Stepped care in de gehandicaptenzorg: hoe kan het écht verder helpen?

'De toegang tot medische zorg en behandeling staat onder druk' vertelt adviseur Suzanne Blokker van Vilans. 'Om hier wat aan te doen is er een MGZ convenant opgesteld met brancheorganisaties. Daarin wordt ook stepped care als oplossingsrichting genoemd.'

 Convenant Medisch Generalistische Zorg

MGZ-convenant

23-03-2026

In het Convenant Medisch Generalistische Zorg (MGZ) staan landelijke afspraken om de toegankelijkheid en continuïteit van medische zorg te borgen. 

Achtergrond

Lees meer

Wat is stepped care?

Suzanne: 'Bij stepped care gaat het om het slim samenwerken tussen zorgverleners onderling en verschillende organisaties. En zorg laagdrempelig aanbieden en taken slimmer verdelen. Iedere cliënt krijgt daarbij de juiste zorg, op het juiste moment, door de juiste zorgverlener. 

Bij stepped care begin je vanuit de zorgvraag van de cliënt en kijk je welke professional deze vraag het best kan beantwoorden. De verpleegkundig specialist (VS) kan zo verschillende vragen beantwoorden om zijtaken van de arts verstandelijk gehandicapten (arts VG) over te nemen. Maar een cliënt kan ook nog steeds direct bij een arts VG terecht wanneer dit de professional is die de vraag het best kan beantwoorden. Het is dus geen trapsgewijs model.'

Meer weten over wat adviseur Suzanne vertelde? Bekijk dan het gedeelte van Suzanne uit het webinar 'Stepped care in de gehandicaptenzorg: hoe helpt het ons ècht verder?':

Stepped care is niet minder zorg leveren

Sandra de Wit is verpleegkundig specialist (VS) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) en hoofdopleider aan de MANP-opleiding van de Hanze in Groningen. Zij werkt als VS bij de Zijlen en doet hier promotieonderzoek over specialistische zorg aan mensen met een beperking. Ze benadrukt dat stepped care geen middel is om minder zorg te leveren. De insteek is: hoe kunnen we met de beschikbare mensen in de regio de zorg zo goed mogelijk leveren?’

Anders organiseren monitoren epilepsie

Sandra noemt een voorbeeld van het slimmer regelen van zorg bij De Zijlen. 'Wij hebben veel cliënten met epilepsie. Bij iedere verandering in epilepsie moet er gekeken worden of de medicatie nog wel passend is. Heel veel cliënten gingen daarvoor naar de neuroloog. Ook de arts VG is hiermee een tijdlang aan de slag gegaan. We hebben gekeken of we dit anders konden organiseren.'

Scholing in monitoring

Sandra: 'Startpunt was wat cliënten nu precies hierin nodig hadden. Allereerst hadden we ingezet op scholing en ondersteuning aan teams om hier goed over te rapporteren. Over de epilepsie, duur, aanvallen en hoe vaak het voorkomt. Ook hebben we gekeken hoe vaak er geëvalueerd moet worden. Heel vaak kan de verpleegkundig specialist dat doen, en soms hebben we ook nog steeds de neuroloog nodig. Die komt af en toe een dagdeel op bezoek bij ons. Voor de cliënten is het fijn om de neuroloog op locatie te kunnen zien. Voor de neuroloog scheelt het tijd dat veel taken nu door de organisatie zelf zijn opgepakt.'

Meer weten over wat hoofdopleider Sandra over epilepsiezorg vertelde? Bekijk dan het gedeelte van Sandra uit het webinar 'Stepped care in de gehandicaptenzorg: Hoe helpt het ons ècht verder?':

Controleren van psychofarmaca

Monique Vermeulen werkt als verpleegkundig specialist geestelijke gezondheidszorg (GGZ) bij Daelzicht. Daelzicht heeft zowel cliënten op het terrein als in de wijk wonen. Haar functie is vrij nieuw en daarom heeft ze van Daelzicht ruimte gekregen om dingen uit te zoeken. Ze kijkt onder andere naar hoe huisartsen in de wijk psychofarmaca moeten controleren bij mensen met een licht verstandelijke beperking (lvb).

Monitoren is lastig

Monique: 'Huisartsen hebben het vrij druk. Zij krijgen de medicatie doorgespeeld van specialisten of een psychiater. Vaak krijgen cliënten dit al lang voorgeschreven. Voor huisartsen is het lastig om de cliënt te monitoren en bijwerkingen zijn moeilijk te herkennen. Mensen met een lvb maskeren hun klachten heel vaak in de spreekkamer.'

Ontregeld door diabetes

Monique noemt een voorbeeld van een man met een lvb die diabetes had. Op een gegeven moment belde hij de crisisdienst. Op verzoek van de betrokken huisarts kwam Monique eerst langs om te kijken wat er aan de hand was. Na een half uur kwam ze erachter dat de kleur van het tabletje was veranderd. Dat had deze man zelf ook gezien, waarna hij de huisarts had gebeld. Hij zou nog teruggebeld worden, maar dat was niet gebeurd. En het gevolg was dat hij zijn medicatie een aantal weken niet had ingenomen. Waarna hij door zijn diabetes ontregeld was geraakt.

Samen zorgen is ook veel voorkomen

Monique kan gebeld worden door huisartsen voor cliënten die nog thuis wonen. Ook komt ze op kleinschalige wooninstellingen. Bijvoorbeeld instellingen die geen huisarts of arts VG in dienst hebben. Of locaties waar begeleiders signaalgedrag zien waar ze niet mee vooruit kunnen.

'De financiering va mijn werk is nog ingewikkeld', vertelt Monique. 'Het lukt wel, maar gaat over heel veel schijven heen. Gelukkig is Daelzicht zich bewust van de meerwaarde. Maatschappelijk gezien kunnen we zo namelijk veel geld besparen. Omdat we er samen in de regio zo voor zorgen dat er minder zorg nodig is. Maar het belangrijkste is natuurlijk dat we veel kunnen verbeteren voor deze kwetsbare doelgroep door elkaars expertise op te zoeken.'

Meer weten over wat VS Monique vertelde over stepped care bij mensen met een lvb? Bekijk dan het gedeelte van Monique uit het webinar 'Stepped care in de gehandicaptenzorg: Hoe helpt het ons ècht verder?':

Over MGZ in de regio

Deze informatie hebben we opgehaald uit het webinar ‘Stepped care in de gehandicaptenzorg: Hoe helpt het ons ècht verder?’ van 23 juni 2026 . Dit webinar werd georganiseerd door het programma Medisch generalistische zorg in de regio. Dit programma houdt zich bezig met het organiseren en garanderen van medische zorg en behandeling aan kwetsbare mensen.

Lees meer over het programma Medisch generalistische zorg in de regio.