vaak opstandig. Ze werd dan wel eens opgesloten om af te koelen, maar ook omdat de begeleiders bang waren dat ze weg zou lopen.

Toen ze nog veel last had van psychoses kreeg ze ook vaak injecties met kalmerende medicatie. Ze was dan bang om verlaten te worden. Viviane vindt dat de begeleiders vooral beter moeten luisteren en vragen waar je mee zit. Als je je gevoel kunt delen, is opsluiting of medicatie vaak niet nodig. Al met al voelde ze zich vaak behoorlijk in haar vrijheid beperkt.

Droomwens

Zelf keuzes kunnen maken en zelf kunnen beslissen waar je gaat of staat, dat wil Viviane graag. In het verleden kon ze vaak niet zelf beslissen, nu heeft ze meer eigen regie. Toch wil ze graag naar Congo, want echt gelukkig is ze nog steeds niet waar ze nu woont.

Ze wil graag wat voor mensen betekenen. Ze zou de baas van een zorginstelling willen zijn. Dan zou ze mensen meer rechten geven en luisteren naar wat ze echt nodig hebben.

Viviane hoopt dat mensen kunnen leren van haar verhaal dat ze zich niet laten tegenhouden als ze iets willen bereiken.

Lees ook de andere verhalen over vrijheid

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.kennispleingehandicaptensector.nl]