Toon zoekbalkToon menu

Verstandelijke beperking

Rouw en mensen met een verstandelijke beperking

Het overlijden van dierbaren heeft voor mensen met een verstandelijke beperking, net als voor ieder ander, emotionele gevolgen. Hoe begeleid je dit op de juiste manier?

Verdrietig en rouwend meisje met een verstandelijke beperkingOm goed te kunnen rouwen en het gemis een plaats te geven is het belangrijk dat je cliënt betrokken wordt bij het overlijden van een dierbare. Het is nodig om goed afscheid te kunnen nemen en op een eigen manier te mogen rouwen.

Rouw- en verliesverwerking in tijd van corona

Op deze pagina vind je informatie over palliatieve zorg, rouw- en verliesverwerking in tijd van corona. Ben je op zoek naar een handreiking voor kinderen (afkomstig van Expertisecentrum Omgaan met verlies) die ook geschikt is voor mensen met een verstandelijke beperking?
Download de handreiking



Hoe ondersteun je het best bij rouw?

Hoe ondersteun je je cliënt als hij iemand verliest? Hoogleraar Manu Keirse geeft tips:

  • Luisteren, aanwezig zijn met heel je lijf, goed kijken en niet oordelen of advies geven.
  • Geef correcte informatie, hoe moeilijk het ook is.
  • Omring je cliënt met warmte en genegenheid.
  • Bewaar de herinneringen aan de dierbare levendig.
  • Betrek cliënten in het regelen van het afscheid en bij de uitvaartrituelen.
  • Medicaliseer verdriet niet, anti-depressiva zijn daar niet voor bedoeld.
  • Ook al is het emotioneel voor ouders, bereid kinderen voor op hun dood.

Casus oudere cliënt

Een huisgenoot van mevrouw Gerards is plotseling overleden. Mevrouw vraagt of zij de stereotoren van de overledene mag hebben en of de geplande barbecue wel doorgaat. Begeleiders hebben veel moeite met deze houding van mevrouw Gerards. Hoe kan ik te weten komen wat cliënten begrijpen van verlies en dood en hun manier van reageren?

Casus cliënt met EMB

De moeder van Manon is plotseling overleden. Wie gaat het haar vertellen, zal ze het begrijpen? Wat kunnen we doen om haar te betrekken bij de afscheidsrituelen?​


We zetten informatie en producten op een rij die kunnen helpen bij het ondersteunen bij rouw- en verliesverwerking:

Video 'Ik ben Thomas en ik ga dood'

Een toegankelijke, warme en educatieve film over palliatieve zorg, dood en rouw voor én door mensen met een verstandelijke beperking.https://vimeo.com/17117473

Gratis downloads

boek-kwijf-leidraad-oud-gelukkigBoek Kwijt (pdf)
Kwijt beschrijft wat verlies voor mensen met een verstandelijke handicap betekent en hoe hiermee het beste kan worden omgegaan.

 

 

rouw gehandicaptenzorg kun je uit de hemel vallenBrochure: Kun je uit de hemel vallen? (pdf)
Beleving van de dood en rouwverwerking door mensen met een verstandelijke beperking. Hierin staat de beleving van rouw beschreven per ontwikkelingsniveau en hoe je hier als begeleider het beste mee omgaat.

 

rouw en verlies gehandicaptenzorg scriptieScriptie: Rouwen naar aanleiding van een verlies bij personen met een verstandelijke beperking (pdf)
Deze scriptie beschrijft onder andere wat rouw is, de verschillende fases, afscheidsrituelen en wat je kunt doen op welke termijn.

 

Boeken en publicaties over rouw en verlies

Rouw werkmap ik mis jeWerkmap Ik mis je zo
‘Ik mis je zo’ bestaat uit twee onderdelen: een handboek en een werkmap. In het handboek krijg je als begeleider uitgelegd hoe te handelen bij rouw en verdriet. Voor de rouwenden zelf is er een werkboek dat na afloop dient als herinneringsboek aan de overledene. Bij het boek worden stickers geleverd met pictogrammen en foto’s.

Achter de rouwAchter de rouw, Sofie Sergeant
Achter de rouw is een doos met 8 illustraties die de dialoog over rouw kunnen ondersteunen. Elke illustratie belicht de effecten van rouw, op telkens een ander domein van kwaliteit van leven.

 

Dood en leven verstandelijke beperkingDood en sterven in het leven van mensen met een verstandelijke handicap, Erik Bosch

In dit boek wordt met praktische, herkenbare voorbeelden ingegaan op de beleving van mensen met een verstandelijke handicap die met dood en sterven te maken krijgen.

 

Vader Stekeltje overleden boekDe Overkant, Mark Haayema
Het egeltje Jelte denkt nog vaak aan zijn vader, die is ‘verdwenen in het verkeer’. In de hoop hem terug te vinden steekt hij ’s nachts stiekem de gevaarlijke, grote weg over.

 

Rouw bij autisme: moet ik nu huilen?Moet ik nu huilen?, Martine F. Delfos en Riet Fiddelaers-Jaspers
Boek over rouw bij kinderen en jongeren met een stoornis binnen het autismespectrum.

 

 

80 tipsVerstandelijke beperking en rouw, 80 tips
Rouwtherapeut Leoniek van der Maarel en gedragsdeskundige Karina Knijnenburg geven in de gids tachtig tips om je cliënt zo goed mogelijk te begeleiden in een moeilijke periode.

 

Vergeet niet me verdrietjesMemospel: Vergeet-niet-me-verdrietjes
Met dit spel kunnen cliënten op een speelse manier en in een veilige omgeving praten over sterven, de dood, begraven/cremeren en rouwen. Zo kunnen ze zich een beetje voorbereiden op het verlies en de uitvaart van een dierbare.

Oma's hoofd is versletenOma's hoofd is versleten
Oma en Fien hebben een bijzondere band: ze eten samen taartjes, verkleden zich en spelen het liefst ‘indiaantje’. Maar op een dag kan oma de weg naar huis niet meer vinden. Ze heeft dementie, en de dokter kan niets voor oma doen.


Onderbouwing bruikbaarheid tool voor oudere cliënten

Research based. Kennis op basis van onderzoek.

Beoordeling:

Onderbouwing bruikbaarheid boek voor cliënten met EMB

Practice based. Kennis op basis van praktijkervaringen.

Beoordeling
Over de tips van Manu Keirse: klinisch psycholoog M. Keirse geeft tips voor rouwenden en hun omgeving. 



Deze informatie is onderdeel van
Leidraad Oud en Gelukkig.
Ga naar de leidraad

Deze informatie is onderdeel van
Leidraad EMB in het vizier.
Ga naar de leidraad

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.kennispleingehandicaptensector.nl]



Reacties

Steffie 13/10/2019

Voor mensen met een verstandelijke beperking heb ik een speciale website gemaakt over dood en rouwverwerking op https://allesoverdedood.nl


Cookies op de website van Kennisplein Gehandicaptensector

Kennisplein Gehandicaptensector gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer