Grensoverschrijdend gedrag en misbruik
Laatst bijgewerkt op: 16-03-2023
Seksueel grensoverschrijdend gedrag kan iedereen overkomen. Ook mensen met een beperking kunnen hiermee te maken krijgen. Mensen met een verstandelijke beperking kunnen extra kwetsbaar zijn, bijvoorbeeld doordat zij afhankelijk kunnen zijn van anderen. Zij hebben soms minder mogelijkheden om zelfstandig ervaringen op te doen en te leren wat wel en niet prettig of veilig is.
Wat is seksueel grensoverschrijdend gedrag?
Seksueel grensoverschrijdend gedrag betekent dat iemand seksuele opmerkingen of handelingen ervaart als ongewenst. Dit kan op verschillende manieren gebeuren: in een gesprek, via lichamelijk contact of online.
Voorbeelden zijn:
- Seksueel getinte berichten sturen zonder dat iemand dit wil
- Seksueel beeldmateriaal delen zonder toestemming
- Iemand ongewenst aanraken
- Zoenen zonder toestemming
- Aanranding
- Verkrachting
Mensen met een verstandelijke beperking zijn extra kwetsbaar
Mensen met een verstandelijke beperking kunnen extra kwetsbaar zijn voor seksueel misbruik. Hoe vaak dit precies voorkomt, is moeilijk vast te stellen. Sommige mensen kunnen door hun beperking minder goed vertellen wat er is gebeurd. Internationaal onderzoek laat zien dat seksueel misbruik bij mensen met een verstandelijke beperking drie tot vijf keer vaker voorkomt.
Seksueel misbruik voorkomen
Mensen met een verstandelijke beperking kunnen extra ondersteuning nodig hebben bij het herkennen van sociale situaties, het aangeven van grenzen en het verwoorden van gevoelens. Aandacht voor seksuele gezondheid en weerbaarheid kan helpen om cliënten hierin te ondersteunen.
Wat kun je doen bij een vermoeden van seksueel misbruik?
Heb je een vermoeden van seksueel misbruik of weet je dat dit is gebeurd? Neem dit altijd serieus en zorg dat de cliënt zich gehoord en gesteund voelt. Als begeleider kun je verschillende stappen zetten:
- Neem signalen, vermoedens of een melding van seksueel misbruik altijd serieus.
- Breng samen met betrokkenen in kaart welke risico’s er zijn en welke maatregelen nodig zijn om de veiligheid te vergroten.
- Geef de cliënt passende informatie over seksueel misbruik, afgestemd op wat iemand begrijpt en nodig heeft.
- Maak samen met betrokkenen afspraken over de begeleiding, behandeling en het voorkomen van herhaling.
- Informeer alleen de mensen die nodig zijn voor de zorg en ondersteuning van de cliënt. Deel informatie niet met meer mensen dan noodzakelijk en houd daarbij altijd het belang en de privacy van de cliënt voor ogen.
Meer hulp en informatie kun je vinden bij het Centrum Seksueel Geweld.
