Toon zoekbalkToon menu

Zorg en dwang

Ayke vertelt over haar rol als cliëntenvertrouwenspersoon

Ayke Melskens is sinds 1 januari 2020 cliëntenvertrouwenspersoon Wet zorg en dwang (Wzd) bij Adviespunt Zorgbelang, 1 van de 4 landelijke aanbieders van het vertrouwenswerk. In dit interview vertelt ze over haar rol, werkwijze, mooie momenten en problemen waar ze in haar werk tegenaan loopt. 'Het is mijn passie om mensen te ondersteunen voor wie het lastig is om zichzelf te uiten of voor zichzelf op te komen. Helaas zit er in tijden van corona juist heel veel dwang in de zorg.'
Ayke volgde een deeltijd opleiding SPH en heeft meerdere jaren gewerkt op een woning met mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Wisselingen van personeel, een hoge werkdruk en het daaronder zien lijden van mensen met een beperking, deed haar beslissen om te solliciteren op de functie cliëntenvertrouwenspersoon. 'Ik kan écht mijn ei kwijt in deze baan.'

Tip in tijden van corona

'Blijf met cliënten communiceren over de corona maatregelen. Zeg niet ‘ik weet het niet.’ Daar kunnen cliënten niks mee. Verder deel ik leuke, praktische en zinvolle tips om dingen met cliënten in woongroepen te doen. Dit overzicht (pdf) heb ik met verschillende woongroepen gedeeld. Toen zij midden in de coronacrisis nergens heen konden en veel probleemgedrag zagen bij hun bewoners. Daarnaast deel ik filmpjes met begeleiders, zodat zij de regels rondom corona goed kunnen uitleggen.' 

https://www.youtube.com/watch?v=z7vEhmcdx20

https://www.youtube.com/watch?v=vdejjO-PxzQ

Rol van de cliëntenvertrouwenspersoon

Volgens Ayke heeft een cliëntenvertrouwenspersoon drie verschillende taken. 'Ten eerste zijn wij de stemversterkers voor cliënten en vertegenwoordigers (naasten). Sommige cliënten kunnen zich moeilijk uiten. Het kan dan helpen om een gesprek samen voor te bereiden. Ten tweede brengen we de stappen in kaart die een cliënt kan nemen om zijn of haar probleem op te lossen. Daarbij staan we altijd naast de cliënt, en ondersteunen we de cliënt bijvoorbeeld bij het bespreken van een klacht. Ten derde hebben we een signalerende functie. Als we iets signaleren binnen de zorginstelling wat tegen de rechten van de cliënt is dan kunnen we hiervan een melding maken. We zullen dit signaal in eerste instantie met de zorginstelling bespreken.'

Van probleem naar oplossing

Ayke illustreert haar rol met het volgende voorbeeld: 'Vaak weet een cliënt wel wat hij wil zeggen, maar het verwoorden ervan blijkt lastig. Ik geef daarbij ondersteuning en help de cliënt om de boodschap bij de juiste personen te krijgen. Stel: een cliënt is boos en ontevreden over een situatie. Het lukt dan vaak niet om onder woorden te brengen wat hij of zij wil. Ik help de cliënt om het gesprek voor te bereiden, zodat hij op een ander moment hierover in gesprek kan gaan met een persoonlijk begeleider of curator.'

Werkwijze van een cliëntenvertrouwenspersoon

Ayke: 'Het eerste contact verloopt vaak via groepsbezoeken, maar ook telefonisch. Cliënten bellen en vertellen hun verhaal. Als het nodig is maken we dan een afspraak om langs te gaan. Ik maak een afspraak om kennis te maken en de kern van een probleem te onderzoeken. Daarbij breng ik in kaart wat precies het probleem is. Ik vertel wie ik ben, wat ik doe en benadruk dat ik onafhankelijk advies geef en geen informatie deel met anderen vanwege de geheimhoudingsplicht.'

'Er zitten enorme verschillen tussen de cliënten die mij benaderen. De één deelt direct zijn levensverhaal en een ander is wat voorzichtiger. Sommige cliënten zijn het vertrouwen in de medemens volledig verloren. De eerste stap is dan het opbouwen van een vertrouwensrelatie en vervolgens bespreken we het probleem.'

Meer bekendheid is noodzakelijk

Ayke: 'We zijn heel druk om meer bekendheid te geven aan de rol van de cliëntenvertrouwenspersoon Wet zorg en dwang. Daarvoor gaan we proactief op bezoek bij zorginstellingen om te vertellen wat we doen en wat onze kerntaken zijn. Doel is dat er geen drempel meer is voor een cliënt om met ons in contact te komen. Ook proberen we in nieuwsbrieven te komen van zorgaanbieders voor zowel cliënten, vertegenwoordigers als begeleiders.'

Welke vragen stellen cliënten?


'Mijn begeleider begrijpt mij niet.'

Ayke: 'Ik maak het probleem bespreekbaar en dat doe ik met vragen als: 'Heb je aan je begeleider vertelt dat je het gevoel hebt dat hij jou niet begrijpt? Cliënt: 'Ze gaan toch iets doen wat ik niet leuk vindt.' Ayke: 'Heb je dan vertelt waarom je je niet begrepen voelt?' Cliënt: 'Nee, dat niet.' Dan ga ik samen met de cliënt in gesprek wat de achterliggende reden is. De cliënt gaat daarna opnieuw met de begeleider in gesprek. Als dat niet lukt, kan de cliënt mij vragen om bij het gesprek aan te sluiten.' 


