Deel deze pagina via:
Onderzoek naar eenzaamheid onder mensen met een lvb
Laatst bijgewerkt op:
Mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) ervaren meer eenzaamheid dan mensen zonder LVB. Een samenwerking van vijftien organisaties doet samen met de doelgroep onderzoek naar onderliggende oorzaken en mogelijke oplossingen. Movisie en Vilans (waar het Kennisplein Gehandicaptensector bijhoort) zijn samen één van de deelnemers aan dit project met de titel Collaborative learning from loneliness (COLLELO). In dit vraaggesprek beantwoordt het onderzoeksteam de belangrijkste vragen over het project.
In het vierjarige project doen vijftien partijen mee, van universiteiten en hogescholen tot kennisinstituten, zorgorganisaties, cliëntenorganisaties en sociaal ondernemers. Het project wordt gefinancierd door NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek).
Waarom zo’n grootschalig onderzoeksproject?
Eenzaamheid is een ingewikkeld probleem. Uit eerder onderzoek weten we dat veel mensen met een LVB zich eenzaam voelen. Dit begint vaak al op jonge leeftijd. De eenzaamheid duurt vaak lang en kan leiden tot andere problemen, zoals depressie, misbruik of strafbaar gedrag.
Toch weten we nog niet genoeg over eenzaamheid bij mensen met een LVB. Er is nog weinig uitgebreid onderzoek naar gedaan. Dat is opvallend, omdat 6,4% van de mensen in Nederland een LVB heeft. We weten bijvoorbeeld nog niet goed waardoor deze eenzaamheid ontstaat en welke hulp het beste werkt. Een goede aanpak moet aansluiten bij de oorzaken en omstandigheden die specifiek zijn voor deze groep.
Daarom bekijkt dit onderzoeksproject eenzaamheid vanuit verschillende kanten. Er wordt gekeken naar de persoonlijke geschiedenis van mensen, hun eigen ervaringen, de rol van de zorg en sociale initiatieven die eenzaamheid proberen te verminderen. Met deze kennis leren we meer hoe mensen met een LVB beter geholpen kunnen worden om met eenzaamheid om te gaan en deze waar mogelijk te verminderen.
Hoe gaan de partijen dit aanpakken?
COLLELO staat voor ‘collaborative learning from loneliness’. Dat betekent ‘samenwerkend leren vanuit eenzaamheid’. Dat gebeurt in dit project door met veel verschillende organisaties en vakgebieden samen te werken en van elkaar te leren. Alle partijen samen vormen een leergemeenschap. En anderen uit de samenleving die niet direct bij het project betrokken zijn denken ook mee. Mensen met en zonder een LVB vertellen binnen het project over hun ervaringen met eenzaamheid. Een ander belangrijk onderdeel is het betrekken van praktijken en initiatieven die iets aan eenzaamheid bij deze groep willen doen. Resultaten van het onderzoek worden gedeeld.
Op welke manier worden mensen uit de doelgroep zelf bij het onderzoek betrokken?
COLLELO werkt vanaf het begin af aan samen met mensen met een LVB en hun cliëntenorganisaties. Zij kennen hun eigen situatie namelijk het beste en zijn daarom onmisbaar om kennis over eenzaamheid van mensen met een LVB te ontwikkelen. Een bijzonder onderdeel is de Ervaringsbrigade. Deze ervaringsbrigade is een groep van zes eigenzinnige meedenkers met een verstandelijke beperking. Zij hebben zelf ervaring met eenzaamheid, en kunnen gevraagd en ongevraagd vanuit hun ervaringen met eenzaamheid in het project meedenken. In het filmpje vertelt de ervaringsbrigade hier meer over:
COLLELO
Welke specifieke rol vervullen Movisie en Vilans in dit project?
Caroline Harnacke werkt als senior onderzoeker bij Movisie en vertelt: “Movisie en Vilans werken in dit onderzoek nauw samen om de resultaten naar buiten te brengen. Daarom zullen we regelmatig nieuwsartikelen schrijven en andere producten uit het onderzoek publiceren. Ook zorgen we voor uitwisseling met het bredere veld.”
Wat heeft het onderzoek over vier jaar opgeleverd?
Gustaaf Bos van de Universiteit voor Humanistiek: “Ik hoop dat we samen over vier jaar naast helpende inzichten ook een creatieve werkwijze hebben ontwikkeld waarmee mensen echt aan de slag kunnen met de onderzoeksresultaten. Natuurlijk met als doel om beter te dealen met eenzaamheid bij mensen met een LVB, en die waar mogelijk te voorkomen. Dan is het project echt geslaagd!”
Betrokken partijen
Het project Collelo wordt uitgevoerd door de volgende partijen met subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO): ABCDate/ leerzelfonline, Aveleijn, Buurtband/ Fort van verbeelding, Cordaan, ’s Heeren Loo, LFB, Prokkel, Erasmus Universiteit Rotterdam, Universiteit Leiden, Universiteit voor Humanistiek, PThU, Hogeschool Windesheim, Nivel, Movisie en Vilans.
Lees meer
- Bekijk op de website van Movisie de publicatie over eenzaamheid bij mensen met een verstandelijke beperking en het literatuuronderzoek 'Ik hoor er (niet) bij'.
- Lees de column 'Alleen' over eenzaamheid in de nacht.
- Bekijk nog meer bronnen voor kennis over eenzaamheid.