Ernstige meervoudige beperking

Uitgelicht

Voor op de werkvloer

Voor de organisatie

Praktijkverhalen

Leren

Onderzoek

Nieuws

Ernstige meervoudige beperking

Methode CAIS

Wat wil je krijgen en hoe wil je uitgedaagd worden? De methode CAIS (Communicative Assessment and Intervention System) richt zich op deze belangrijke en communicatieve functie. Met deze methode breng je de wensen van een cliënt in kaart en het gedrag dat daarbij hoort.  

methode-cais-communicatie-emb-gedragHet CAIS bestaat uit een beoordeling (assessment) en een handeling om het probleem op te lossen (interventie). Op basis van de beoordeling onderzoek je als begeleider wat de wensen van het kind zijn. Je maakt daarbij gebruik van handelingen waarbij je een reactie ontlokt zodat er een gesprek op gang komt. Een paar voorbeelden:

  • het wegzetten van geliefd speelgoed
  • oogcontact maken
  • geluid maken of wijzen
Daarna voer je een handeling uit. Het gaat om dezelfde handeling, waardoor een kind leert om zijn wensen kenbaar te maken. Het kind leert bijvoorbeeld niet om alleen geluid te maken, maar daarbij ook te wijzen met zijn vinger. Zodra het kind zijn wens duidelijk maakt kun je dit gedrag goedkeuren (stimuleren) en stapje voor stapje afbouwen. Het is ook mogelijk om een handeling in de dagelijkse leefomgeving terug te laten komen. Denk bijvoorbeeld tijdens spel- of eetmomenten.

De methode CAIS richt zich dus op een communicatieve functie, namelijk het duidelijk maken wat iemand wil. Dit kan via symbolen (zoals woorden, gebaren en grafische symbolen). Het gedrag wat hierbij zichbaar is varieert tot  'het reiken naar', kijken of geluid maken. Dit noemen we proto-imperatief gedrag. Bij CAIS gaat het ook om het op gang brengen van sociale activiteiten, zoals het zingen van een lied of het kietelspel. Dit heet imperatief gedag. 

Ans Kilkens promoveerde in 2005 op het onderzoek CAIS over het aanleren van gedrag waarbij een kind een object aanwijst en kijkt naar het object van een volwassene. CAIS wordt momenteel alleen nog binnen de Sint Maartens Kliniek ingezet. Samen met onderwijsgroep Punt Speciaal werkt Ans Kilkens aan een blended learning. Het doel is dat exterenen ook gebruik kunnen maken van het studiemateriaal. 

Download het promotieonderzoek


Casus

“Ik kreeg samen met Nathalie de kans om de kracht van ondersteunde communicatie te benoemen. Nathalie is 28 jaar en heeft cerebrale parese. Zij kan niet praten en communiceert met een Tobii computer met eyetracker. Zij typt haar boodschap met haar ogen met behulp van een letterkaart. Haar moeder ontdekte, toen Nathalie 6 jaar was, dat zij kon lezen. Daarvoor ging iedereen ervan uit dat zij verstandelijk gehandicapt was. Nathalie vertelde wat haar Tobii computer voor haar leven betekent en welke technologische wensen zij nog heeft. We sloten onze presentatie af met onderstaande boodschap: Augmentative and Alternative Communication is never finished and consumer perspectives should play a major role in the design and development of AAC technologies.​

Thema's

Thema's
  • emotioneel welbevinden
  • interpersoonlijke relaties
  • persoonlijke ontwikkeling
  • sociale inclusie
  • zelfbepaling
Lees meer over de thema's

Onderbouwing bruikbaarheid methode

Research based. Kennis op basis van onderzoek. 


Beoordeling
De methode CAIS is veelbelovend. Ans Kilkes deed promotieonderzoek naar de methode die ze ontwikkelde. Het wachten is op bredere beschikbaarheid en vervolgonderzoek naar effectiviteit. Bron: Het WAP


Deze tool is onderdeel van
Leidraad EMB in het vizier.
Ga naar de leidraad
Leidraad EMB in het vizier hoort bij onderzoeksprogramma
Gewoon Bijzonder.
Lees meer over Gewoon Bijzonder

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.kennispleingehandicaptensector.nl]





Rita van Burgsteden

mail | meer info

rita.van.burgsteden@xs4all.nl

Lees meer

foto van Rita van Burgsteden

Op de hoogte blijven?

Abonneer je gratis op de tweewekelijkse nieuwsbrief van het Kennisplein Gehandicaptensector

Op de hoogte blijven?

Abonneer je gratis op de tweewekelijkse nieuwsbrief van het Kennisplein Gehandicaptensector

Kennisplein Gehandicaptensector gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer