Het gebruik van AI in de zorg
Laatst bijgewerkt op: 13-04-2026
Ook in de zorg wordt steeds meer gebruik gemaakt van AI: artificiële (kunstmatige) intelligentie. Hier zitten een heleboel voordelen aan, maar wees je ook bewust van de risico’s en nadelen. We geven je graag een aantal tips hoe je veilig met AI kunt werken.
Sommige zorgorganisaties maken al veel gebruik van AI. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij spraakgestuurd rapporteren of voor het samenvatten van rapportages in het elektronisch cliëntendossier (ECD). Ook wordt er door veel zorgprofessionals gebruik gemaakt van chatbots, zowel voor werkgerelateerde vragen als voor privézaken. Chatbots zijn altijd beschikbaar voor een snel antwoord of praktische tip. Handig toch?
Slimme chatbots
Je kent ze wel; chatbots die snel antwoord kunnen geven op simpele vragen. Ze poppen vaak op websites op om je te helpen bij je bestelling of vakantieboeking. Deze chatbots kunnen alleen specifieke vragen beantwoorden. Andere chatbots zijn zo gebouwd dat je er ook meer gesprekken mee kunt voeren, denk aan chatbots als ChatGPT, Copilot, Claude, Gemini en Perplexity. Deze chatbots kunnen ook nog andere taken voor je uitvoeren, zoals het uitvoeren van administratieve taken, het (her)schrijven van teksten of het maken van samenvattingen. Dit soort chatbots is zo ontworpen dat ze menselijke taal goed kunnen begrijpen en antwoord kunnen geven in normale zinnen. Dit maakt het voeren van een gesprek en het laten uitvoeren van taken door de chatbot gemakkelijk.
De InterventieZoekhulp
Ben je op zoek naar betrouwbare informatie over werkende interventies die mogelijk kunnen passen bij je cliënt? Kijk dan eens naar de InterventieZoekhulp. Vilans heeft deze zoekhulp met hulp van AI ontwikkeld, zodat zorgverleners online snel werkende interventies kunnen vinden en vergelijken.
Risico’s en nadelen
Er zijn ook nadelen en risico’s aan het gebruik van een chatbot. Dat is goed om te weten, zodat je hier ook rekening mee kan houden als je via een chatbot naar antwoorden zoekt. Eén van de grootste risico’s is dat het antwoord van de chatbot fout kan zijn. Soms verzint de chatbot zelf het antwoord. Dit wordt ook wel ‘hallucineren’ genoemd. Ook is niet altijd duidelijk wat er met de informatie gebeurt die je invoert. Zeker in de zorg moet je voorzichtig zijn met het invoeren van informatie over een cliënt of een specifieke casus. Deel nooit privacygevoelige informatie, zoals naam van de cliënt of informatie uit het zorgdossier. Je wil voorkomen dat deze informatie gaat ‘rondzwerven’ op het internet.
Ook goed om te weten is dat het vaak onduidelijk is uit welke data of bronnen sommige chatbots hun informatie halen. De chatbot controleert niet of de informatie klopt of actueel is. De informatie wordt gewoon gekopieerd van websites, zonder te toetsen of deze websites wel betrouwbaar zijn.
Tips voor het werken met AI-chatbots
Het is belangrijk om als zorgprofessional op de hoogte te zijn van deze risico's. Toch kan het handig zijn om van chatbots gebruik te maken als je op zoek bent naar informatie. Of als je iets wil uitzoeken of samenvatten. Ga je aan de slag met een chatbot, houd dan deze tips in je achterhoofd:
- Wees kritisch wanneer je wel of niet gebruikmaakt van een chatbot. Chatbots zijn handig om een samenvatting te laten maken van grote hoeveelheid tekst of een moeilijke tekst te laten herschrijven. Je kunt chatbots beter niet gebruiken voor het vragen van medisch advies. Raadpleeg dan liever een betrouwbare website als thuisarts.nl of een gekwalificeerde zorgverlener. Wees zorgvuldig in welke informatie je wel én niet invoert. Voer nooit privacygevoelige informatie in, zoals de naam van een cliënt of adresgegevens. Voer ook geen bedrijfsinformatie in.
- Controleer altijd eerst of je een AI-chatbot mag gebruiken binnen jouw organisatie en zo ja welke. De regels hiervoor verschillen per organisatie. De ene organisatie stimuleert het gebruik, terwijl andere organisaties het verbieden. Vraag dit na binnen jouw eigen organisatie.
- Een chatbot kan fouten maken. Check dus altijd het antwoord dat je krijgt. Vraag bijvoorbeeld naar de bron, dan kun je de informatie nalezen op de bronwebsite. Onderzoek ook of de informatie nog actueel is.
De InterventieZoekhulp
Ben je op zoek naar een passende interventie voor een cliënt? Dan kun je nu ook gebruikmaken van de InterventieZoekhulp. Vilans heeft deze zoekhulp met hulp van AI ontwikkeld, zodat zorgverleners makkelijk werkende interventies kunnen vinden en vergelijken. Je kunt je vraag in je eigen woorden stellen, bijvoorbeeld met woorden zoals ‘persoon met dementie’ of ‘zinvolle daginvulling’. De zoekhulp stelt je aanvullende vragen om tot passende voorstellen van interventies te komen. En geeft je dan opties die passen en veel informatie (bijvoorbeeld bewijs over werking) die je helpt om een goede onderbouwde keuze te maken.
Wat maakt de InterventieZoekhulp anders dan andere chatbots?
- De zoekhulp zoekt alleen binnen betrouwbare bronnen uit de langdurige zorg naar interventies. Je krijgt dus geen informatie van commerciële of onbekende organisaties getoond.
- De zoekhulp is speciaal ontwikkeld voor de Nederlandse langdurige zorg. Zorgprofessionals uit de ouderenzorg en gehandicaptenzorg zijn betrokken geweest bij de ontwikkeling ervan.
- De zoekhulp geeft altijd verschillende oplossingen, met een link naar de bron. Zodat jij als zorgprofessional weet waar de informatie vandaan komt en door kunt klikken voor meer verdieping.
- De zoekhulp gaat op een veilige manier om met de informatie die je invoert. De informatie wordt binnen de Europese Unie opgeslagen en alleen gebruikt om de zoekhulp te verbeteren.
- De zoekhulp is kosteloos en vrij toegankelijk te gebruiken. Je hoeft dus geen account aan te maken of in te loggen.