'Waarom mag ik niet meer naar de stad?'

Ayke: 'Een man mocht heel lang geen softdrugs gebruiken. Begin van het jaar was dit gedeeltelijk weer toegestaan. Daar heeft hij jaren naartoe gewerkt. Door de uitbraak van het coronavirus mocht dat ook niet meer. Ik ga dan samen met de cliënt vragen stellen aan de begeleider: Waarom is deze maatregel opgelegd?Het is mijn rol om ervoor te zorgen dat er een uitleg komt op het niveau van de cliënt, waardoor hij het snapt.'


'Ik wil naar Amerika en auto's kopen.'

Ayke: 'Mijn mening is niet belangrijk. Ik ben vooral van de procesbegeleiding. Ik kijk samen met de cliënt hoe we in kaart brengen wat haalbaar is en wat niet. De cliënt is al naar de begeleider en zijn ouders gegaan, maar heeft geen helder antwoord gekregen. Zolang het niet duidelijk is voor de cliënt, zal hij deze opmerking blijven herhalen. Ik ondersteun de cliënt dan om meer verdiepende vragen te stellen. Samenvattend: mijn doel is dat er voor de cliënt een passend antwoord komt. Ik ben vooral ondersteunend in het proces en hoop de cliënt meer duidelijkeid en zo meer rust te geven.' 


'Er is fysiek ingegrepen en ik ben het daar niet mee eens.'

Ayke: 'Een cliënt was fysiek naar de gang begeleid en was het daar niet mee eens. De cliënt heeft mij gevraagd om een klachtenformulier in te vullen. Daarbij heb ik hem geholpen, want hij stond verder niet open om erover in gesprek te gaan.'


'Ik mag niet bij mijn planbespreking zijn.'

Ayke: 'Een cliënt wil bij zijn planbespreking zijn, maar dat mag niet. Ik heb de cliënt ondersteuning gegeven om daarover opnieuw het gesprek aan te gaan met zijn begeleider en ouders.'


'Ik wil niet verhuizen.'

Ayke: 'Een cliënt wilde niet meewerken aan een verhuizing. Duidelijk werd dat hij niet in een dorp wilde wonen, maar in een stad. De cliënt heeft dit niet eerder kenbaar gemaakt, waardoor het leek alsof hij helemaal niet wilde verhuizen. Door met elkaar in gesprek te gaan is er samen naar een oplossing gezocht. Nu gaat hij verhuizen naar de stad én hij staat er positief tegenover.'


Wist je dat...?


Hier vind je enkele weetjes over de rol van cliëntenvertrouwenspersoon Wet zorg en dwang.
Een cliëntenvertrouwenspersoon:
  • volgt een 15-daagse opleiding met onder andere gesprekstechnieken, het wettelijke kader en kennis over de verschillende doelgroepen.
  • heeft geheimhoudingsplicht. De geheimhoudingsplicht mag alleen geschonden worden als er dingen spelen waarbij iemand ernstig gevaar kan komen.
  • gaat open en zonder oordeel het gesprek in (is niet bekend met het niveau en eventuele ziektebeelden van een cliënt).
  • is onafhankelijk en werkt niet bij de zorgaanbieder.
  • is er zowel voor cliënten als vertegenwoordigers.

Aanbieders van cliëntenvertrouwenswerk Wzd

Het cliëntenvertrouwenswerk Wet zorg en dwang wordt in Nederland uitgevoerd door vier organisaties. Dat zijn Het LSR, Quasir CVP, Zorgstem en Adviespunt Zorgbelang In onderstaand schema is zichtbaar in welke regio een aanbieder actief is.

Overzicht cvp-aanbieder per zorgkantoorregio
Zorgkantoorregio cvp-aanbieder Website Contact
Friesland, Groningen en Drenthe Quasir www.quasir.nl 085-4874012
Twente en Zwolle LSR www.hetlsr.nl 088-2015900
Arnhem, Apeldoorn/Zutphen, Midden IJsel Zorgbelang www.adviespuntzorgbelang.nl 088-9294099
Nijmegen, Noordoost Brabant, Waardenland en Midden Brabant Zorgbelang www.adviespuntzorgbelang.nl 088-9294099
Zuid-oost Brabant, Noord en Midden Limburg en Zuid Limburg Zorgbelang www.adviespuntzorgbelang.nl 088-9294099
Zeeland, Zuidhollandse-Eilanden, West Brabant, Rotterdam LSR www.hetlsr.nl 088-2015920
Westland Schieland Delfland, Haaglanden, Midden Holland, Zuidholland Noord Zorgstem www.zorgstemvertrouwenspersonen.nl 088-6781000
Amstelland en de Meerlanden, Kennemerland, Amsterdam, Zaanstreek /Waterland, Noord Holland Noord Zorgstem www.zorgstemvertrouwenspersonen.nl 088-6781000
Utrecht, 't Gooi en Flevoland Zorgstem www.zorgstemvertrouwenspersonen.nl 088-6781000

Op de website www.stichtinglandelijkefaciliteit-cvp.nl staat informatie over de CVP Wzd.
 

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.kennispleingehandicaptensector.nl]





Cookies op de website van Kennisplein Gehandicaptensector

Kennisplein Gehandicaptensector gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer