Kamertransformaties: rol van de gids bij Ipse de Bruggen

De gids:

• geeft leiding aan het proces van A tot Z;
• geeft leiding aan het ontwerpteam bestaande uit de zorgmanager, gedragsdeskundige, persoonlijk begeleider, ergotherapeut of andere behandelaren, verwanten, de projectleider vastgoed en de (externe) ontwerper;
• gebruikt het stappenplan voor een kamertransformatie en past deze aan waar nodig; houdt overzicht, zorgt dat de juiste mensen betrokken zijn en creëert veiligheid in de groep;
• is het aanspreekpunt voor alle projectteamleden tijdens en na oplevering van de kamer;
• plant overleggen met het ontwerpteam en legt de afspraken vast in een verslag;
• haakt nieuwkomers aan bij het proces en stimuleert participatie van verwanten;
• stelt in samenwerking met het projectteam een architect of ontwerper voor en aan;
• zorgt dat de ontwerper alle relevante informatie krijgt en wordt rondgeleid; stemt af met de woning en partijen die langskomen en zorgt dat de ruis die dat oplevert zo klein mogelijk is;
• houdt de planning van de transformatie bij en zorgt ervoor dat deze behaald wordt;
• plant na uitvoering een nazorgmoment en draagt het resultaat over aan de zorg; brengt het verhaal van de kamer tot stand en helpt dat verhaal vasthouden. Wie is de cliënt en waarom is de fysieke leefomgeving op deze manier ingericht?

Per kamertransformatie is de inzet van een gids ongeveer twee tot vier uur per week, gedurende een periode van anderhalf jaar.

De gids:

• heeft de vaardigheid om een project te organiseren en begeleiden;
• heeft kennis van groepsdynamiek, de zorgpraktijk en vastgoed;
• heeft inzicht in de werking van de organisatie en weet daarbinnen de juiste mensen te vinden;
• heeft de vaardigheid om een groep te begeleiden, aan te voelen wat nodig is en gesprekken te leiden;
• heeft het talent om mensen op het juiste moment te verbinden; 
• heeft kritisch vermogen, gecombineerd met respect;
• heeft de expertise om een programma van eisen (wensen en beleving) te maken;
• is de sparringpartner voor ontwerpers.

De gids werkt nauw samen met:

• ontwerpers
• huisvestings- en/of vastgoedprojectleider (deze persoon is vanaf het programma van eisen cruciaal voor de technische kant van het traject)
• zorgteams en gedragsdeskundigen
• verwanten en familie (afhankelijk van de situatie)
• overleg met andere gidsen is waardevol voor reflectie en kennisdeling

De gids start vanaf de selectie van de cliënt en zijn of haar kamer.

De stappen zijn: 

• intake met het team. 
• huisbezoek verwanten wanneer mogelijk. 
• verkenning van de wensen van de cliënt. 
• opstellen van programma van eisen. 
• begeleiding van het ontwerpproces. 
• volgen verbouwing (onder leiding van vastgoed), inhuizing en nazorg. 
• de tijd en het tempo zijn maatwerk per kamer. 
• het moment waarop ontwerpers worden ingezet is cruciaal: de zorg moet leidend blijven, zonder onnodige dubbele inspanningen.

De gids pakt dit aan door:

• te beginnen met een lijst van kwetsbare cliënten bij wie vaak al van alles is geprobeerd, maar waarbij maatwerk nodig is;
• gebruik te maken van een enquête door de gedragskundige en een verkenningsgesprek;
• de onderbouwing en bespreking binnen het zorgteam te ondersteunen.

De rol van de gids:

• de gids blijft het hele traject betrokken, tot en met de oplevering van de kamer en de nazorg.
• het verhaal van de kamer moet levend blijven. De overdracht van het verhaal naar zorgteams is een belangrijk en kwetsbaar punt vanwege bijvoorbeeld wisselingen van personeel, de gedragsdeskundige of het management.
• zie het als een experiment: er is geen garantie op succes, maar meer betrokkenheid verhoogt de kans op een blijvend effect.

Waar de gids rekening mee moet houden:

• verloop in teams maakt de overdracht lastig.
• verwanten zijn soms op afstand.
• vertraging door financiële of facilitaire processen remt de creativiteit.
• de balans tussen vertrouwen op het proces en sturen op resultaat is delicaat.
• wie is budgetverantwoordelijk? Bij Ipse de Bruggen is dat de projectleider vastgoed.