Je aanpak beschrijven en evalueren: zo maak je kennis deelbaar
Laatst bijgewerkt op: 13-05-2026
Werk je aan een mooie aanpak binnen de gehandicaptenzorg? Zou je willen dat meer mensen hier kennis van nemen en deze aanpak ook in hun eigen praktijk gaan toepassen? Door je aanpak goed te beschrijven en te evalueren, maak je jouw kennis niet alleen deelbaar, maar leg je ook een mooie basis om in een volgend stadium verder te werken aan de onderbouwing van je aanpak.
Stel je hebt een aanpak ontwikkeld als oplossing voor een probleem, of om aan te sluiten op een behoefte van je doelgroep. Je wilt de aanpak graag verder brengen, zodat meer mensen daarvan voordeel hebben. Maar hoe doe je dat? Een slimme eerste stap kan zijn om je aanpak goed te beschrijven.
Voordelen van je aanpak beschrijven
Het beschrijven van je aanpak heeft verschillende voordelen:
- Door de aanpak te beschrijven kunnen anderen begrijpen wat de aanpak inhoudt en wat deze oplevert voor cliënten en naasten.
- Door een goede beschrijving, vergroot je de kans dat de aanpak bij een andere organisatie wordt uitgevoerd zoals bedoeld.
- Door het beschrijven ga je reflecteren op de aanpak en kun je de aanpak verder aanscherpen.
Maak gebruik van wat er al is
Je hoeft niet zelf te bedenken hoe je een aanpak beschrijft of hoe je onderzoek opzet. Verschillende kennisorganisaties, waaronder Vilans, hebben formats en richtlijnen ontwikkeld om je aanpak op een professionele manier te beschrijven. Deze helpen je bij het beschrijven van je aanpak en bij het uitvoeren van een goede procesevaluatie.
Aan de slag met je aanpak beschrijven
Houd bij het beschrijven van je aanpak altijd in gedachten dat je schrijft voor mensen die ermee willen werken, maar er nog niet bekend mee zijn. Wat voor jou vanzelfsprekend is, kan voor anderen nieuw zijn. Een duidelijke en volledige beschrijving helpt hen om jouw aanpak goed te begrijpen en toe te passen.
De volgende onderdelen kun je beschrijven:
- Doel
- Doelgroep
- Opzet van de aanpak
- Hoe de aanpak in de praktijk wordt uitgevoerd
- Materialen
- Type organisatie en locatie
- Opleiding en competenties van de uitvoerders
- Kwaliteitsbewaking
- Randvoorwaarden
- Implementatie
- Kosten
Een belangrijk onderdeel van de beschrijving is kwaliteitsbewaking. Hier leg je uit hoe je ervoor zorgt dat de aanpak wordt uitgevoerd zoals deze bedoeld is. Denk bijvoorbeeld aan:
- trainingen over je aanpak
- terugkomdagen voor uitvoerders
- intervisie tussen professionals
- een contactpersoon of helpdesk waar vragen gesteld kunnen worden
Ook beschrijf je welke competenties nodig zijn om met jouw aanpak te werken. Wat moeten uitvoerders weten, kunnen en begrijpen?
Als je je aanpak beschreven hebt kun je ook veel makkelijker het gesprek aangaan met personen of organisaties die interesse hebben in je aanpak.
Bekijk het format Beschrijven aanpak en bijbehorende handleiding op de website van Databank Interventies.
Hieronder twee tips voor het beschrijven van een aanpak:
- Maak ook een korte samenvatting in eenvoudige taal. Dat is fijn voor elke lezer.
- Denk ook na of je beeld of afbeeldingen wil gebruiken. Een infographic met de belangrijkste stappen of onderdelen van je aanpak kan bijvoorbeeld overzicht bieden.
Aan de slag met evaluatieonderzoek
Een tweede stap is om evaluatieonderzoek te doen naar je aanpak. Daarmee krijg je inzicht in wat de meerwaarde is voor de cliënt en hun netwerk. Het voordeel van evaluatieonderzoek doen is dat je inzicht krijgt in hoe je de aanpak kunt verbeteren. In de factsheet Procesevaluatie lees je hoe je evaluatieonderzoek kunt opzetten en uitvoeren.
Daarbij komen onder andere de volgende vragen aan bod:
- Hoe wordt de aanpak uitgevoerd? Werkt deze in de praktijk zoals bedoeld?
- Wat is het bereik van de aanpak?
- Hoeveel en welke deelnemers bereik je? Worden de doelen gehaald?
- Hoe beoordelen uitvoerders en deelnemers de aanpak?
- Wat zijn succesfactoren en knelpunten?
- Welke verbeteringen zijn mogelijk?
De factsheet geeft ook praktische tips. Zo is een vuistregel om minimaal 15 ervaringen van deelnemers te verzamelen. Als een aanpak bijvoorbeeld op 15 locaties wordt uitgevoerd, neem je er minimaal 3 mee in de evaluatie. Ook worden soorten onderzoeksmethoden besproken, zoals vragenlijsten en interviews. Tot slot bevat de factsheet tips voor het opbouwen van een goede rapportage.
Wat levert evaluatie op?
Evaluatieonderzoek helpt je om stapsgewijs naar je aanpak te kijken. Je onderzoekt alle onderdelen van de werkwijze en krijgt inzicht in wat goed gaat en wat beter kan.
Je ontdekt bijvoorbeeld:
- of anderen je aanpak goed kunnen toepassen
- waar uitvoerders tegenaan lopen
- hoe cliënten de aanpak ervaren
Ook wanneer mensen afhaken kan dat waardevolle informatie opleveren. Een evaluatie is daarom niet alleen bedoeld om terug te kijken, maar vooral om te leren en je aanpak verder te verbeteren.
Bekijk de factsheet Procesevaluatieop de website van Databank Interventies.
't Kastheel
't Kastheel nam deel aan het programma Begeleiding à la Carte en deed daarin veel praktijkkennis op. De organisatie beschreef haar werkwijze om anderen in de sector te inspireren meer te kijken naar wat wél mogelijk is.
't Kastheel richt zich op mensen met een verstandelijke beperking, psychiatrische problematiek en gedragsproblemen, die vaak te maken hebben gehad met vastgelopen situaties en mislukte plaatsingen doordat zorg en omgeving onvoldoende aansluiten. ’t Kastheel biedt hiervoor een integrale en persoonsgerichte aanpak. Bewoners krijgen een veilige en stabiele woonomgeving, gecombineerd met zinvolle dagbesteding, met als doel hun kwaliteit van leven duurzaam te verbeteren.
In hun handboek beschrijft ’t Kastheel:
- De ontwikkeling van de organisatie
- Hun visie en missie
- Hoe zij deze visie in de praktijk toepassen
Bijzonder is dat zij niet alleen hun aanpak beschrijven, maar ook uitgebreid ingaan op de waarden en visie waarop deze aanpak is gebaseerd.
Bekijk het handboek van ’t Kastheel: Kijken naar wat wél kan