Verlieskoffer
Gepubliceerd op: 05-02-2020
Laatst bijgewerkt op: 16-01-2026
De voorwerpen uit de verlieskoffer helpen je om verlies en rouw bespreekbaar te maken voor mensen met een matige of lichte verstandelijke beperking of het syndroom van Down. Het is ook een hulpmiddel bij autisme, hechtingsproblemen of een andere psychische hulpvraag.
In het kort
Type tool
Methode, Checklist
Voor wie
Begeleiders, Mantelzorgers, Zorgverleners, Psychologen
Cliëntgroep
Verstandelijke beperking, Matig verstandelijke beperking, Licht verstandelijke beperking, Autisme
Soort kennis
Praktijk
Ontwikkelaar
Humanitas
Iedereen heeft het recht om afscheid te nemen. Toch zijn mensen met een verstandelijke beperking vaak bewust niet aanwezig bij een afscheid of uitvaart. Maar het is juist belangrijk dat zij leren hoe je verlies een plek geeft. Want als je een verlies niet goed verwerkt, kan dat later zorgen voor spanningen en onrust.
Begeleiders spelen een belangrijke rol bij de verwerking van verlies door regelmatig over de dood te praten met cliënten. De verlieskoffer helpt je daarbij als begeleider. Ook de checklist palliatieve zorg is handig. De checklist laat zien waar je rekening mee moet houden rond de dood van een dierbare of hun eigen dood.
Gebruik de verlieskoffer als er in de omgeving van jouw cliënt binnenkort iemand komt te overlijden of als iemand al overleden is. De verlieskoffer helpt cliënten om met verlies en rouw om te gaan. De verlieskoffer kan ook worden gebruikt als een client zelf binnenkort komt te overlijden, bijvoorbeeld in onderstaande casus:
Casus cliënt komt binnenkort te overlijden
Trudi heeft het Downsyndroom en is daarnaast ernstig ziek. De dokters zeggen dat ze niet meer beter wordt en dat ze vanaf nu palliatieve zorg krijgt. Hoe kunnen de begeleiders van Trudi haar en de medebewoners zo goed mogelijk ondersteunen? Wat houdt palliatieve zorg in? De verlieskoffer biedt je handvatten en tips om de palliatieve zorg voor cliënten vorm te geven.
Bepaal wat voor jou het best werkt in de gesprekken met cliënten. Praat met je collega's en stem met elkaar af. En gebruik de verlieskoffer. De voorwerpen en materialen in de verlieskoffer helpen je om het verlies vanuit alle zintuigen te benaderen: zien, horen, proeven, ruiken, voelen en bewegen.
Een deel van de inhoud van de verlieskoffer kun je downloaden, waaronder ook de checklist palliatieve zorg. In de publicatie vind je verder tips en ideeën om je eigen verlieskoffer binnen je organisatie samen te stellen.
Practice-based. Kennis op basis van praktijkervaringen. De checklist en de verlieskoffer zijn ontwikkeld door de organisatie Humanitas binnen het programma Ouderen in het Vizier.
Soort kennis
Praktijk
Deze tool is onderdeel van Leidraad Oud en Gelukkig. De leidraad hoort bij het onderzoeksprogramma Gewoon Bijzonder.
Meer weten over de verlieskoffer en omgaan met rouw? Neem contact op met Margoot van Woensel via margootvanwoensel@gmail.com.