Toon zoekbalkToon menu

Coronavirus

Omgaan met mentale effecten coronacrisis - Cliënten

Een situatie als de coronacrisis vraagt veel van jou als zorgprofessional en de mensen die je ondersteunt. Het gaat daarbij om fysieke uitdagingen, maar ook om mentale. Hier vind je tips, kennisproducten en tools die je helpen om te gaan met de psychologische effecten van een pandemie op mensen met een verstandelijke beperking. (Laatste update: 3 september 2020)

Man met verstandelijke beperking

Op 4 juni 2020 gaf Paula Sterkenburg een webinar over de sociale en psychische effecten van isolatie op cliënten in de gehandicaptenzorg. Paula is consulent bij het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE). Paula sprak met twaalf zorgprofessionals (vooral gedragsdeskundigen) over hun ervaringen met de gevolgen van isolatie, bijvoorbeeld gedurende de coronaperiode. Hieronder vind je een verkorte versie van het webinar.

https://vimeo.com/431482710

Mensen met een verstandelijke beperking kunnen tijdens een pandemie extra last hebben van stress en bezorgdheid. Vooral als het voor hen lastiger is om te begrijpen wat er aan de hand is of als ze moeite hebben met de snelle en drastische veranderingen in hun dagelijks leven. Dit kan bijvoorbeeld probleemgedrag veroorzaken.

Hoe verklein je mentale risico’s?

De maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus kunnen zorgen voor risico’s op andere gebieden. Hier zijn enkele tips die je kunnen helpen deze risico’s te verkleinen:

  1. Houd vast aan het gewone dag-nachtritme: elke ochtend op dezelfde tijd wakker worden en ’s avonds op normale tijd naar bed gaan.
  2. Maak een korte wandeling in de buurt (met inachtneming van de 1,5 meter afstand).
  3. Houd telefonisch of via de computer of iPad contact met leraren (als mensen naar school gaan), werkgevers en collega’s (als mensen werken), behandelaren, zorgverleners en andere naasten.
  4. Gebruik (met mate) sociale netwerksites, zoals Facebook of Instagram, om in contact te blijven met groepen mensen. Je kunt ook (sociale) steungroepen inrichten.
  5. Zorg dat mensen actief blijven door thuis werkzaamheden te doen, hobby’s uit te oefenen en te sporten.
  6. Zorg voor een ruimte waar mensen zich terug kunnen trekken uit de sociale (groeps)situatie.

Wat kun je doen als een cliënt bang is?

Sommige mensen met een verstandelijke beperking kunnen erg angstig of onrustig worden. Probeer daarom extra aandacht te besteden aan cliënten die bijvoorbeeld door coronamaatregelen minder contact hebben met hun naasten. Help cliënten bij het zoeken naar manieren om verontrustende gevoelens zoals spanning, angst en verdriet te uiten. Iedereen gaat op zijn eigen manier om met emoties. Bij de een helpt het om fysiek bezig te zijn, bij de ander juist een creatieve activiteit, zoals tekenen. Het is belangrijk voor mensen om voldoende ruimte te voelen en tijd te krijgen om hun gevoelens te uiten en te delen.

Soms kunnen onrust en angst leiden tot angst- of paniekaanvallen. Hoe ga je daarmee om? Gebruik de volgende technieken:

  • Praat op kalme en zachte toon.
  • Houd je bewegingen klein en zorg dat je gezichtsuitdrukking en gebaren aansluiten bij je geruststellende boodschap.
  • Zorg ervoor dat je niet tussen de cliënt en de uitgang van de kamer gaat staan.
  • Probeer oogcontact te houden met de cliënt terwijl je hem spreekt.
  • Vertel de cliënt dat hij veilig (als dat waar is) en dat je er bent om te helpen.
  • Als de cliënt gedesoriënteerd lijkt, probeer hem dan te helpen door de aandacht te richten op het hier en nu.

Anderhalvemeterkusje

Waardevolle uitspraken van cliënten over leven in coronatijd staan in een prachtig geïllustreerd boekje: ‘Anderhalvemeterkusje’. Irma Bik, maker en illustrator van dit boekje vertelt: ‘Het geploeter in coronatijd is van iedereen en het is goed om daar open over te zijn. Ik weet zeker dat meer mensen geraakt worden door deze uitspraken van cliënten. Het inspireert en helpt ons om nog beter om te gaan met deze vreemde tijd.’ Bestel het boekje via de Gemiva-SVG Groep. Bekijk het inkijkexemplaar.

Tips voor het ondersteunen van mensen met een verstandelijke beperking

Het is belangrijk om mensen met een verstandelijke beperking en hun naasten zoveel mogelijk te betrekken bij alle fasen en maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus. Maak de informatie over het coronavirus begrijpelijk en toegankelijk voor hen. Gebruik bijvoorbeeld foto’s, tekeningen en pictogrammen. Houd er rekening mee dat mensen met een verstandelijke beperking mee kunnen gaan in het gedrag en de emoties van anderen, bijvoorbeeld dat van hun naasten. En bedenk dat het normaal is dat mensen met een verstandelijke beperking in een spannende en onrustige tijd meer je nabijheid zoeken en veeleisender zijn.​

Applaus voor cliënten door begeleiders

https://www.youtube.com/watch?v=54llozRDvnA

Ga naar Omgaan met mentale effecten coronacrisis - Zorgprofessional

Op de website van het RIVM vind je actuele informatie over het coronavirus.

Bron: Tips voor het omgaan met de psychologische effecten van het coronavirus (pdf)

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.kennispleingehandicaptensector.nl]





Cookies op de website van Kennisplein Gehandicaptensector

Kennisplein Gehandicaptensector gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer