Naar hoofdinhoud Naar footer

Deel deze pagina via:

Stel je vraag aan

Hoe klantreizen verborgen ervaringen zichtbaar maken

Gepubliceerd op: 12-05-2026

In de gehandicaptenzorg is het vaak lastig om persoonlijke en complexe ervaringen te vertalen naar inzichten waar de hele sector van kan leren. In deze blog laat Maikel Eikenboom, aan de hand van de verhalen van Sander en Wesley, zien hoe je ervaringskennis structureel kunt ophalen en benutten. Het delen van ervaringen kan naasten helpen bij de verwerking, terwijl het tegelijkertijd waardevolle inzichten oplevert in knelpunten én successen in de zorg. Die kennis helpt om zorg en beleid verder te verbeteren.

Hoe haal je ervaringskennis op?

In de gehandicaptenzorg speelt het gezin een grote, maar vaak onzichtbare rol. Daarom is het belangrijk om aandacht te hebben voor hun beleving van het zorgproces. Een manier om dit te doen is het maken van een klantreis. Hierbij leg je de tijdlijn van het leven van het gezin vast en voeg je daar de emotionele beleving (vaak met een 'thermometer') aan toe. Door het verhaal van verwanten samen met hen vast te leggen, kan het naasten helpen met verwerking en afsluiting van een periode. 

Meer weten over het maken van een klantreis? Bekijk dan de handreiking Klantreizen in de zorg.

De weg naar Flexwonen

Flexwonen is een vorm van tijdelijk verblijf op basis van logeren of deeltijd verblijf waarbij beter aangesloten kan worden bij de wensen van de cliënt en zijn familie en verwanten. De gezinnen van Sander en Wesley hebben ieder hun eigen weg naar Flexwonen gevolgd. Hun verhalen geven veel waardevolle informatie. Door hun emoties en stappen in kaart te brengen, maken we hun ervaringen zichtbaar en vertalen we die naar bruikbare kennis voor beleid en praktijk.

Wesley is geboren met complicaties en later gediagnosticeerd met autisme en doofheid. Vanaf zijn geboorte staat het gezin onder grote emotionele druk. Zijn vader Jeffrey vlucht in de beginjaren in zijn werk en krijgt uiteindelijk een burn-out. Tijdens corona wordt de zorg nog zwaarder. Vader Jeffrey en moeder Adeline hebben nauwelijks tijd om op adem te komen. Wanneer Wesley om de week thuis is ontstaat er iets meer ruimte, maar de zorg blijft zwaar. Later kan hij gebruik maken van een flexibele woonvorm (Tiny House), maar de zorg blijft intensief. 

Samen met Jeffrey en Adeline maak ik een levenscurve. We bespreken de moeilijke periodes, zoals bij de geboorte en de burn-out, maar ook de positieve momenten, zoals geslaagde operaties en het vinden van de juiste school. Door deze visualisatie zien ze duidelijk hoe zwaar de periode is geweest én dat er nu eindelijk rust is. Ze ervaren het gehele proces. 

Adeline, vertelt dat de visualisatie hen helpt om te beseffen dat ze nu eindelijk ruimte hebben voor zichzelf: 'Het helpt bij het emotionele afsluiten. Voor ons is het weer een begin'. Voor haar breekt nu een fase van ontspanning aan, en Jeffrey kan de periode meer verwerken. Het besluit om Wesley tijdelijk niet meer thuis te laten wonen was moeilijk, maar het geeft het gezin nu meer ruimte en voorkomt dat de zorg opnieuw te zwaar wordt. 

Het verhaal van Wesley’s ouders laat zien dat het ophalen van ervaringskennis niet alleen nuttig is voor anderen. Het helpt naasten ook zelf bij het verwerken van een moeilijke periode. 

Succesfactoren identificeren

Bij een klantreis kijk je niet alleen naar problemen, maar ook naar wat goed gaat. Bijvoorbeeld naar veerkracht. En de bewuste keuze om als gezin de regie te houden en de beste opties te kiezen, ook al zijn ze ingewikkeld. Het verhaal van Sander en zijn ouders, Ester en Niels, laat zien hoe het gezamenlijk kiezen voor de uitdaging de basis is voor hun veerkracht.

Sander is geboren met het Cri-Du-Chat syndroom. In het ziekenhuis krijgen zijn ouders te horen dat hij misschien nooit kan praten of lopen. Hun grote angst is dat Sander niet begrepen wordt. Toch houden ze vast aan hun motto: 'Eruit halen wat erin zit'. Eerst dromen ze ervan om met hem te kunnen communiceren. Als dat lukt met gebaren, verschuift de droom: misschien kan hij ook leren lopen. Ze zoeken naar een school die kijkt naar Sander als persoon. Vanuit daar kan hij starten met een stage bij de Raphaëlstichting. 

Als Sander op zijn vijftiende begint met dagbesteding, moet de financiering omgezet worden van PGB naar Zorg in Natura. Deze overgang heeft als gevolg dat er financiën wegvallen die anders ingevuld moeten worden. Toch zien ze de mogelijkheid om het anders in te vullen en kiezen zij ervoor dat Ester meer kan gaan werken. 

De visualisatie van de klantreis laat zien dat de familie op cruciale punten bewust kiest om de uitdaging met elkaar aan te gaan. Hun kracht ligt in het samen aangaan van elke stap, van het zoeken naar de juiste school tot de keuze voor Zorg in Natura. Het zichtbaar maken van deze momenten laat zien hoe veerkrachtig de familie is.

Aanknopingspunten voor verbetering

De verhalen van Wesley en Sander bieden inzichten waarmee de zorg verbeterd kan worden.

  • We zien het belang van het voorkomen dat de zorgvraag te zwaar wordt. Een geleidelijke overgang van thuis wonen naar 24-uurs zorg, zoals bij Flexwonen, helpt daarbij.
  • De verhalen laten zien dat gezinnen met een kind met een complexe zorgvraag vaak jarenlang in de ‘overleefstand’ staan. Ze moeten steeds reageren op nieuwe situaties en onzekerheden.

Door deze intense reis zichtbaar te maken, wordt ervaringskennis gedeeld, verwerkt én kan het inzichten geven voor zorg en beleid.

'Het gesprek was zo ontzettend waardevol, je leert ouders en de cliënt op een andere wijze kennen. In een client plan lees je statisch de geschiedenis van een client. Nu hoor je de emotie bij het levensverhaal.' Sabiene van der Woerd, projectleider zorg bij Prinsenstichting.

Meer lezen?

Aanpak: Flexwonen bij Prinsenstichting

Inschrijven nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws en de handigste tips en tools voor de gehandicaptenzorg? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief en ontvang direct het Activiteitenboek voor de gehandicaptenzorg.


Voor meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens, zie onze privacyverklaring.