‘Je moet de samenwerking opzoeken om te blijven bestaan’
Gepubliceerd op: 10-10-2024
Laatst bijgewerkt op: 05-02-2025
In Limburg hebben 8 zorgorganisaties in de gehandicaptenzorg hun krachten gebundeld in regionaal samenwerkingsverband Samenkr8. Het doel is om samen sterker te staan in (toekomstige) uitdagingen die ze met elkaar gemeen hebben, zoals personeel, innovatie, ICT en huisvesting. Volgens samenwerkingspartner PSW is samenwerken noodzakelijk om de zorg te kunnen blijven uitvoeren. Bijvoorbeeld op het gebied van zorgtechnologie. Hoe ziet deze samenwerking eruit? En wat is de waarde ervan?
Verschillende projectgroepen binnen de samenwerking
De samenwerking loopt nu ongeveer 2,5 jaar. Er zijn verschillende projectgroepen, zoals een project over de inzet van de VR-bril en een project over arbeidsondersteunende technologieën.
Iedere bestuurder heeft een eigen thema in zijn of haar portefeuille en is eindverantwoordelijk voor een aantal projecten binnen dat thema. Zo creëer je eigenaarschap binnen het samenwerkingsverband.
Er is zoveel aanbod aan zorgtechnologieën en er komt steeds wat nieuws bij. Dat is niet bij te houden als één organisatie. Het is belangrijk van elkaar te leren en niet zelf het wiel uit te gaan vinden.
Bart Vervest, projectleider ICT bij PSW
Van elkaar leren en lenen
'Het is meer dan bij elkaar in de keuken kijken. De samenwerking gaat ook over met elkaar sparren en technologieën van elkaar kunnen lenen. Dat is handig als je in dezelfde regio zit', geeft Bart Vervest aan. Als projectleider ICT bij PSW houdt hij zich bezig met zorginnovatie, zorgtechnologie en domotica.
Voor de arbeidsondersteunende technologie zijn ze nu met 3 deelnemende zorgorganisaties een online bibliotheek aan het opzetten. Het idee is om niet alleen fysieke producten onderling uit te kunnen lenen, maar ook apps en software. Beoordelingen van cliënten komen hier dan ook in te staan. Andere deelnemende zorgorganisaties kunnen op een later moment altijd nog aanhaken.
'Er is zoveel aanbod aan zorgtechnologieën en er komt steeds wat nieuws bij. Dat is niet bij te houden als één organisatie. Het is belangrijk van elkaar te leren en niet zelf het wiel uit te gaan vinden.'
Wat samenwerken vraagt
De zorgorganisaties hebben verschillende typen cliënten en verschillende visies en culturen. 'Het vraagt tijd om uit te zoeken hoe je met elkaar op een lijn komt.'
Ook wordt duidelijk dat een visie en strategie op zorgtechnologie nodig zijn als onderdeel van de visie op zorg, per zorgorganisatie. En er is een concrete vertaling nodig van de visie naar de praktijk. Bij PSW zijn ze die nu aan het vormgeven.
'Bij het project van de bibliotheek ga je onder meer nadenken hoe je dat doet met licenties die je als zorgorganisatie hebt afgesloten, bijvoorbeeld op bepaalde software. En als een andere deelnemende organisatie er graag een aantal wil lenen. Je visie en beleid hebben invloed op je aanpak en keuzes. En je moet soms ook gewoon durven doen.'
Een ander project vanuit Samenkr8 is de inzet van de VR-bril (Virtual Reality bril). Vanuit PSW is Manon Hunnekens hierbij betrokken. Zij houdt zich onder meer bezig met de implementatie van zorgtechnologie binnen PSW. Samen met collega's heeft ze Tech-it opgezet, een innovatielab. Lees meer hierover in het deel 'De inzet van technologie binnen PSW'.
Ook aan het VR-project doen 3 organisaties mee. Eerst kijkt iedere organisatie of er intern een vraagt ligt over de VR-bril. En welke vraag dat is. Bij PSW ligt vooral een vraag om de bril te gebruiken voor trainingsdoeleinden voor cliënten.
