Naar hoofdinhoud Naar footer

Deel deze pagina via:

Zorgtechnologie helpt cliënt en zorgprofessional vooruit

Gepubliceerd op: 14-09-2023

Laatst bijgewerkt op: 09-01-2025

Profila Zorggroep heeft verschillende technologische oplossingen geïmplementeerd met ondersteuning vanuit de Innovatie-impuls. Die worden ingezet wanneer ze passen bij de ondersteuningsbehoefte van een cliënt. Met als resultaat meer kwaliteit van leven en arbeidsbesparing. Het vraagt wel tijd om de organisatie hier in alle lagen goed op in te richten. Op deze pagina zetten we de resultaten, aanpak en inzichten op een rij.

Andere manier van werken en denken

'De duurzame implementatie van zorgtechnologie gaat niet over een eenvoudige app installeren en dan aan de slag. Het gaat over visie op de zorg die je biedt aan je cliënten', vertelt Joël Bax, manager Strategie & Innovatie van Profila Zorggroep.

'Je kijkt welke ondersteuningsbehoefte de cliënt heeft op welk moment, zodat die zich kan blijven ontwikkelen, zelfredzamer is en meer eigen regie heeft. Welke zorgtechnologie sluit daar vervolgens bij aan? Wat vraagt dat van een medewerker, van een verwant en van alle processen? Alles en iedereen in de organisatie moet meedoen. Het gaat om een andere manier van werken en denken.'

'Zo is er een cliënt die normaal gesproken niet zoveel praat en zichzelf opsloot in haar huis. Op een gegeven moment ging ze meer van huis en ondernam ze activiteiten. Alleen en soms ook met anderen. Ze wilde met iedereen delen hoeveel zorgtechnologie haar daarbij heeft geholpen. Dan ervaren we ook waar we het voor doen: meer eigen regie en kwaliteit van leven voor onze cliënten. Dat vind ik mooi!'

Innovatie-impuls 1: plek van zorgtechnologie in dagelijkse zorg

Profila Zorggroep deed mee aan de Innovatie-impuls 1 om te ontdekken welke plek zorgtechnologie kan hebben in de dagelijkse zorg en ondersteuning. Een adviseur van de Innovatie-impuls heeft geholpen bij het in kaart brengen van de behoeften van de cliënten en de zorginhoudelijke vraagstukken waarbij zorgtechnologie mogelijk kan helpen.

De deelname heeft gezorgd voor een beweging op verschillende plekken in de organisatie. Zo is formeel de nieuwe rol van eHealth-ambassadeur toegevoegd aan de organisatie: de schakel tussen zorgteam en projectteam.

In 2023 zijn er 15 eHealth-ambassadeurs gekoppeld aan de verschillende eHealth-projecten binnen de organisatie. Met als doel voor 2024 dat elk team een eHealth-ambassadeur heeft.

Processen zijn goed georganiseerd

De afgelopen jaren zijn innovatie in het algemeen en de inzet van eHealth goed georganiseerd op procesniveau. Joël: 'We kunnen niet anders. Zorg moet je betaalbaar en kwalitatief goed organiseren. Dat kan alleen door slim samen te werken en te innoveren. Onze processen zijn gericht op voortdurend blijven leren en optimaliseren.'

Zo is in de kaderbrief innovatie goed geborgd, met daarbij de te verwachten opbrengsten. Het managementteam en de teamleiders hebben zich eraan verbonden. Maandelijks zijn er evaluaties met teams over de inzet van 'blended' begeleiden en behandelen: een combinatie van technologische en online toepassingen met fysiek ontmoeten.

Innovatie is echt verankerd in de organisatie, van HR en de afdeling Kwaliteit tot aan de relatie cliënt-medewerker. Ze geven er prioriteit aan en maken er ruimte voor. Dat is nodig om het proces van goede zorg verder te kunnen brengen voor zowel cliënt als medewerker.

Hoe ziet het proces eruit van toekomstgericht werken met technologie?

Er is een succesvol traject ontwikkeld voor blended begeleiden. Bij de inzet van zorgtechnologie moet er eerst draagvlak zijn in het projectteam. Dit team bestaat uit een lijnverantwoordelijke, gedragsdeskundige en een vertegenwoordiger van de eindgebruiker, de cliënt.

Daarna volgt de klantreis die ieder team (bijvoorbeeld dagbesteding) heeft gemaakt op basis van persona's. Deze klantreis laat de instroom, doorstroom en uitstroom van cliënten zien. Daarin staan ook de bijbehorende methodische interventies en de ervaren ongemakken vanuit de cliënt, naaste en zorgprofessionals.

De klantreis laat goed zien waar in het zorgproces een technologische oplossing meerwaarde kan bieden. Daarna wordt vanuit de opbrengsten van de klantreis een advies geschreven met concrete werkafspraken. Bij goedkeuring volgt een periode van trainen en oefenen in de praktijk.

Joël: 'De verrichtingen volgen we op de voet door diverse metingen en evaluaties. Dit alles is gericht op het blijven leren en het optimaliseren van het dagelijks blended begeleiden en behandelen.'

Met data technologie beter laten aansluiten op behoefte cliënt

De technologie levert ook data op over de toepassingsvorm van de gekozen technologie en de ontwikkeling van cliënten. Een cliënt doet bijvoorbeeld dagelijks geheugenspelletjes en gaat dat opeens minder vaak doen. Mogelijk heeft de cliënt dan meer uitdaging nodig.

'Dan onderzoeken we hoe de zorginterventies nog beter kunnen aansluiten op de (ontwikkel)behoefte van de cliënt. Denk bijvoorbeeld aan het ontwikkelen van nieuwe content.'

Voorbeelden impact inzet zorgtechnologie

Een cliënt had veel last van slaapproblemen. Daardoor raakte ze snel overprikkeld als ze in de groep kwam. Ze trok zich dan terug op haar kamer. De slaapproblemen bleven.

Met de inzet van slaaprobot Somnox ging ze beter slapen en heeft ze weer energie voor contact. Ze woont nu zelfs zelfstandig met begeleiding. Joël: 'Zorgtechnologie kan fysieke contacten juist verrijken!' Huidige inzet: 15 cliënten. Opschalingswens vanuit meerdere locaties.

Het digitale informatiebord laat onder andere de volgende informatie zien:

  • wie er werkt
  • taken
  • nieuwsberichten
  • maaltijden
  • spelletjes

Alles staat dus overzichtelijk op 1 plek. Het geeft cliënten zekerheid en voorspelbaarheid over wat er nu en straks gaat gebeuren.

Er is ook een bijbehorende app. Deze app stimuleert de zelfredzaamheid en het zelfvertrouwen door per cliënt te vertellen wat er die dag op het programma staat (dagstructuur) en door te ondersteunen bij veelvoorkomende taken. Dat bespaart ook tijd voor de medewerkers en geeft meer rust. Inzet 2023: 7 locaties voor 100 cliënten. Opschalingswens: 300 cliënten.

Soms heeft iemand meer behoefte aan bijvoorbeeld sociaal contact of aan beweging. Technologie, zoals Robot SARA, kan dan bijvoorbeeld cognitieve oefeningen of bewegingsoefeningen verzorgen in groepen. Dit zorgt voor verbinding. Cliënten vinden dit geweldig en zorgprofessionals hebben meer tijd voor individuele begeleiding. Huidige inzet: 2 locaties, 24 cliënten. Opschalingswens: 100 cliënten.

Profila zet de technologie Compaan in bij cliënten die niet digitaalvaardig zijn. Zo kunnen zij op een laagdrempelige manier meedoen aan de digitale maatschappij, bijvoorbeeld door te beeldbellen met familie.

Naast Compaan wordt vaak beeldschermzorg ingezet in de ambulante zorg. Bijvoorbeeld bij cliënten die een beeldbelgesprek minder intensief vinden dan een fysieke ontmoeting. Beeldschermzorg leidt ook tot minder reistijd voor medewerkers.

Jouw Omgeving is een eHealth-platform voor online behandeling, begeleiding en zelfhulp. 'Wij zetten Jouw Omgeving met name in voor cliënten die ambulante begeleiding krijgen. De cliënt ervaart meer eigen regie doordat de aard van de hulpverlening verandert: meer samenwerken met de begeleider, meer zelf doen, meer met het eigen netwerk doen en een doorgaande lijn in het traject in plaats van "van afspraak naar afspraak".'

'Cliënten kunnen in hun eigen taal en op eigen momenten werken aan hun doelen, bijvoorbeeld door een module te volgen over zelfbeeld of financiën. Doordat wij de online zelfhulpmodules zelf ontwikkelen, sluiten die nauw aan bij onze visie op zorg en methodieken. En wij kunnen de zorg ook effectiever opschalen en afschalen.'

Inzet 2023: 7 teams, 100 cliënten Opschalingswens: 500 cliënten.

Wat zijn geleerde lessen bij implementatie?

Het is belangrijk te weten wat voor impact de inzet van zorgtechnologie heeft voor de organisatie. Sommige tools zijn 'plug & play', maar ook daar moet je de randvoorwaarden goed borgen. Bijvoorbeeld dat je problemen met internet en wifi snel moet kunnen oplossen, anders haken mensen af.

Sommige tools raken echt de processen van zorgverlening en de ondersteuning daaromheen. Belangrijk om hierbij commitment en samenspraak, inspraak en tegenspraak goed te borgen op alle lagen van de aansturing en bij de eindgebruikers.

Joël: 'Zo willen wij al onze doelgroepen methodisch blended begeleiden en behandelen. Dat raakt onder meer het ECD, technische koppelingen voor het arbeidsbesparend rapporteren, kwaliteitsborging met heldere leerprocessen en KPI's (Key Performance Indicators). Medewerkers moeten echt vanaf de vacature tot deskundigheidsbevordering gefaciliteerd worden om deze nieuwe manier van werken te kunnen borgen.'

Het kost tijd om medewerkers en cliënten mee te nemen in het proces. Medewerkers moeten nieuwe vaardigheden leren. Het gaat er soms ook om het vertrouwde los te laten.

Joël: 'Dat betekent soms rouw over bijvoorbeeld minder contactmomenten. Het is belangrijk om daar ruimte aan te geven. We kunnen alleen niet alles blijven doen zoals we deden. Er is meer complexiteit van zorg en arbeidskrapte. Dat vraagt een ander zorgmodel.'

Er wordt veel gekeken naar hoe zorgtechnologie kan leiden tot kostenbesparing en arbeidsbesparing. Joël: 'De inzet van zorgtechnologie kan ervoor zorgen dat je juist meer cliënten kunt begeleiden en de kwaliteit van zorg kunt behouden en vergroten.'

'Wij geloven dat je met de inzet van zorgtechnologie ook algemene voorzieningen en het sociale netwerk van cliënten ondersteunt in het actief bijdragen aan de begeleiding van de cliënten. Inzet van zorgtechnologie biedt veel kansen op het gebied van preventie en het behouden van gezond gedrag.'

Wensen voor de toekomst

Profila doet ook weer mee aan het vervolgprogramma: Innovatie-impuls 2. Joël: 'Onze grootste ondersteuningsbehoefte bij het implementeren van zorgtechnologie zit in het normalisatieproces. Hoe zorgen we ervoor dat zorgtechnologie een vanzelfsprekend onderdeel is van wat we doen?'

'Denk hierbij aan: ons kritische vragen stellen en meekijken in het proces of we de juiste stappen doorlopen of dat we te snel of te langzaam gaan. Maar ook training en toerusting van meewerkend teamleiders, zorgprofessionals, verwanten en cliënten, zodat zij de nieuwe manier van werken en begeleiden met de gewenste resultaten kunnen realiseren.'

'We willen een volgende stap maken, zodat medewerkers nog beter zelfstandig de afweging kunnen maken welke technologische oplossing past op welk moment. En dat zij hierin ook de cliënt kunnen trainen in het vanzelfsprekend gebruiken van de technologie.'

'Verder hebben we behoefte aan onderzoek over wat er goed gaat en wat er beter kan. Als middelgrote organisatie hebben wij niet de capaciteit om bepaalde expertises in te zetten voor dit proces. Het is nodig om het effect van de technologie te weten, ook voor financiering. Dat helpt vervolgens om innovatie en technologie meer evidence-based te maken: bewijs of technologie echt meerwaarde biedt. Het is prettig dat er vanuit de Innovatie-impuls kan worden meegedacht over hoe we als organisatie zelf toegevoegde waarde kunnen meten.'

Over Profila Zorggroep

Profila Zorggroep biedt zorg en ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking en/of psychische problemen. Ze begeleiden ongeveer 1100 mensen op zo'n 40 woon- en dagbestedingslocaties en in verschillende ambulante teams verspreid door heel Nederland, in gezinshuizen of gewoon thuis.

Over de InnovatieRoute en Innovatie-impuls 2

InnovatieRoute is de basis voor Innovatie-impuls 2. Deze route helpt projectleiders bij de implementatie van zorgtechnologie. Opschalen is de volgende stap. Het doel van opschalen is dat de inzet en het gebruik van zorgtechnologie een geïntegreerd en vanzelfsprekend onderdeel is geworden van het totale zorg- en ondersteuningsaanbod. Dit vraagt om een organisatiebrede aanpak waarin zorgtechnologie stevig verankerd is in beleid en praktijk.

Innovatie-impuls 2 is een programma van Vilans in samenwerking met Academy Het Dorp. Het programma is onderdeel van de Toekomstagenda: Zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Meer weten over de inzet van zorgtechnologie?

Ga naar de Innovatie-impuls 2 en gebruik de InnovatieRoute.

Lees meer verhalen over het opschalen van zorgtechnologie