Diagnostiek, begeleiding en behandeling van psychosespectrumstoornissen
Laatst bijgewerkt op: 17-03-2026
Bij kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een licht verstandelijke beperking wordt een psychosespectrumstoornis niet altijd herkend. Soms twijfelen professionals ook wat ze kunnen doen als ze denken dat er sprake is van PSS. De handreiking helpt professionals bij het herkennen en begeleiden van jongeren met een licht verstandelijke beperking en een (vermoedelijke) PSS. De handreiking combineert onderzoek, praktijkkennis en voorbeelden uit de praktijk.
In het kort
Type interventie
Handreiking
Voor wie
Zorgverleners, Artsen VG, Orthopedagogen
Cliëntgroep
Verstandelijke beperking, Jongeren
Sector
Geestelijke gezondheidszorg
Soort kennis
Onderzoek
Ontwikkelaar
Academische Werkplaats Kajak in samenwerking met het Landelijk Kenniscentrum LVB
Het doel van deze interventie is professionals te ondersteunen bij het tijdig herkennen, diagnosticeren, behandelen en begeleiden van jong volwassenen met een (vermoedelijke) psychosespectrumstoornis en een licht verstandelijke beperking.
Deze handreiking is geschikt voor professionals die werkzaam zijn binnen zorgorganisaties (orthopedagogische behandelcentra (OBC’s), verstandelijk gehandicaptenzorg (VGZ) en geestelijke gezondheidszorg (GGZ)).
Deze handreiking is geschikt voor professionals die werkzaam zijn binnen zorgorganisaties, zoals orthopedagogische behandelcentra, verstandelijk gehandicaptenzorg en de geestelijke gezondheidszorg.
Deze handreiking ondersteunt professionals bij het herkennen en behandelen van een psychosespectrumstoornis (PSS) bij jeugdigen met een licht verstandelijke beperking (LVB). Je kunt de handreiking gebruiken als naslag bij diagnostiek, behandeling en begeleiding.
In deze handreiking vertellen vertegenwoordigers en behandelaren over het onderstaande:
- Hoe vaak komt PSS voor bij jeugdigen met een LVB?
- Welke risicofactoren (extra of vaker) kunnen meespelen?
- De diagnostiek van PSS, met aandacht voor diagnostic overshadowing.
- Welke instrumenten kunnen ingezet worden bij screening en diagnostiek.
- Welke mogelijke behandelingen kunnen wanneer overwogen worden?
- Welke do’s and don’ts zijn er bij begeleiding en bejegening wanneer jeugdigen psychotisch gedecompenseerd zijn?
Bij de handreiking horen ook praktische hulpmiddelen (zie verwijzing onder het kopje 'Link'), zoals:
- de handreiking Psychosespectrumstoornissen (PSS) bij jeugdigen met een LVB
- de flowchart voor diagnostiek en behandeling van PSS bij jeugdigen met een LVB
- het overzicht met instrumenten voor screening en diagnostiek
- overzichten met psycho-educatieve tools en informatiebronnen over PSS en LVB
- werkboeken en protocollen voor cognitieve gedragstherapie (CGT) bij PSS
- het overzicht met kwaliteitsstandaarden PSS die in Nederland worden gebruikt
Deze handreiking vult de bestaande kwaliteitsstandaarden over PSS aan. Het gaat om de nieuwe Multidisciplinaire Richtlijn Psychosespectrum (2025), inclusief de EBRO Module Vroege psychose.
Meer weten over de handreiking? Stuur een mail naar: info@awkajak.nl.