Stel je vraag aan

Mirella van der Heijden

Praten over seks

Laatst bijgewerkt op: 17-11-2025

Seksualiteit is een normaal onderdeel van het leven en van de persoonlijke ontwikkeling. Ook voor mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) zijn thema's als verliefdheid, relaties, intimiteit en seksualiteit belangrijk. Door hierover te praten, help je cliënten om hun gevoelens en wensen beter te begrijpen.

Maak seksualiteit bespreekbaar

Wacht niet tot een cliënt zelf met vragen komt of totdat er problemen ontstaan. Maak seksualiteit, intimiteit en relaties regelmatig onderdeel van de begeleiding. Zo laat je zien dat het een normaal onderwerp is om over te praten. Dat helpt om een veilige sfeer te creëren waarin cliënten vragen durven stellen en ervaringen delen.

Sluit aan bij de cliënt

Sluit aan bij het ontwikkelingsniveau van de cliënt. Gebruik eenvoudige taal, geef duidelijke uitleg en neem de tijd voor een gesprek. Houd er ook rekening mee dat cliënten verschillende normen, waarden, wensen en seksuele voorkeuren kunnen hebben.

Tip

Je kunt een gesprek bijvoorbeeld beginnen met: “Bij ons in de organisatie vinden wij het belangrijk om te praten over seksualiteit, intimiteit en relaties. Dat hoort bij de zorg die wij bieden. Vind je het goed dat ik je daar iets over vertel? Of mag ik je daar een paar vragen over stellen?"

Tips en tools voor begeleiderss

De derde aflevering van de videoreeks over intimiteit en seksualiteit richt zich op de rol van begeleiders en naasten in dit proces.

Tip

Als begeleider kun je een belangrijke rol spelen bij het ondersteunen van cliënten die willen daten. De tips in dit artikel helpen je daarbij.

Tip

Soms voelt het ongemakkelijk om over seksualiteit te praten met een cliënt. Toch laat de tweede aflevering van de videoreeks zien hoe waardevol zulke gesprekken zijn voor mensen met een beperking én hun begeleiders.

Tip

Het starten van het gesprek over kinderwens met cliënten met een LVB wordt vaak als moeilijk ervaren. Om dit te verlichten, heeft GGD Flevoland twee hulpmiddelen ontwikkeld: een animatievideo voor cliënten en een gesprekstarter voor professionals. De praatplaat helpt de hulpverlener om het gesprek over kinderwens met de cliënt te voeren.

Tool Methode

Hoe geef je als begeleider of naaste duidelijk je grenzen aan? En hoe help je iemand met een beperking om datzelfde te doen? Bekijk de eerste aflevering van de videoreeks over intimiteit en seksualiteit.

Tip

De wegwijzer ‘Praten over seks’ helpt begeleiders om te praten over seksualiteit en intimiteit. In deze wegwijzer krijg je tips hoe het beste hierover kunt praten met cliënten, familieleden en collega’s.

Tool Handreiking

Gebruik hulpmiddelen bij het gesprek

Mensen met een LVB zijn op het gebied van seksualiteit soms extra kwetsbaar. Goede begeleiding en passende voorlichting kunnen bijdragen aan meer weerbaarheid, gezonde relaties en een positieve seksuele ontwikkeling. Voorlichtingsmaterialen kunnen helpen om onderwerpen zoals verliefdheid, je lichaam, grenzen, daten en seksualiteit op een begrijpelijke manier bespreekbaar te maken. De videoserie Lijf & Liefde is daar een goed voorbeeld van. Bekijk de video’s samen met een cliënt en gebruik ze om het gesprek over seksualiteit en intimiteit op gang te brengen. Onderaan de pagina vind je meer materialen die je hierbij kunnen ondersteunen.

Tip

Leg spellen en boeken over seksualiteit en relaties vooral in de huiskamer of in een andere gezamenlijke ruimte, in plaats van op kantoor. Zo kunnen cliënten ze zelf pakken en bekijken, zonder dat ze er eerst om hoeven te vragen. Daarmee verlaag je de drempel en laat je zien dat seksualiteit een normaal onderwerp is om over te praten.

Tools die je kunt gebruiken bij voorlichting geven

Daten kan voor mensen met een verstandelijke beperking lastig en spannend zijn. Het boekje 'Eerste Hulp bij Dating' geeft tips over hoe je iemand kunt ontmoeten en hoe je een eerste date kunt regelen.

Tool Hulpmateriaal

De bundel ‘Je lijf enzo...’ bestaat uit verschillende losse boekjes over bijvoorbeeld het lichaam, hygiëne, opkomen voor jezelf, vriendschap en relaties, vrijen en seks.

Tool Hulpmateriaal

Meer dan liefde is een uitgebreide website met uitleg over vriendschap, je lichaam, seksualiteit, een kinderwens, partners en opkomen voor jezelf. Naast informatie vind je er ook tips, adviezen, een vraag en antwoord en ervaringsverhalen.

Tool Website

Hoe zorg je voor succesvolle seksuele voorlichting en ondersteuning aan mensen met een licht verstandelijke beperking? De factsheet van AWVB geeft tips.

Tool Factsheet

Bron

Inschrijven nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws en de handigste tips en tools voor de gehandicaptenzorg? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief en ontvang direct het Activiteitenboek voor de gehandicaptenzorg.

Voor meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens, zie onze privacyverklaring.