Kennisplein Gehandicaptensector gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2018 mei Vlog: Terugblik op de driedaagse van SWSL

Gewoon Bijzonder

Vlog: Terugblik op de driedaagse van SWSL // 30/05/2018

In deze vlog kijkt Sofie Sergeant onder andere terug op de driedaagse van het Gewoon Bijzonder-netwerk Samen Werken Samen Leren. Henriëtte en Sofie nodigden tussen 18 en 20 april mensen uit om mee te kijken naar de tekenlabo-methodiek.

Tekst: Sofie Sergeant

Participatief onderzoek: het in een onderzoeksteam samenwerken met mensen met een beperking. Zij zijn zelf geen onderwerp van onderzoek, maar worden ingezet als collega-onderzoeker.

Met het project Samen Werken Samen Leren (SWSL) ontmoeten we onderzoekers en co-onderzoekers die betrokken zijn bij participatief onderzoek. Het team van SWSL bestaat uit: Alice Schippers, Kim van den Boogaard, Henriëtte Sandvoort, Elsbeth Taminiau, Petri Embregts, Geert Van Hove en Sofie Sergeant.

  vlog-gewoon-bijzonder-samen-werken-samen-leren-elsbeth    vlog-gewoon-bijzonder-samen-werken-samen-leren    vlog-gewoon-bijzonder-samen-werken-samen-leren-kim
               Elsbeth                               Alice                                 Kim

vlog-gewoon-bijzonder-samen-werken-samen-leren-henriette      vlog-gewoon-bijzonder-samen-werken-samen-leren-sofie     vlog-gewoon-bijzonder-samen-werken-samen-leren-petri
              Henriëtte                              Sofie                                    Petri

Tijdens deze ontmoetingen geven we coaching en training. Daarnaast doen we onderzoek waarbij we inzicht krijgen in:

  • wat wel en niet werkt in participatief onderzoek;
  • wat het opbrengt en hoe dit gebeurt;
  • wat zijn voorwaarden en aanjagers voor participatief onderzoek.

Rijkere onderzoeksgegevens

Samen werken in onderzoek: dat kan in alle fasen. Samenwerken levert andere en rijkere onderzoeksgegevens op als er tijd en aandacht is voor communicatie en dialoog, voor training, aangepaste onderzoekscontext, goede matching van taken, et cetera.

Er moet een ‘klik’ zijn

Samen werken in onderzoek: dat werkt alleen als iedereen het wil en erachter staat. Vanuit samen willen optrekken en de overtuiging dat dit meerwaarde en verrijking oplevert, voor het onderzoeksproces, de onderzoeksresultaten en voor alle betrokkenen bij het onderzoek. Want het kost tijd en energie en vraagt om een bepaalde houding: alle betrokkenen moeten het willen en erachter staan. Daarnaast is goede matching ontzettend belangrijk in participatief onderzoek: “er moet ‘een klik zijn” om het met de woorden van Henriëtte Sandvoort te zeggen. Hierover hebben we al meermaals geblogd en gevlogd.

Focus op onderzoek

Op het congres Focus op onderzoek op 1 juni 2018 geven wij met het SWSL-team een mini symposium, stellen wij een poster tentoon, organiseren wij interviews en geven wij een terugkoppeling van de driedaagse die we eerder organiseerden van 18 tot 20 april.

Driedaagse in woord en beeld

Van 18 tot 20 april nodigden Sofie en Henriëtte mensen uit om mee te kijken naar de tekenlabo-methodiek. In totaal 15 aanwezigen, een bont multidisciplinair gezelschap van onderzoekers, ervaringsdeskundigen, kunstenaars, designers en ondersteuners, werd gedurende drie dagen afgezonderd in een indrukwekkende omgeving met veel natuur. 

De groep kreeg de vraag om 551 tekeningen – verzameld in de voorbije jaren tijdens talrijke tekenlabo’s – te bekijken, te analyseren en conclusies te formuleren. Wat een uitdaging! Daarnaast werd gesproken over wat de methodiek en data kunnen betekenen voor participatief onderzoek. Het proces werd gefilmd door Jan Troost. In de komende blogs/vlogs zullen we beetje bij beetje de zorgvuldig door Jan gemonteerde filmpjes delen en bespreken. 

Participatief en transdisciplinair onderzoeksproces: samen analyseren van de tekeningen:

In het sfeerfilmpje is te zien hoe dit proces verliep: ieder mengde zich vanuit zijn/haar eigen perspectief in het debat, passioneel over en weer, zich buigend over de tekeningen. De tekeningen waren gemaakt door mensen met en zonder beperking, die daarmee  kwaliteit van leven uitbeeldden en wat dit voor hen betekent. Bezoekers van het Focuscongres krijgen de kans om het filmpje te bekijken en de conclusies  te lezen, die op de muur worden geprojecteerd.

https://www.youtube.com/watch?v=OEMLYWmNGe0

Tipje van de sluier

Enkele conclusies die we alvast met je willen delen:
De honderden tekeningen die door onze handen gingen, dwongen respect af. We zijn er goed voor gaan zitten. We waren onder de indruk van de diversiteit, de schoonheid en de thematiek.

We startten met het nummeren van alle tekeningen. Daarna ordenden we de tekeningen per domein. We liepen alle korte interviews door die bij de tekeningen hoorden.

vlog-samen-werken-samenleren-gewoon-bijzonder

sofie-samen-werken-gewoon-bijzonder-vlog
Bij wijze van oefening verdeelden we ons in twee groepen. Ik was hiervan getuige en zag hoe de groepjes gebogen zaten over een tekening. Iedereen zag iets anders. Interpretaties en meningen werden uitgewisseld, oordelen uitgesproken. Ieder deed dat in zijn/haar eigen woorden of taal, zoals:

  • de onderzoekstaal van de onderzoeker bij het meten en tellen;
  • orthopedagogische vaktaal;
  • kunstenaars- en designertaal;
  • ervaringsdeskundigenblik.

Ik zat erbij en keek ernaar.

“Verschrikkelijk, laat ze stoppen!”, dacht ik. “Ik wil dat ze afblijven van de tekeningen met hun termen en categorieën. Het is niet het één of het ander. Ze waren er niet bij, toen de mensen tekenden en in woorden en gebaren vertelden over hun tekening. Dat verhaal was zoveel meerduidiger dan de categorieën van de onderzoekers, ervaringsdeskundigen,
kunstenaars, designers en ondersteuners.”

Toen ik dit deelde en we hierover in gesprek gingen, daagde het ons dat de tekeningen ons leren hoe relatief de kennis is die we denken te hebben. Hoe contextafhankelijk ook, want we kijken ernaar vanuit onze eigen achtergrond, opleiding, ervaring. Beseffen we wel dat dit eigenlijk ook gebeurt met het geschreven woord? Een verslag van de arts, een oordeel van de psychiater, een behandelingsplan van de orthopedagoog, een uitgeschreven interview; beseffen we hoe contextafhankelijk en vergankelijk ook deze zijn? Niet dus, realiseerden we ons allen. Vaak wordt deze informatie als vaststaand feit behandeld en gecommuniceerd en worden op basis hiervan kansen en hele levens vastgelegd.

Welke kennis halen wij uit tekeningen?

Op de driedaagse zijn we begonnen met de onderzoeksvraag: 'wat voor kennis leveren de tekeningen ons op? Wat leren we over ‘kwaliteit van bestaan’ van mensen met een beperking, wat vinden zij zelf belangrijk?' De tekeningen leverden fantastische momenten op en heel waardevolle verhalen, over wat mensen belangrijk vinden in hun leven.

Wat nodigt uit tot reflectie, dialoog en verhalen?

Gaandeweg ontstond het idee dat ons onderzoeksmateriaal niet enkel uit de tekeningen bestaat. Ook het tekenlabo als methodiek vraagt onze aandacht. Want deze methodiek werkt! Maar wat maakt dat deze methodiek uitnodigt tot reflectie, dialoog en verhalen van mensen; ook van mensen waarvan we dit in eerste instantie niet verwachten? Tijd, ruimte, aandacht? Geen verwachting hebben? Competentie veronderstellen? Een nieuwe verhouding in het gesprek? Een open mind voor andere taal dan het verbale? Veiligheid via de tekening? Dit gaan we goed analyseren in de toekomst. Omdat dialoog het begin is van alles, ook van participatief onderzoek.

Hoe gaan we verder?

De tekeningen zijn ingescand, de interviews uitgeschreven. We zijn klaar voor de volgende stap:
De tekenaars gaven ons tekeningen over hun leven: wat hun leven smaak geeft en rijk maakt, of waarnaar ze verlangen. Als we hiernaar kijken, herkennen we soms zaken uit ons eigen leven. Deze zomer nodigen we internationale congresgangers (5th IASSIDD Europe Congress Diversity & Belonging: Celebrating Difference Athens, Greece July 17th-20th 2018) uit om contact te maken met zichzelf en zich af te vragen: wat herken ik in deze tekeningen?

We delen scharen uit...

En we nodigen de aanwezigen op het congres uit om te knippen in de tekeningen. We vragen hen het materiaal te beschouwen als bron voor hun eigen levensverhaal. Ieder krijgt de kans om op de witte wand het eigen levensverhaal vorm te geven. Kris kras, alle congresgangers door elkaar. Tot er een collage ontstaat van figuren, vormen en kleuren. Zo verwerken we de taal van de tekeningen tot een nieuw visueel beeld.

Informatie is altijd in beweging

chiton-methodiek-gewoon-bijzonder

Wij zijn altijd in beweging. Dit willen we op het congres in Athene in beeld brengen. De Turkse kunstenaars Selcuki & Ali  zullen uit deze collage Griekse traditionele chitons knippen en naaien. Deze chitons (zie roze kader) zullen tijdens de slotceremonie van het congres gedragen en getoond worden, op muziek, in bewegingstaal, op de catwalk. Zo mondt dit proces uit in een voorstelling met chitons op de catwalk: een ode aan de beweeglijkheid van informatie over wie we zijn, wat we willen, waartoe we in staat zijn en hoe we ondersteuning vorm geven.

Hou onze blogs/vlogs in de gaten!
To be continued...

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.kennispleingehandicaptensector.nl]





Sofie Sergeant

mail | meer info

sofie.sergeant@disabilitystudies.nl

Lees meer

Op de hoogte blijven?

Abonneer je gratis op de tweewekelijkse nieuwsbrief van het Kennisplein Gehandicaptensector

Meer over Gewoon Bijzonder