Toon zoekbalkToon menu

Flinke projectstappen, ook in tijden van corona

Eigen regie en netwerk van de cliënt: twee cruciale thema’s als het gaat om de verbetering van persoonsgerichte zorg. Maar wat houden ze precies in? En hoe ga je ermee om als zorgorganisatie en binnen je project? Stel deze vragen aan het lerende netwerk Zeggenschap en dialoog en je krijgt verrassende en waardevolle antwoorden.
 


Ditmaal deelden de organisaties van Zeggenschap en dialoog hun ervaringen, inzichten, vragen en wensen online, vanwege de coronamaatregelen. Ook op het verloop van de projecten in het lerende netwerk heeft de coronacrisis een behoorlijke invloed gehad. Toch hebben de organisaties flinke stappen gezet. Dat bleek tijdens de derde bijeenkomst op 15 juni.

In het teken van corona

‘Het was een rommelige periode, want alles stond in het teken van corona,’ blikte ’s Heeren Loo terug. Daardoor hebben zij het project ‘Wil jij er voor mij zijn?’ anders voortgezet dan gedacht. Het project draait om de ondersteuning van begeleiders. Doel is om meer aandacht te besteden aan de sociale contacten van de cliënten. ‘In plaats van andere locaties bezoeken zijn we bezig geweest met iets dat we eigenlijk later wilden doen: het project breder trekken binnen onze organisatie.’
 
In het project ‘Inclutrain’ ontwikkelt Urtica De Vijfsprong een nieuw concept voor een beroepsopleiding voor mensen met een ondersteuningsbehoefte. ‘Het lag tijdelijk stil maar we zijn inmiddels weer begonnen met de maandelijkse trainingen aan werkleiders.’

Online alternatief

In Dichterbij loopt het project ‘Als je het mij vraagt’, om cliënten en hun talenten en mogelijkheden beter te leren kennen. Dit project heeft nu vanwege corona twee onderdelen: een digitale gesprekstraining en een online alternatief voor afgelaste fysieke bijeenkomsten over de intake. ‘Deelnemers hebben thuis formulieren gekregen die we samen hebben ingevuld,’ aldus een medewerker. ‘Vervolgens zijn we met elkaar in gesprek gegaan. We zitten er nu middenin en zien mooie resultaten.’

Nieuwe stappen na corona

Het is zo belangrijk voor iemand om uitdagingen en ontwikkelkansen te krijgen.

Talant vertelde over het basisbegeleidingsmodel BRAVO (Betrouwbaar, Respect, Afstemmen, Veilig − vrijheid, Ontdekken). ‘We willen meer locaties scholen in het model. We hebben de coronatijd vooral gebruikt om de training voor te bereiden. Zo ontwierpen we een waaier met BRAVO-elementen als gesprekshulpmiddel.’ Ook het project waarmee Stichting Ela andere zorgorganisaties ondersteunt om de Ela-werkwijze toe te passen had even geen prioriteit. ‘Maar inmiddels hebben we alweer stappen gezet om ons product af te maken.’

Vlogs

Het Houvast wil met haar project ervaring opdoen en leren hoe ze haar gedachtegoed deelt met andere organisaties. ‘We hebben vooral verhalen van cliënten opgehaald, om te achterhalen wat nu precies onze unieke punten zijn. De eerste fysieke inspiratiegesprekken bij organisaties zijn inmiddels geweest. In het najaar gaan we een aantal begeleiders en cliënten trainen als vloggers, zodat we verhalen kunnen vastleggen in vlogs.’
 
Ipse de Bruggen transformeert ruimtes in het project ‘Fysieke omgeving’. Doel is om het gedrag van de cliënt te veranderen vanuit zijn diepste verlangens en herinneringen. Ze hebben hun project in de coronatijd een beetje moeten omgooien. ‘De verbouwingen stagneerden, omdat ze lastig waren uit te voeren op locatie. En sommige materialen uit het buitenland konden ons land niet in. Beide problemen zijn inmiddels getackeld.’

Zelf beslissen

Een van de onderwerpen die de deelnemers bespraken: wat betekent eigen regie voor jouzelf en hoe stimuleer je de eigen regie van cliënten? Eigen regie heeft te maken met de vrijheid voelen om te doen wat je wilt. Dat kan al in kleine dingen zitten. ‘Ik besef dat ik eigenlijk heel veel zelf kan beslissen,’ merkt een deelnemer op. ‘En dat bewoners die optie niet hebben.’

Onbegrepen gedrag

Severinus: ‘Vanwege corona vindt onze dagbesteding nu plaats in woonhuizen. Daardoor zien we een stuk minder onbegrepen gedrag. Veel cliënten zijn rustiger in deze veilige omgeving.’ Anderen willen juist graag naar buiten. ‘Hieruit blijkt het belang van maatwerk. Wat is precies ieders wens? En hoe kunnen we daar rekening mee houden?’

