Deel deze pagina via:
Het openbaar vervoer toegankelijk voor iedereen, ook voor mensen met een beperking
Gepubliceerd op: 10-06-2026
Iedereen wil veilig en makkelijk van a naar b reizen. Het is daarom belangrijk dat het openbaar vervoer voor iedereen toegankelijk is. Niet alleen fysieke aanpassingen spelen daarin een rol, maar ook begrip en hulp van medewerkers. Zowel bij zichtbare als onzichtbare beperkingen.
Voor mensen met een zichtbare of onzichtbare beperking kan een eenvoudige vraag een groot verschil maken: 'Heb je iets nodig?'. Door deze vraag te stellen, ontstaat ruimte om passende ondersteuning te bieden wanneer dat nodig is.
Toegankelijk reizen
ProRail werkt sinds 2006 aan het toegankelijk maken van de treinstations. Op dit moment is 93% van de treinstations toegankelijk gemaakt, onder andere door het op de juiste hoogte brengen van perrons, het plaatsen van liften, hellingbanen en geleidelijnen.
Veel vervoersbedrijven hebben ook maatregelen genomen om reizen voor mensen met een beperking makkelijker te maken. Zo zijn er vervoersmiddelen met een gelijkvloerse instap, zijn er speciale stoelen voor mensen met een rollator, is er ruimte voor rolstoelen, mogen hulphonden altijd gratis en zonder vervoerbewijs mee tijdens de reis en is online reisinformatie en productinformatie toegankelijk gemaakt.
Onzichtbare beperkingen
Dit zijn goede stappen, maar veel mensen met een beperking ervaren nog dagelijks drempels. Het vraagt om aanpassingen met een lange aanlooptijd, zoals het toegankelijk maken van alle bushaltes en tramhaltes in Nederland. Tegelijkertijd zijn er ook verbeteringen die sneller te realiseren zijn, bijvoorbeeld het aanmoedigen van medewerkers om de vraag 'Heb je iets nodig?' te stellen.
Je kunt aan mij niet zien dat ik slechtziend ben, dus soms snappen medewerkers niet waarom ik niet gewoon op het bord kijk en dan reageren ze geïrriteerd.
Hanna Nijenhuis, betrokken bij belangenorganisatie Ieder(in)
Ook Hanna Nijenhuis (29) benadrukt hoe belangrijk dat is. Op haar twintigste werd zij plots slechtziend door een oogziekte. Ze beschrijft een situatie die ze regelmatig meemaakt:
'Ik maak veel gebruik van het ov, omdat ik niet kan autorijden of fietsen. Als er meerdere bussen of trams tegelijk aankomen, weet ik niet altijd zeker of ik de juiste heb. Wanneer ik een medewerker daarnaar vraag, wordt dit niet altijd begrepen. Je kunt aan mij niet zien dat ik slechtziend ben, dus soms snappen medewerkers niet waarom ik niet gewoon op het bord kijk en dan reageren ze geïrriteerd. Het zou goed zijn als er meer bewustzijn komt, ook voor onzichtbare beperkingen. En dat geldt niet alleen voor de vervoersmedewerkers, maar ook achter de schermen moet er meer bewustzijn gecreëerd worden dat het openbaar vervoer toegankelijk voor iedereen is.'
Ondersteuning in het openbaar vervoer
Hanna pleit voor meer bewustwording rondom toegankelijkheid. Volgens haar kan dit er in de toekomst voor zorgen dat openbare voorzieningen nog beter worden aangepast aan mensen met een beperking. Zo noemt zij het gebruik van een omroepsysteem in alle openbare vervoersmiddelen als voorbeeld. Zo vult Hanna aan: 'In Amsterdam wordt op het perron via een speaker aangekondigd welke metro eraan komt. Hoe handig zou het zijn als dit ook wordt doorgevoerd bij andere openbare vervoersmiddelen in steden door heel Nederland?'
Toegankelijke samenleving
Een samenleving waarin iedereen mee kan doen, ontstaat niet vanzelf. Mensen met een beperking lopen nog steeds tegen drempels aan, bijvoorbeeld in de fysieke omgeving, online en in contact met anderen. Daarom is het belangrijk dat de hele samenleving hierin een rol speelt. Gemeenten, bedrijven, banken, maar ook inwoners, buren en winkeliers kunnen allemaal bijdragen aan een toegankelijke samenleving.
In de Werkagenda VN-verdrag Handicap 2025-2030 staat wat verschillende partijen kunnen doen om hier stap voor stap aan bij te dragen. Zo werken we samen aan een samenleving waarin iedereen kan meedoen en gelijke kansen heeft.
Heb je iets nodig?
Door simpelweg de vraag te stellen: 'Heb je iets nodig?', kun je mensen met een beperking beter helpen. Dit zegt ook Hanna: 'Die vraag hoeft niet raar of ongemakkelijk te zijn. Want iedereen heeft wel eens iets nodig, ook mensen zonder beperking.' Door deze vraag te stellen en gesprekken te blijven voeren kunnen er ook vaker aanpassingen worden gedaan in het openbaar vervoer.
Bij vragen of meer informatie kun je terecht bij l.soen@hvdm.nl.