'Er is in de samenwerking besloten om met trainingsdoeleinden voor de medewerkers aan de slag te gaan. Daarom moeten wij nog kijken of we hier toch aan willen meedoen nu. Het kan bijvoorbeeld interessant zijn om medewerkers te laten ervaren wat het hebben van autisme is, om zich zo beter in te leven in de cliënt.'
In de samenwerking wordt gekeken welke brillen dan passend zijn voor dit project, wat de aanpak is en hoe je van elkaars ervaringen kunt leren. Bart: 'Een samenwerking moet flexibel kunnen zijn. Dat je als organisatie de keus hebt om gelijk of pas later in te stappen. Of dat je besluit niet aan een project mee te doen.'
Een volgende stap in de samenwerking
De afgelopen jaren stonden bij Samenkr8 in het teken van op een lijn komen, aan de slag gaan met de eigen visie en een gezamenlijke visie en uitvoering. Een volgende stap is kijken met partners, zoals zorgkantoren, welke afspraken ze kunnen maken, bijvoorbeeld over arbeidsondersteunende technologie.
Ondersteuning vanuit Innovatie-impuls 2
Manon: 'Adviseurs van de Innovatie-impuls brengen hun kennis echt over in ons samenwerkingsverband. Vanuit hun kennis en ervaring geven ze tips en advies over wat zou kunnen werken. Ze zorgen er bijvoorbeeld ook voor dat we intern allemaal op dezelfde manier een onderzoeksvraag neerleggen volgens een bepaald format. Dat helpt om de eindjes aan elkaar te knopen en op dezelfde manier bezig te zijn. Heel fijn!'
PSW biedt ondersteuning aan kinderen, jongeren en volwassenen met een (verstandelijke) beperking of ontwikkelingsvraag in Noord- en Midden-Limburg en de Westelijke Mijnstreek. In 2018 zijn ze begonnen met de inzet van zorgtechnologie.
De basis voor de inzet is de cliëntbehoefte. Vanuit de zorgmedewerker komt er een vraag of technologie kan ondersteunen bij bijvoorbeeld meer ritme en regelmaat in de dagstructuur van een cliënt. De 'techneuten' van Tech-it gaan dan op zoek naar een passende technologie, als eerste in de uitleenservice.
De meeste vragen gaan over dagstructuur, bewegen en stressregulatie, meestal voor cliënten met een licht verstandelijke beperking. Als de uitleenservice het product heeft, lenen ze het uit aan de locatie.
In dit voorbeeld ging het om robot Tessa, die instructies geeft over aankleden op een vast tijdstip met dezelfde stem en dezelfde zin. Het geeft de cliënt rust en meer eigen regie. Ook de persoonlijk begeleider heeft er voordeel van, want het scheelt 30 minuten per dag.
De techneuten hebben op locaties vaker open inloop, waar buurtbewoners binnenlopen met bijvoorbeeld een vraag over hun smartphone. Dit geeft binding met de buurt en zichtbaarheid. Manon geeft samen met haar collega inspiratiesessies op verschillende locaties over Tech-it en verschillende technologieën. Ook delen ze ervaringsverhalen. Zo wordt de inzet van technologie intern steeds meer gewoon.
Vragen over domotica gaan vaker over cliënten met een ernstige verstandelijke beperking. Bij domotica is het belangrijk om te bepalen wat je wilt weten en waarom, omdat het de vrijheid van een cliënt kan beperken.
Bij een cliënt met epilepsie is bijvoorbeeld besloten om een nightwatch in te stellen. Die geeft een signaal af bij medewerkers als een cliënt beweegt in bed. Dan kijken ze op afstand via de camera wat er aan de hand is. De inzet van technologie blijft altijd maatwerk.
Over de InnovatieRoute en Innovatie-impuls 2
InnovatieRoute is de basis voor Innovatie-impuls 2. Deze route helpt projectleiders bij de implementatie van zorgtechnologie. Opschalen is de volgende stap. Het doel van opschalen is dat de inzet en het gebruik van zorgtechnologie een geïntegreerd en vanzelfsprekend onderdeel is geworden van het totale zorg- en ondersteuningsaanbod. Dit vraagt om een organisatiebrede aanpak waarin zorgtechnologie stevig verankerd is in beleid en praktijk.
Innovatie-impuls 2 is een programma van Vilans in samenwerking met Academy Het Dorp. Het programma is onderdeel van de Toekomstagenda: Zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