Maatwerk met weinig middelen

De Berkelhof herkende de behoefte aan maatwerk bij cliënten. ‘Sommigen hebben een hekel aan koffiedrinken samen. Die hebben behoefte aan een eigen plekje. Daarom ontstond bij ons een andere vorm van dagbesteding. We laten de openingstijden los en zijn er nu ook in het weekend. Zo kunnen we met weinig middelen al flexibeler zijn.’

Eigen regie - Verhalen uit de praktijk

Keuzevrijheid
In een gesprek over zijn toekomstplan bij Pluryn zei een bewoner dat hij eigenlijk niet zo goed wist wat hij wilde, omdat hij gewend was altijd naar de professional te luisteren. ‘Maar wat zijn jouw dromen?’, vroeg de Pluryn-medewerker. Hij ging aan de slag en verhuisde intussen naar een andere afdeling. Na een tijdje zei hij: ‘Ik heb een nieuw toekomstplan nodig. Ik woon nu ergens anders en daar past mijn plan niet meer bij.’ De medewerker: ‘Het feit dat hij die vrijheid ineens voelde, dat is eigen regie.’

Kritische vragen
Een bewoner van Pameijer wilde de stap van instelling naar samenleving maken. Een medewerker: ‘In dat proces stelde ze kritische vragen. Waarom krijg ik mijn eigen post niet in de brievenbus? Waarom mag ik niet zelf fietsen? Waarom kan ik niet in een supermarkt werken? Dat verbaasde haar familie: er zat blijkbaar veel meer in deze bewoner dan ze dachten. Inmiddels werkt ze in een supermarkt en fietst ze zelfstandig. In het begin vond iedereen dat enorm spannend, maar het is alles waard.’
 
Begeleider zit geluk onbewust in de weg
Eigen regie zit soms in kleine dingen. Een medewerker van Driestroom vertelt: ‘Pas zette een cliënt koffie voor me en net toen ze het kopje naar mij toe wilde brengen, kwam haar begeleider binnen. Die zei: “Ik neem het wel even over, want ik vind het spannend als jij met die hete koffie loopt.” Later bleek dat koffie zetten en aanbieden heel belangrijk was voor deze cliënt. En juist toen werd ingegrepen… Zo nam de begeleider onbewust een geluksmoment voor de cliënt weg.’
 
De voorbeelden maken reacties los bij de deelnemers:
  • ‘Het hoeft niet allemaal te gaan zoals we het hebben bedacht. Afwijken mag.’
  • ‘Het is zo belangrijk voor iemand om zelfstandig te zijn. Om uitdagingen en ontwikkelkansen te krijgen.’
  • ‘We moeten hen die uitdagingen gunnen en daar horen risico’s bij. Dat moeten we aandurven.’

Netwerk van de cliënt in beeld

Het netwerk wordt pas waardevol als je bekijkt met wie de cliënt contact heeft buiten de organisatie.

Severinus creëert een instrument dat het sociale netwerk van bewoners in kaart brengt. ‘Een hecht, betekenisvol netwerk is nodig om te weten waar mensen gelukkig van worden.’

‘Je ziet vooral dat het hele netwerk van een cliënt binnen een organisatie valt,’ aldus een deelnemer. Een andere deelnemer merkte op dat de netwerklijst soms te makkelijk wordt ingevuld. ‘Vooral het informele netwerk ontbreekt vaak. Daarvoor is het essentieel om in de huid van de cliënt te kruipen. Met wie heeft hij geschiedenis? Het netwerk wordt pas waardevol als je de tijd neemt om te zoeken naar de personen met wie de cliënt contact heeft buiten de organisatie.’

Drie bespreekpunten

De deelnemers gaven aan waar ze bij hun project tegenaan lopen. De drie belangrijkste onderwerpen om in het lerende netwerk te bespreken:

  • Communicatie. Het is vaak lastig online medewerkers, cliënten en verwanten te bereiken. Digitale applicaties zijn niet voor iedereen even toegankelijk of de organisatie verbiedt ze wegens onveiligheid. Daarnaast zijn er privacyregels. Hoe ga je hiermee om?
  • Inspiratie. Hoe kom je erachter wat inspirerend werkt? En hoe presenteer je dat zodanig dat mensen enthousiast worden? Goede voorbeelden en positieve verhalen werken. Wat nog meer?
  • Documentatie. Wat is een goede manier om resultaten en geleerde lessen te verzamelen en vast te leggen? Twee tips worden alvast genoemd: opschrijven in verhalende vorm of presenteren in een digitaal, interactief magazine.

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.kennispleingehandicaptensector.nl]





Cookies op de website van Kennisplein Gehandicaptensector

Kennisplein Gehandicaptensector gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer