Je ontdekt welke mensen de cliënt ondersteunen en waar mogelijkheden liggen om het netwerk verder te betrekken. Het ecogram helpt je verder te kijken dan familieleden of de eerste contactpersoon. Ook vrienden, kennissen, vrijwilligers, medebewoners en professionele zorgverleners kunnen een belangrijke rol spelen.

Gebruik een ecogram bijvoorbeeld tijdens een kennismakingsgesprek. Of kort na de verhuizing naar het verpleeghuis. Je kunt ook een ecogram opstellen als je met een cliënt en zijn naasten wilt bespreken welke ondersteuning mogelijk is.

Het ecogram is geen doel op zich. Het gaat erom dat je de cliënt beter leert kennen en samen onderzoekt welke ondersteuning past bij zijn wensen en behoeften. Het is dus een gespreksmiddel. Betrek waar het past ook naasten of andere mensen uit het netwerk.

1. Ga in gesprek met de cliënt

Bespreek wie belangrijk zijn in het leven van de cliënt. Vraag niet alleen naar familie, maar ook naar vrienden, kennissen, vrijwilligers en andere betekenisvolle contacten.

Voorbeeldvragen zijn:

• Met wie praat u als u het moeilijk hebt?
• Welke rol speelt deze persoon in uw leven?
• Met wie heeft u contact in de buurt?
• Met wie belt u regelmatig?
• Met wie gaat u (weleens) naar buiten?
• Hoe is het contact met familieleden?
• Van wie krijgt u bezoek?
• Bij wie gaat u wel eens op bezoek?
• Heeft u vast gezelschap bij het eten, in de huiskamer of tijdens activiteiten?
• Aan wie schrijft u weleens brieven of ansichtkaarten / wie schrijft weleens brieven of ansichtkaarten aan u? 
• Met wie heeft u contact via brieven, ansichtkaarten, e-mail, WhatsApp of Facebook?
• Gaat u wel eens uit logeren en bij wie?
• Heeft u de afgelopen tijd aan iemand iets uitgeleend of heeft u van iemand iets geleend?
• Wie komt er op uw verjaardag en bij wie gaat u op verjaardag?
• Zijn er personen die voor u belangrijk zijn en nu niet genoemd?

2. Breng de contacten en het type steun in kaart

Vul de namen en relaties in bij de zes groepen op het ecogram. Noteer per persoon hoe deze zich verhoudt tot de cliënt. Bijvoorbeeld broer, buurman, etc.

Schrijf vervolgens met een van de letters: P (praktische steun), G (gezelschap), A (advies en informatie) of E (emotionele steun) het type steun op.

3. Kijk samen naar het netwerk

Bespreek wat het overzicht laat zien. Wie zijn belangrijk voor de cliënt? Welke contacten bieden steun? Zijn er mensen die de cliënt graag vaker zouden willen zien of bij wie de cliënt terechtkan voor hulp?

4. Bespreek de mogelijkheden voor ondersteuning

Onderzoek samen met de cliënt welke rol het netwerk kan spelen. Kijk daarbij naar de wensen en behoeften van de cliënt en naar wat naasten en andere betrokkenen willen en kunnen betekenen.

Tips voor het gesprek

• Neem de tijd en maak er een open gesprek van.
• Vraag door. Een contact dat op het eerste gezicht minder belangrijk lijkt, kan veel betekenen voor de cliënt.
• Kijk verder dan de eerste contactpersoon en de directe familie.
• Ga uit van de wensen en behoeften van de cliënt.
• Bespreek wat mensen willen en kunnen betekenen. Ga er niet automatisch van uit dat naasten extra taken op zich willen nemen.
• Gebruik het overzicht om mogelijkheden voor ondersteuning te bespreken.

Maak waar nodig afspraken over de samenwerking en leg deze vast binnen de organisatie.

• In de download ‘Sociale netwerk in kaart met ecogram’ lees je hoe je zelf een ecogram opstelt, zonder iets te hoeven downloaden of printen.
• In ‘Wegwijzer ecogram’ vind je praktische tips, ervaringen uit de praktijk en een ingevuld ecogram.
• Download ‘leeg ecogram om in te vullen’. Na het downloaden kun je het ecogram digitaal invullen en opslaan in het EDC. Of print het gedownloade ecogram om het vervolgens met pen of potlood in te vullen.