Toon zoekbalkToon menu

Zelfredzaamheid

Mensen met een verstandelijke beperking willen zoveel mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij. Ze willen zich blijven ontwikkelen, nieuwe dingen leren. Dit kan heel breed zijn. Bijvoorbeeld zelfstandig met het openbaar vervoer reizen. Of zonder begeleiding de stad in gaan. Maar het kan ook gaan om leren koken, of leren omgaan met emoties. Technologie kan helpen om dit mogelijk te maken. 
Cliënt en begeleider bij computer

Zelfredzamer door zorgtechnologie

Binnen het thema ‘Zelfredzaamheid’ van de Innovatie-impuls, willen we het toepassen van technologie voor mensen met een beperking gemakkelijker maken. Omdat ze zelf meer redzaam willen zijn. Het gaat hierbij om technologie die in de praktijk van cliënten, zorgverleners en naasten écht waarde toevoegt en hen ondersteunt. Hieronder lichten we een aantal vraagstukken van cliënten toe, uit organisaties binnen de Innovatie-impuls.

Beter omgaan met spanning en stress

In het dagelijks leven, maar ook wanneer je er zelfstandig op uit wilt gaan, doen zich onverwachte situaties voor. Je hebt een afspraak en iemand komt te laat, of een bus valt uit. Dit kan spanning en stress oproepen. Het is fijn wanneer je als cliënt leert om spanning bij jezelf te herkennen en te weten wat je zelf kan doen om de stress te verminderen, zonder tussenkomst van de begeleiding.  

Leren omgaan met je gevoelens en emoties, zodat je de vrijheid voelt om zelfstandig dingen te doen. En minder afhankelijk bent van de aandacht en ondersteuning van begeleiders. Binnen het thema ‘Zelfredzaamheid’ van de Innovatie-impuls, onderzoeken zorgaanbieders samen met Vilans en Academy Het Dorp wat de rol van technologie hierbij is. 

Digitaal stoplichtmodel

Bij veel zorgaanbieders is het stoplichtdocument bekend als een papieren document. Daarmee kunnen mensen met een verstandelijke beperking hun spanning zelf reguleren. Een nuttige methode voor zelfredzaamheid. Maar cliënten vinden het vervelend er mee in hun handen te lopen als ze zelfstandig met het openbaar vervoer reizen, of de stad in gaan. Een goed alternatief is dan een digitale vorm voor de mobiele telefoon. Bijvoorbeeld in de vorm van een app.

Er bestaan ook andere apps waarbij je je stemming kan bijhouden en vervolgens kan kijken hoe je ermee om kan gaan. Binnen de Innovatie-impuls zetten we de bestaande technologische mogelijkheden voor een organisatie op een rij en bestuderen deze. Samen met de organisatie kijken we welke oplossing het meest geschikt lijkt voor de cliënten. Bij een definitieve keuze betrekken we de cliënten zelf, de naasten en begeleiders. Het is essentieel de naasten te betrekken, omdat zij de cliënt het beste kennen. Hun inbreng is van grote waarde. 

Vaker een (praktische) vraag kunnen stellen

Binnen de Innovatie impuls besteden we veel aandacht aan het achterhalen van ‘de vraag achter de vraag’. Binnen één van de deelnemende instellingen was de eerste stap het ophalen van wat precies de vragen zijn waar cliënten mee zitten. Illustratief hierbij was een cliënttevredenheidsonderzoek. Daar kwam uit dat cliënten hun (persoonlijk) begeleider vaker willen spreken voor ‘alledaagse’ dingen, zoals het maken van een praatje en het beantwoorden van praktische vragen.

Verhelderen van de échte vraag

Om de zelfredzaamheid binnen de gehandicaptenzorg te vergroten is het belangrijk de vraag achter de vraag helder te krijgen. Om precies te weten waar het om gaat en zo een goede match te maken met technologie. Hiervoor zijn vraagverhelderingsessies gehouden met onder andere cliënten, medewerkers, de kwaliteitsfunctionaris, afdeling ICT, de centrale cliëntenraad en centrale verwantenraad. Voorbeelden van vragen vragen om de vraag te verhelderen zijn:

  • Met wie maak jij het liefst een praatje?
  • Waarover gaat dit praatje?
  • Aan wie stel jij het liefst je vragen?
  • Waarover gaan deze vragen?
  • Op welke momenten wil je graag een praatje of stel je het liefst je vraag?
  • Hoe leg je het liefste contact?
Zo werd duidelijk dat veel cliënten bij thuiskomst van het werk en gedurende de avond, ad hoc (praktische) vragen voor de begeleider hebben. Die reageert daar dan meteen op en handelt ernaar. Dit gaat ten koste van de tijd en aandacht voor het praatje met de cliënten. Het is daarnaast niet altijd inzichtelijk voor de cliënten wat er met hun vraag gebeurt. Daardoor voelen sommige cliënten zich niet serieus genomen.
 
Als je de situatie helder hebt, kun je zoeken naar manieren om deze te verbeteren. En nagaan hoe technologie daarin een rol kan spelen. Denk bijvoorbeeld aan technologie waarmee de cliënt zijn vraag kan stellen op het moment dat dit hem bezighoudt, of onrustig maakt. Zonder dat dit direct de werkzaamheden van de begeleider verstoort.

Niet meteen in oplossingen denken

De Innovatie-impuls verwacht niet alles met technologie op te lossen. Vaak is de inzet hiervan een deel van de oplossing. Een kookapp kan bijvoorbeeld bijdragen aan de zelfredzaamheid van mensen met een handicap door te helpen met leren koken. Maar de app lost niet de onzekerheid op die je voelt en belemmert om sowieso de eerste stap te zetten. Daar heb je weer andere mensen, andere vaardigheden of andere aandacht voor nodig. Ook de organisatie speelt een rol: zijn de medewerkers al vertrouwd met technologie en hoe staan ze er tegenover? Verder is het belangrijk de ICT-afdeling te betrekken bij het proces, omdat de inzet van zorgtechnologie ook eisen stelt aan de ICT-omgeving van de organisaties. 

Maar vooral is het belangrijk niet meteen in oplossingen te denken. Want dan mis je de kwalitatieve informatie die je wél krijgt als je eerst goed doorvraagt bij de cliënt, naasten en begeleiders. 

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.kennispleingehandicaptensector.nl]





Cookies op de website van Kennisplein Gehandicaptensector

Kennisplein Gehandicaptensector gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer