Ikkookkratje

Cliënten en begeleiders kiezen vaak voor makkelijk eten, maar niet altijd voor gezond eten. Met het Ikkookkratje zorg je voor bewustwording en leren cliënten op een uitnodigende manier wat lekker én verantwoord eten is.

Het Ikkookkratje kan ook interessant zijn voor andere doelgroepen, zoals scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs, leerwerkplekken en (jeugd)gedetineerden.

Casus

Joost werkt als begeleider in de verstandelijk gehandicaptenzorg. Zijn cliënt Janna wil graag zelfstandig leren koken. Maar in de dagelijkse praktijk lukt het Joost niet altijd om haar daarbij te helpen. Daardoor eet Janna ongezond. Ze begrijpt niet goed waarom een gezonde leefstijl belangrijk is. Ook weet ze niet welke gevolgen een ongezonde leefstijl kan hebben voor haar gezondheid. 

Hoe kun je mensen met een (licht) verstandelijke beperking helpen om zelf meer gezonde maaltijden te maken? Hoe help jij hen aan een gezonde leefstijl met gezonde voeding?

Cliënten kunnen zich abonneren op het Ikkookkratje. Op vaste dagen krijgen zij een kratje vol met lekker en gezond eten. De cliënten geven bij het aanmelden aan of zij hun groente en vlees voorgesneden willen hebben. Het recept heeft duidelijke stappen die de cliënten kunnen volgen via kookvideo's op YouTube.

Het maandmenu geeft aan wat je op welke dag eet. Dit staat vast, maar cliënten mogen zelf bepalen op welke dag(en) zij meedoen. Zij halen die dag zelf het tasje met met ingrediënten op. Het Ikkookkratje bevat standaard een maatbeker, garde, receptenmap, pannenlap en schort.

De menukaart, de methode en het Ikkookkratje helpen begeleiders doordat alles goed is uitgedacht en voorbereid. De ondersteuning is duidelijk en toegankelijk. Hierdoor kan de cliënt makkelijk en snel aan de slag met koken.

Video Ikkookkratje

Wil je zien wat er in het Ikkookkratje zit en hoe het werkt? Bekijk dan de video met uitleg:

Met de menukaart zie je hoe Middin het Ikkookkratje heeft bedacht en gemaakt. Je leest hoe steeds meer cliënten het gaan gebruiken en wat het oplevert. Ook zie je welke producten er al zijn en welke ontwikkelingen nog komen. Daarnaast vertellen cliënten over hun ervaringen. De menukaart helpt je om deze methode in te zetten binnen jouw organisatie.

Je kunt ook eerst in gesprek gaan met de cliënt, aan de hand van de verschillende praatplaten. Dit helpt hen om zich bewust te worden van het belang van gezond eten. Gebruik de praatplaten om met je cliënt te praten over koken en gezonde voeding.

Voor begeleiders is er een Ikkook-informatiekrat. Het informatiekrat is gevuld met praatplaten, posters, gesprekskaarten, de visie van Middin op ‘Gastvrij eten en drinken’ en de hygiënecode in de vorm van een beslisboom.

Belangrijke vragen rond gebruik van het Ikkookkratje

Wil je het Ikkookkratje ook in jouw organisatie gebruiken? Dan is het belangrijk om stil te staan bij de volgende vragen:

• Hoe houd je het onderwerp onder de aandacht?
• Hoe zorg je voor voldoende tijd voor de medewerkers?
• Hoe voorkom je voedselverspilling?
• Hoe werk je milieuvriendelijk?
• Hoe kun je alle cliënten betrekken en bereiken?

Middin startte het project 'Gastvrij eten en drinken'. Dit deden ze na een onderzoek vanuit de centrale cliëntenraad (CCR) en omdat cliënten dit graag wilden. In dit project werkten zij het idee uit om mensen in stappen te leren om zelf een gezonde maaltijd te koken.

Het initiatief is ontstaan in 2017 vanuit de Centrale Cliëntenraad van Middin. Zij zijn gestart met het project 'De Smaakpolitie' waarbij ze 27 locaties bezochten om een hapje mee te eten. Na het interviewen van cliënten en begeleiders zijn ze gestart met een pilot op 1 locatie.

De uitkomsten moesten leiden tot een plan dat overdraagbaar is. Binnen Middin, maar ook bij andere organisaties. De pilot was een succes en daarna startten ook andere locaties van Middin met het Ikkookkratje.

Over Begeleiding à la carte

Deze aanpak is ontwikkeld in het vernieuwingstraject Begeleiding à la carte van Volwaardig leven (2019-2021) van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Zorgaanbieders werkten aan hun eigen aanpak voor vernieuwing van persoonsgerichte zorg in de gehandicaptensector.

Soort kennis

Praktijk

• Dominique is cliënt: 'Ik vind het heel leuk dat we hiermee zijn begonnen. Ik ben trots dat ik nu zelf roti en risotto maak.'
• Erik is cliënt: 'Ik vind het echt helemaal top. Het is voor cliënten zoals mij heel fijn om zelf te leren koken, met alle filmpjes erbij.'
• Susanne is begeleider: 'Cliënten vinden het fijn dat ze op hun eigen tijd kunnen gaan koken. Ze vinden het ook prettig dat ze gezond eten en dat ze leren om zelf een maaltijd te maken. Het geeft ze een gevoel van trots.'

Op YouTube heeft Middin een video met meer ervaringen met het Ikkookkratje. Daarnaast lees je op de pagina Online meekijken met Middin en project Ikkookkratje meer over hoe mensen reageren op het Ikkookkratje.