Toon zoekbalkToon menu

Seksualiteit

Informatie voor begeleiders

Hoe geef je seksuele voorlichting aan mensen met een beperking? Op deze pagina vind je informatie die je hierbij helpt. Voor verschillende leeftijdsgroepen: van kinderen tot vrouwen in de overgang.

Ook mensen met een beperking hebben het recht om over seksualiteit eigen keuzes te maken. Seksualiteit en hoe ermee omgaan is een groeiproces. Experimenteren en leren door ervaring is dus belangrijk. Er is nog veel handelingsverlegenheid bij de (professionele) omgeving om met mensen met een beperking hierover te praten.

Kinderen van 0-18 jaar

In de webshop van Rutgers vind je een brochure voor ouders over seksuele opvoeding van kinderen met een beperking tussen de 0-18 jaar In deze brochure lees je stapsgewijs uitgelegd welke ontwikkeling kinderen tussen de 0-18 jaar doorlopen en hoe je als ouders of opvoeders kinderen hierin begeleidt.

(Voortgezet) speciaal onderwijs

Net als leerlingen in het reguliere onderwijs maken leerlingen in het (voortgezet) speciaal onderwijs een seksuele ontwikkeling door. De leerlijn Seksuele vorming ondersteunt hen bij deze ontwikkeling. Je krijgt als professional in het (voortgezet) speciaal onderwijs tips en hulpmiddelen om seksualiteit in de klas bespreekbaar te maken.

Literatuurstudie

Aandacht voor seksualiteit, weerbaarheid en seksuele diversiteit is een kerndoel van het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs. De literatuurstudie 'De seksuele ontwikkeling van kinderen met een beperking of een psychiatrisch probleem (pdf)’ wil de seksuele ontwikkeling van deze doelgroep in beeld brengen, zodat deze goed aansluit bij de ontwikkelde leerlijn.

Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming

Hoe verloopt de seksuele ontwikkeling van 0 tot 23 jaar? Hoe is dat bij specifieke groepen zoals kinderen met een licht verstandelijke beperking? Welke competenties heb je nodig voor advies en begeleiding? Wat zijn de wettelijke kaders? Wat zijn bruikbare interventies?

Syndroom van Down

Mensen met het syndroom van Down kunnen alles lezen over verliefd zijn en verkering op de speciale website Ik ben geen kind meer.

Overgang

De overgang is fysiek en mentaal een belangrijke fase in het leven van een vrouw. Oók bij vrouwen met een verstandelijke beperking!

Seksualiteit gehandicaptenzorg cartoon

Cartoon: René Krewinkel

Disability Studies in Nederland (DSiN) verzamelde en ontwikkelde les- en studiemateriaal over seksualiteit. Een selectie daarvan vind je op deze pagina.

Disability Studies logoHet studiemateriaal gaat ook over het recht op seksualiteitsbeleving voor mensen met lichamen ‘die afwijken van de norm’ in het algemeen. Voor mensen die door het brede publiek vaak niet als ’seksuele wezens’ worden beschouwd.

De Fluweelboom voor seksualiteit

Fluweelboom over seksualiteit
De boom is van de hand van Saar De Buysere. Elk thema op de website van Disability Studies heeft een boom als introbeeld. Seksualiteit kreeg de fluweelboom.

De fluweelboom krijgt prachtige witte tot paarse vlinderbloemen. Daaruit groeien de peulvruchten. Sommige peulen zijn bedekt met haartjes, die als zacht fluweel aanvoelen. Daarom heet de plant fluweelboom.

De fluweelboom is dus op meerdere manieren een zinnelijke boom: kleur, geur, smaak en aanraking. Daarom is deze boom gekozen voor het thema seksualiteit.

Kijken naar seksualiteit

Filmmaker Rose Schonblum interviewde in Love, Seks & Disability uiteenlopende mensen met een beperking over hun ervaringen. Dat doet ze op een nieuwsgierige en integere manier. Intieme en openhartige verhalen zijn het resultaat. Bekijk de film Love, Seks & Disability:

https://www.youtube.com/watch?v=x9bI25bsalQ

Meer kijken naar seksualiteit

  • Fotoserie ‘Je t'aime moi aussi’ 
    Olivier Fermariello fotografeerde mensen met een beperking die zich soms gediscrimineerd voelen. Ze vinden dat ze niet voor een volwaardige man of vrouw worden aangezien. 
  • Lunchlezing Disability Studies over seksualiteit en beperking 
    Deze lunchlezing (2016) ging over disability studies en seksualiteit. Jacqueline Kool & Marie-Sol Reindl gaven een presentatie over de betekenis van seksualiteit en erotiek vanuit het perspectief van mensen met een beperking.

Wegwijzer seksualiteitLezen over seksualiteit

  • Boek 'Eros in de kreukels' - Jacqueline Kool (2010)
    ‘We leven in een wereld vol strakke, perfecte lichamen: op billboards, in glossy’s en in tv-reclames. Maar al die mooie plaatjes vertellen niet het hele verhaal. Want een lichaam is kreukbaar en het leven gaat door, kreukels of niet.’ In het boek Eros in de kreukels vertellen vrouwen onomwonden over hun onwillige lijf, hun lust en hun leven.

Website liefde en seksualiteitWebsites over seksualiteit en beperking

  • Op meerdanliefde.nl vind je veel direct toegankelijke informatie over bijvoorbeeld lichaamsbeweging, seksualiteit, vriendschap, weerbaarheid en kinderwens.
  • Seks in de praktijk.nl
    Website over het bespreekbaar maken van seks, voor zorgprofessionals.
  • Sense.info
    Voor alle vragen over seks, verliefdheid, liefde en alles wat daarbij komt kijken. Op deze website is ook informatie te vinden over seks en seksualiteit voor jongeren met een beperking.

Reageer op deze pagina

Wil je reageren op het Kennisplein Gehandicaptensector? Lees dan eerst de spelregels door.