Toon zoekbalkToon menu

Verstandelijke beperking

Cliënt in beeld door AVVB

Hoe kun je de IQ-score en de adaptieve vaardigheden van mensen met een verstandelijke beperking in kaart brengen? In samenwerking met de Radboud Universiteit, Expertisecentrum Forensische Psychiatrie en De Borg is er binnen 65 zorgorganisaties onderzoek gedaan naar dit vraagstuk in Nederland. Onder 1350 mensen is de 'Adaptieve Vragenlijst Verstandelijke Beperking (AVVB)' op bruikbaarheid getoetst. In dit artikel lees je hoe de vragenlijst werkt en wat de belangrijkste conclusies zijn van het onderzoek. 
Het IQ van een cliënt geeft niet altijd een duidelijk beeld van wat iemand daadwerkelijk in de praktijk kan. De AVVB is een observatievragenlijst en wordt ingevuld door een begeleider of volwassen familielid die zicht heeft op het dagelijkse functioneren van de cliënt. De vaardigheden van de cliënt worden gescoord op een vijfpuntsschaal. Deze loopt van 1: ‘voert de vaardigheid niet uit, ook niet met hulp’ tot 5: ‘voert de vaardigheid geheel zelfstandig uit’.

Adaptieve vaardigheden

Onder adaptieve vaardigheden vallen:

  • Conceptuele vaardigheden, zoals kunnen lezen, schrijven en rekenen.
  • Sociale vaardigheden, zoals communicatieve vaardigheden en het oplossen van sociale problemen.
  • Praktische vaardigheden, zoals persoonlijke verzorging en gebruik maken van openbaar vervoer.
Alleen vaardigheden die worden uitgevoerd krijgen een positieve score. Adaptieve functioneren gaat namelijk niet over iemands intellectuele potentie, maar over wat iemand van die potentie kan waarmaken in de dagelijkse praktijk.Geef in de vragenlijst daarom ook aan in hoeverre de vaardigheid leerbaar is.

Hoe werkt de AVVB?

De AVVB bestaat uit 65 vragen die voorlopig zijn verdeeld over vijf schalen:
  1. Zelfzorg en hygiëne, zoals ‘poetst tanden’ en ‘draagt schone kleding'
  2. Huishoudelijke vaardigheden, zoals ‘wast en droogt kleding’ en ‘doet boodschappen voor een maaltijd’
  3. Overig zelfstandig functioneren, zoals ‘maakt gebruik van internetbankieren’ en ‘is verkeersveilig in een onbekende of drukke buurt'
  4. Deelname sociaal verkeer, zoals ‘is gastvrij voor bezoek’ en ‘gaat goed om met gezag’
  5. Uitvoerende functies, zoals ‘denkt na voor hij/zij handelt’ en ‘komt op tijd op afspraken’

Download de vragenlijst (pdf)

Vul de vragenlijst online in (en help mee met het onderzoek)

Wat levert de AVVB op in je werk?  

‘De AVVB geeft inzicht in de alledaagse mogelijkheden van iemand met een verstandelijke beperking. Deze vragenlijst geeft mij meer inzicht dan de testen die wij gebruiken in een psychologisch onderzoek,’ vertelt Susan Boogaard, GZ-psycholoog in opleiding tot Klinisch Psycholoog bij Pro Persona.

Resultaten onderzoek

  • Op individueel niveau kunnen de scores veel hoger of lager liggen.
  • Neem de context altijd mee bij de inschatting hoe zelfstandig iemand kan functioneren. Heeft een cliënt een lage score? Stel dan twee vragen:
  1. Beheerst de cliënt de vaardigheid niet of kan hij de vaardigheid (op dit moment) niet aan?
  2. Kan een cliënt de vaardigheid niet uitvoeren omdat het niet in zijn vermogen ligt, of is er nog nooit op een bepaalde vaardigheid getraind?
Alle resultaten vind je in De Borg Magazine ‘Cliënt in beeld door AVVB’.

Toekomstplannen

In 2020 maakt het onderzoeksteam een verdiepingsslag. Het vervolgonderzoek bestaat uit een hermeting en een toets of cliënten zelf de lijst kunnen invullen. Met deze kennis kan de vragenlijst vervolmaakt worden en de uitkomsten vertaald in een handleiding. In september 2020 is er een minicongres voor alle deelnemende zorgorganisaties.

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.kennispleingehandicaptensector.nl]





Cookies op de website van Kennisplein Gehandicaptensector

Kennisplein Gehandicaptensector gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer