Dementia Care Mapping: welbevinden bij dementie
Gepubliceerd op: 19-05-2021
Laatst bijgewerkt op: 09-09-2026
Dementia Care Mapping (DCM) is een observatiemethode die ontwikkeld is om de kwaliteit van zorg en het welzijn van mensen met dementie te verbeteren. Binnen DCM staat de beleving van de persoon met dementie centraal.
In het kort
Type interventie
Methode
Voor wie
Zorgverleners, Mantelzorgers, Specialisten ouderengeneeskunde, Begeleiders
Cliëntgroep
Ouderen, Dementie, Niet-aangeboren hersenletsel
Sector
Ouderenzorg
Soort kennis
Onderzoek
Het doel van Dementia Care Mapping is het verbeteren van de kwaliteit van leven van mensen met dementie door de zorg en begeleiding beter af te stemmen op hun individuele behoeften, wensen en beleving. DCM helpt zorgprofessionals inzicht te krijgen in hoe mensen met dementie hun dagelijkse omgeving, activiteiten en sociale interacties ervaren.
DCM is een observatiemethode waarbij een observator de stemming, betrokkenheid, het gedrag en de bezigheden van een persoon met dementie vastlegt. Dit wordt gedaan door de cliënt zes uur achter elkaar op een gestructureerde manier te observeren. DCM geeft een onderbouwd beeld van wat er gebeurt met en rondom een persoon en welk effect dat op hem heeft. Hierdoor geeft het inzicht in de mogelijke oorzaken van onbegrepen gedrag. Op basis van de observaties stelt een zorgteam vervolgens een actieplan op om het onbegrepen gedrag te verminderen.
Video Dementia Care Mapping
Bij zorgorganisatie Avoord maken ze gebruik van de interventie DCM voor het omgaan met onbegrepen gedrag bij mensen met dementie. Trainer Hennie Lambregts vertelt in deze video hoe de interventie werkt en wat de voordelen ervan zijn. Ook geeft ze aan welke knelpunten zorgverleners ervaren bij het toepassen van DCM.
Zorg voor Beter
Je hebt een speciaal opgeleide observator nodig, de zogenaamde mapper. Meer informatie over de opleiding en DCM vind je op menske.nl.
Raffy, een woonzorgcentrum in Breda voor Indische en Molukse ouderen, heeft in twee jaar tijd een intensief leertraject gevolgd om beter persoonsgericht te werken. Daarbij hebben zij DCM gebruikt.
Met deze methode werd op een objectieve manier gemeten hoe het met het welzijn van bewoners ging. De resultaten lieten zien dat het welbevinden van de bewoners duidelijk is verbeterd.
In plaats van alleen te kijken naar onbegrepen gedrag, richtte Raffy zich op het bredere beeld van hoe bewoners zich voelen en wat zij nodig hebben. Lees hoe Raffy te werk ging met DCM.
De DCM-methodiek werd ontwikkeld aan de University of Bradford en is gebaseerd op de persoonsgerichte zorgvisie van Tom Kitwood.
Verschillende wetenschappelijke onderzoeken laten zien dat DCM effectief kan zijn. Zo blijkt uit een onderzoek uit Australië dat cliënten minder geagiteerd (onrustig) zijn en er minder valincidenten voorkomen. Ook een onderzoek uit Noorwegen laat positieve effecten van DCM zien: de kwaliteit van leven van cliënten nam daar toe.
In een Nederlandse studie zijn geen statisch significante effecten gevonden op agitatie (onrust), kwaliteit van leven, medicatiegebruik of valincidenten. Ook op het niveau van de medewerkers vonden de onderzoekers geen effect op ziekteverzuim of arbeidstevredenheid. Het onderzoek laat zien dat de mate van implementatie per afdeling sterk verschilt.
